حجتالاسلام مجتبی ملکی، مشاور عالی وزیر آموزش و پرورش در امور همکاری با حوزههای علمیه با بیان راهکارهای حضور موثر نوجوانان و دانشآموزان در مساجد به وظایف امام جماعت، مسئولان مدارس، خانوادهها و ایجاد زیرساخت توسط مسئولان مربوطه پرداخت، این گفتوگو را بخوانید:
ــ برای حضور پررنگتر دانش آموزان در مساجد و تربیت کودک مسجدی چه ساز و کارهایی مورد نیاز است؟
تحقق این مهم نیاز به مشارکت مدارس و مساجد و ایفای نقش توسط هر دو نهاد با توجه به ظرفیتهای موجود دارد که در اولین گام میتوان به جاذبه آفرینی اشاره کرد. قرآن کریم میفرماید: «وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِیُبَیِّنَ لَهُمْ؛ ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر به زبان قومش تا (حقایق را) برای آنها آشکار سازد»، بنابراین باید زبان کودکان ونوجوانان را شناخت و بنابر ذائقه و تمایلات آنها به اجرای برنامه پرداخت.
در حوزه عملکرد مساجد باید به امام جماعت که از نقش مهم و تأثیرگذاری برخوردار است اشاره کرد، امام جماعت باید به نحوی عمل کند تا برنامههای تربیتی متناسب با سن و سال و علاقه دانش آموزان باشد. امروز در برخی مساجد صفوف نماز جماعت به افراد میانسال و کهنسال اختصاص دارد و حضور جوانان کم رنگتر است، این امر از عدم شناخت زبان مخاطب نشأت میگیرد.
مدارس نیز وظیفه ایجاد زیرساختها را بر عهده دارند؛ بر اساس سند تحول بنیادین رویکرد مدارس باید از دانش محوری به تربیت محوری تغییر پیدا کند و مدرسه مرکز آموزشی صرف نباشد، بلکه به یک کانون تربیتی تبدیل شود. اگر مدرسه به کانون تربیتی تبدیل شود باید فرصتهایی را برای دانش آموزان فراهم کند، اما فشردگی دروس در مدارس حتی مانع از اجرای مطلوب نماز جماعت در مدارس شده است، این خلأ سازگاری با سند تحول بنیادین آموزش و پرروش ندارد، چرا که فعالیتهای آموزشی در مدارس به مراتب پررنگتر از فعالیتهای تربیتی است و دانش آموز هیچ فرصتی برای پرداختن به امور فوق برنامه ندارد.
حذف آزمون از مقطع ابتدایی اقدامی بسیار شجاعانه و ارزشمند بود، اما قدمی کوچک محسوب میشود و ما نیاز به فرصتهای بیشتری برای قرار گرفتن دانش آموزان در مسیر فعالیتهای تربیتی داریم. با حذف این آزمونها میتوان شاهد تحول خوبی در این زمینه بود و زمینه را برای خلاصی دانش آموزان از استرسهایی که آنان را از سایر فعالیتها باز میدارد، مهیا کرد.
ــ حضور دانش آموزان در مساجد چه خروجیهایی دارد و از چه جنبههایی در زندگی آنان تاثیرگذار است؟
با نگاهی به کارکردهای مسجد در تاریخ اسلام میتوان دریافت که نباید از این مکان مقدس صرفا برای برگزاری مراسم عبادی بهره گرفت. دانش آموزان به عنوان کسانی که در آینده جامعه اثرگذار هستند و مدیریت بخشهای مختلف کشور را بر عهده میگیرند، میتوانند از مسجد به عنوان مکانی برای تمرین ارزشها بهره گیرند؛ به طور مثال با حضور در مسجد و ارتباط با سایرین میتوانند کنار یکدیگر بودن و کار جمعی، تحمل یکدیگر و قبول نظرات سایرین را تمرین کنند که میتواند در زندگی اجتماعی آنان تأثیرگذار باشد.
مراوده و مبادله افکار و اندیشهها در مسجد، کلاسی آموزشی برای دانش آموزان است و چگونه زیستن در جامعهای بزرگتر و زندگی در بستر اجتماع را به آنان میآموزد. همچنین پیروی از امام جماعت به عنوان یک فرمانده واحد در مسجد، دانش آموزان را برای تبعیت از رهبری و ولایت فقیه به عنوان رهبر جامعه اسلامی آماده میکند.
ــ چه ضرورتی برای انجام فعالیتهای فرهنگی و دینی در مساجد برای دانشآموز وجود دارد، در صورتی که میتوان به اجرای چنین برنامههایی در مدارس نیز پرداخت؟
برکات حضور در مسجد فراتر از آثار ظاهری است و علاوه بر ابعاد تربیتی و تقویت مهارتهای اجتماعی بسیاری از آداب اجتماعی را با سبقه الهی و توحیدی به دانش آموزان میآموزد. در خارج از مسجد نمیتوان تأکیدی بر بعد معنوی داشت، اما در مسجد هر فعالیتی روح معنویت به خود میگیرد.
انتهای پیام/