داریوش نظری، عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه لرستان در گفتوگو با ایکنا از لرستان، در رابطه با سیره اقتصادی امام علی(ع)، یکیاز وجوه تمایز و برتری برخی انسانها بر بعضی دیگر را در کار و تلاش دانست و گفت: مهمترین عوامل سعادت و فلاح یک جامعه، کار و تلاش است کمااینکه دراسلام به مقوله کار و تلاش اهمیت بسیاری داده شده است.
وی افزود: امام علی(ع) نهتنها در گفتار بلکه در میدان عمل نیز الگو برای پیروان خویش هستند. حضرت با کار خستگیناپذیر و طاقتفرسا میخواستند جامعه اسلامی را از رکود، فقر، تنبلی و تنپروری که در اثر فاصله طبقاتی ایجاد شده بود، نجات دهند.
عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه لرستان تصریح کرد: پس اهمیت، ضرورت و جایگاه تلاش و کار، با توجه به سفارشهای دین مبین اسلام و سلوک آن حضرت، صدچندان آشکار میشود.
کار؛ جوهرآدمی
نظری با بیان اینکه کار، جوهرآدمی است، افزود: با کارکردن، استعدادها و ظرفیتهای وجودی انسان شکوفا میشود. تمدنهای عظیم بشری نیز باهمه تنوع و تفاوتشان، حاصل کار و تلاش بیامان و خستگیناپذیر آدمیان است.
وی اضافه کرد: بنابراین، کار را میتوان از دو جنبه شخصی و تأثیرهایی که بر روان و جسم فرد میگذارد و دیگر، از جنبه اجتماعی و اثرپذیری متقابل فرد و جامعه بررسی کرد.
استادیار گروه تاریخ دانشگاه لرستان بیان کرد: کار ممکن است تأثیر مثبت یا منفی بر جسم و جان انسان بگذارد و میتواند به فرد منزلت اجتماعی ببخشد و توازن را میان فرد انسانی و جامعه برقرار سازد.
نظری ادامه داد: اگرچه تنها کار و فعالیت جسمی مصداق انحصاری کار نیست و در مواردی کار فکری و طرح و برنامه و... نیز کار قلمداد شده و یا مهمتر از کار جسمانی به شمار میرود.
وی اظهارکرد: امیرالمؤمنین علی(ع) انسان را به استفاده از فرصتها تشویق میکند و او را به مسیر «عمل» سوق میدهد، چون این دنیا محل عمل و جهان آخرت، محل حسابرسی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان تصریح کرد: امیرالمؤمنین علی(ع) میفرمود: انسان نباید چنان به دنیا بچسبد که گویی هیچ هدفی جز پرداختن به دنیا ندارد و همچنین نباید آنچنان تارک دنیا شود که تنها برای آخرت بکوشد و زندگیاش دچار اختلال شود.
نظری اضافه کرد: حضرت علی(ع) ضمن دفاع از اصول و موازین دین مبین اسلام از کار و تلاش در مسیر احیا و آبادانی جامعه دریغ نکرد و مزارع و باغهای متعددی را احیا و آباد کرد. در مدت خلافت خویش نیز از کار غافل نگشت.
یادآوری آموزههای الهی، سیاسی، مذهبی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در نهجالبلاغه
وی بیان کرد: در طول حیات خود اثری گرانبها به نام «نهجالبلاغه» را به یادگار گذاشت. در این اثر جاویدان بسیاری از آموزههای الهی، سیاسی، مذهبی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و . . . آمده است.
استادیار گروه تاریخ دانشگاه لرستان ادامه داد: حضرت علی(ع) با تشویق افراد جامعه به کار و تلاش میفرماید: هرگز شما را به عملی دعوت نکردم مگر اینکه خود در آن کار پیشقدم بودهام.
نظری گفت: ایشان به کارهای رایج آن زمان میپرداخت و با اینکه مسئولیتهای سنگینتری همچون حکومت جامعه اسلامی را به عهده داشت، در زمینه کشورداری، عدالت اجتماعی، قانونگرایی، زهد و تقوا و دینداری، سرآمد خاص وعام بود.
وی اظهارکرد: در زمینه فعالیتهای اقتصادی نیز یادگارهای ارزندهای از خود بهخاطره تاریخ به ودیعه نهادهاست بر این مبنا مشاهده شد که حضرت علی(ع) برای کار و تلاش سفارش زیادی فرمودهاند و در این زمینه مراتب و شرایط خاصی را وضع کردهاند و لزوم دستیابی سعادت در جامعه مسلمین را کار و تلاش و رعایت اعتدال در این زمینه دانستهاند.
لزوم پرهیز از افراط و تفریط در کار و تلاش
عضو هیات علمی تصریح کرد: ایشان هرگونه افراط و تفریط را در این زمینه نهی کرده و از گوشهنشینی در خانه و دست کشیدن از کار و تلاش و همچنین تلاش و کوشش بیشاز توان خویش نهی فرمودهاند. حضرت بیشترین و پرثمرترین کار را، تلاش برای خدا و درراه دین و مسلمین میداند و تشویق فراوانی به آن نمودهاند و کار و تلاش را در راستای دنیا و دین دانستهاند.
نظری اضافه کرد: در اندیشه و سیره حضرت علی علیهالسلام کار و تلاش از مباحث مهم محسوب میشود کمااینکه یکیاز حقوق اولیه مردم آن است که همه حق دارند، شاغل باشند و در برابر کار و کوشش خود مزد و پاداش مناسب دریافت کنند.
وی بیان کرد: حضرت علی(ع) در طول عمر خویش علاوهبر حمایت از اسلام و امامت به کارهای زراعت و باغبانی میپرداخت و درآمد آنرا صرف امور مسلمانان بهویژه محرومان و یتیمان میکرد.
استادیار دانشگاه ادامه داد: یکیاز وجوه تمایز و برتری برخی انسانها بر بعضی دیگر، کار و تلاش است؛ زیرا کارها آثار دنیوی و اخروی به همراه دارد.
نظری افزود: ملاکها و معیارهای مهم در انتخاب شغل و کار شامل کار توأم با آگاهی(آگاهی و شناخت نسبت به کار)، اخلاص در کارها (هدفدار بودن) است.
انتهای پیام