به گزارش ایکنا؛ عبدالحسین طالعی، عضو هیئت علمی دانشگاه قم و مؤلف دهها عنوان اثر در زمینه معارف اسلامی در سلسله یادداشتهایی که به صورت هفتگی به خبرگزاری ایکنا ارسال میکند به بررسی ابعاد مختلف مسئله گفتمان مهدویت و آسیبشناسی این موضوع میپردازد. در یادداشت حاضر که در دو بخش تنظیم شده است، نخست به موضوع اهمیت محبت امام عصر (عج) پرداخته شده و سپس شش وظیفه منتظران در عصر غیبت مورد اشاره قرار گرفته است. متن این یادداشت در ادامه از نظر میگذرد:
محبت یکی از اعمال اختیاری انسان است که البته در شمار اعمال قلبی جای دارد. توضیح اینکه انسان دو گونه عمل دارد: اعمال قلبی و اعمال بیرونی. در دعای کمیل اشاره به این دو گروه دارد: «قوّ علی خدمتک جوارحی و اشدد علی العزیمة جوانحی». متون وحیانی اعمال قلبی را در حیطه اختیار انسان میدانند.
انسان ظرف خالی محبت را میتواند به اختیار خود، با هر محبتی که خود بخواهد، پر کند. بدین روی در دعای بعد از زیارت آل یاسین میخوانیم: «أن تملأ ... مودّتی نور الموالاة لمحمد و آله علیهم السلام». روایاتی که ناظر به امر و نهی در مورد محبت هستند، همین را میرسانند.
طبعاً هر چه محب در مقامی رفیعتر و محبوب در جایگاه والاتر و انگیزه محبت بالاتر باشد، رنگوبوی آن محبت، تفاوت مییابد. بدین جهت، محبت انسان به همکار، همسایه، والدین، فرزندان و ... در یک درجه نیست. اینک میگوییم: محبت انسان به امام زمانش، باید پررنگترین محبت در میان محبتهای مشروع او باشد.
ادلّه مدّعا در جای خود گفته شده و در این یادداشت کوتاه نمیگنجد، ولی در اینجا یک حدیث قدسی ناب مطرح میشود. طبق این حدیث، محبت امام مهدی (عج) امری است از خدای سبحان به رسول خاتم (ص)، آن هم در جایگاهی رفیع به نام معراج. بخشی از متن حدیث طولانی به نقل غیبت جناب نعمانی چنین است: «فَقُلْتُ: یَا رَبِّ! مَنْ هَؤُلَاءِ؟ قَالَ: هَؤُلَاءِ الْأَئِمَّةُ، وَ هَذَا الْقَائِمُ مُحَلِّلٌ حَلَالِی وَ مُحَرِّمٌ حَرَامِی، وَ یَنْتَقِمُ مِنْ أَعْدَائِی. یَا مُحَمَّدُ! أَحْبِبْهُ فَإِنِّی أُحِبُّهُ وَ أُحِبُّ مَنْ یُحِبُّهُ.»
طبق این حدیث شریف، اولاً خداوند تعالی به پیامبرش امر میفرماید که حضرت مهدی (عج) را دوست بدارد. ثانیا نوید میدهد که من نهتنها خود آن حضرت، بلکه دوستدارانش را نیز دوست میدارم. آیا این پیام نویدبخش الهی کافی نیست که محبت حضرتش را – با تمام لوازم این محبت – در صدر برنامههایمان جای دهیم؟
شش وظیفه منتظران در عصر غیبت به بیان امام عصر(عج)
وظایف انسان در زمان غیبت زیاد است. هشتاد مورد را مرحوم آیهالله میرزا محمد تقی موسوی اصفهانی در کتاب شریف «مکیال المکارم» با شمّ درایه الحدیثی ویژه خود از متون روایات استخراج کرده است، که البته اگر کسی ضوابط درایه الحدیثی آن فقید را به دست آورد، شاید به بیش از این نیز برسد.
اما زمانی که انسان میخواهد این مهم را در مجلسی بازگوید (با توجه به زمان محدود و حوصله اندک مخاطبان)، بیان این همه مفید نیست، زیرا حافظهها به تمام آنها یاری نمیکند و مطلب از دست میرود. بعلاوه منابع آن همه را باید به مردم گفت: تا مطلب را به طور مستند بدانند و بتوانند به دیگران برسانند که بیان منابع مختلف، آن هم از کتابهایی که مردم غالبا نه دیدهاند و نه حتی نامش را شنیدهاند، چندان در یاد آنها نمیماند. از سوی دیگر فرهنگسازی از معبر این گونه بیانها میگذرد: کوتاه و گویا و مستندگویی.
تجربه نگارنده این سطور، این است که شش وظیفه مهم منتظر، با این که جنبه کلیدی و مبنایی دارند و ذیل هر کدام، ساعتها میتوان سخن گفت؛ در یک سطر از دعایی مأثور جای گرفتهاند؛ دعایی بسیار مهم که به برکت جهاد علمی محدث قمی در دسترس همگان است؛ لذا هم متن و هم منبع آن به خوبی در ذهنها میماند و مردم سالها از آن بهره میگیرند.
یک نکته مهم اعتبار حدیثی و سندی این دعای شریف است که به سند معتبر در چندین کتاب ارزشمند آمده است: ابن طاووس در جمال الاسبوع این دعا را روایت کرده، با تأکید بر این نکته که: «اگر هر دعایی از عصر جمعه را نخواندی این دعا را رها مکن، به جهت فضل الهی در این دعا که خداوند، ما را به آن مخصوص داشته است».
دعای «اللهم عرّفنی نفسک» که از ناحیه مقدسه امام عصر (عج) صدور یافته، در ملحقات مفاتیح الجنان است، یعنی آخرین برگهای مفاتیح. در این دعای شریف، حضرت بقیةالله (عج) شش برنامه مهم برای منتظران بیان میدارد. عبارت چنین است: «اللَّهُمَّ وَ لَا تَسْلُبْنَا الْیَقِینَ لِطُولِ الْأَمَدِ فِی غَیْبَتِهِ وَ انْقِطَاعِ خَبَرِهِ عَنَّا؛ وَ لَا تُنْسِنَا ذِکْرَهُ وَ انْتِظَارَهُ وَ الْإِیمَانَ وَ قُوَّةَ الْیَقِینِ فِی ظُهُورِهِ وَ الدُّعَاءَ لَهُ وَ الصَّلَاةَ عَلَیْهِ؛ حَتَّى لَا یُقَنِّطَنَا طُولُ غَیْبَتِهِ مِنْ ظُهُورِهِ وَ قِیَامِهِ؛ وَ یَکُونَ یَقِینُنَا فِی ذَلِکَ کَیَقِینِنَا فِی قِیَامِ رَسُولِکَ صلی الله علیه و آله، وَ مَا جَاءَ بِهِ مِنْ وَحْیِکَ وَ تَنْزِیلِکَ».
دقت شود که در اینجا، سخن از یقین است؛ یعنی مهمترین گوهری که ابلیس و یارانش میکوشند در زمان غیبت، از دست انسان بربایند. بار دیگر عبارت را با دقت بخوانید: برای اینکه این یقین را از دست ندهیم، باید این شش وظیفه را به خوبی مواظبت کنیم. اهمیت کار تا آنجا است که برای تداوم این برنامه باید از خدای علیّ اعلی کمک بگیریم.»
انتهای پیام