بایستههای بازنمایی گفتمان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
گروه جامعه ــ دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی معتقد است: انقلاب اسلامی در متن تاریخ به وجود آمده است و باید زمینههای تاریخی آن را درک کرد؛ اگر بازنمایی انقلاب از این پسزمینههای تاریخی دور باشد، درک واقعیت دچار اشکال میشود.
به گزارش خبرنگار ایکنا؛ حجتالاسلام والمسلمین سیدسعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در همایش ملی بازنمایی گفتمان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس که امروز، 10 اردیبهشتماه، همزمان با روز ملی خلیج فارس برگزار شد، با بیان اینکه خلیج فارس، خلیج همیشگی فارس بوده و خواهد بود، گفت: افتخار ایرانیان به خلیج همیشگی فارس همانند جریان آن همیشه زنده است.
عاملی با بیان اینکه در علم مطالعات فرهنگی چند تئوری برای بازنمایی یک پدیده وجود دارد، به موضوع انقلاب اسلامی و بازنمایی آن در رسانهها پرداخت و گفت: اولین نظریه تئوری واقعنمایی است که براساس آن، تمامی پدیدهها و رخدادهای آن به همان شکلی که بوده بازنمایی میشوند. نظریه دوم تئوری بازنمایی دستکاری شده است که نگاه حاکم بر رسانه بر آن تأثیر داشته و بازنمایی را دستکاریشده به مخاطب عرضه میدارد.
عاملی ادامه داد: تئوری سوم بازنمایی ساختارمند و براساس آن، بازنمایی در قالب متن قابل درک است. کسی که میخواهد دفاع مقدس را درک کند باید به متن انقلاب توجه کند؛ از سوی دیگر انقلاب اسلامی نیز خود در متن تاریخ به وجود آمده و باید زمینههای تاریخی آن را نیز درک کرد. اگر بازنمایی از این پسزمینههای تاریخی دور باشد، درک واقعیت دچار اشکال میشود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه انقلاب اسلامی مبتنی بر آموزههای اسلام و با نگاه جهانی شکل گرفته است، گفت: این انقلاب در مرز جغرافیایی باقی نمانده و پیام آن جهانی است. به همین دلیل پیام آن نیز در مدت کوتاهی تمامی جهان را دربرگرفت.
وی در ادامه با بیان اینکه انقلاب اسلامی حقیقت را در جهان زنده کرد، گفت: وقتی آموزههای اسلامی با وقوع انقلاب در جهان پیچیده شد، حتی کلیسای کاتولیک نیز زنده شد، بسیاری از افراد گمان میکنند که منشأ سکولاریسم، صرفا لائیسیته یا مکاتب لیبرالیسم، سوسیالیسم و ... بوده است، اما حقیقت این است که دین نیز میتواند منشأ سکولاریزم باشد؛ امری که مذهب کاتولیک تا پیش از رنسانس داشت و همین امر موجب شد که کلیسا بعد از رنسانس منزوی شده و دیگر کسی برای اداره جامعه نگاه دینی نداشته باشد، اما انقلاب اسلامی مجدداً نگاه دینی را زنده کرده و بازگشت به دین سرلوحه بسیاری از مکاتب قرار گرفت.
عاملی با بیان اینکه انقلاب اسلامی در زمانی شکل گرفت که سوسیالیسم و لیبرالیسم حاکم جهان بود، گفت: تئوریهای جامعهشناسی عوامل شکلگیری انقلاب را فاصله طبقاتی، فاصله بین ارباب و رعیت و .. میدانستند و هیچگاه نگاه دین درباره تغییر جوامع جای نداشت؛ حال میبینیم فردی مانند آنتونی گیدنز در ویراست چهارم کتاب مبانی جامعهشناسی در بخش انقلابها مبحثی را به این موضوع اختصاص داده و دین را نظریه جدیدی برای وقوع انقلابها میداند.
وی با بیان اینکه اگر بخواهیم چهار موج را برای جهانی شدن در نظر بگیریم، نخستین موج آن نگاه توحیدی پیامبران بوده که بعثت آنها یک پیام جهانی محسوب میشود، گفت: در واقع موج اول جهانی شدن این نگاه بوده و موج دوم جهانی شدن نیز همزمان با عصر تجدد شکل گرفت و طی دو قرن جهان را دربرگرفت.
وی ادامه داد: جهانی شدن سوم نیز با ظهور ارتباطات شکل گرفته و امکان فراملی شدن پیام را در مدت کوتاهی فراهم کرد؛ انقلاب اسلامی نیز در این عصر شکل گرفت و موجب شد پیام آن در مدت کوتاهی منتشر شود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه انقلاب اسلامی پیام معکوس جهانی شدن بود، اظهار کرد: متأسفانه گرفتار دیدن نیمه خالی لیوان انقلاب هستیم؛ اگر آن را در برابر دنیای کفر ببینیم، درمییابیم که کار بسیار بزرگی انجام شده و از این زاویه انقلاب اسلامی بسیار مهم و حیاتی بوده است.
عاملی در ادامه با تأکید بر اینکه باید علتهای اصلی انقلاب به تصویر کشیده شود، گفت: دانستن این علتها دلیل اصلی پایداری انقلاب است.
وی در ادامه با بیان اینکه مقام معظم رهبری در ابلاغ گام دوم انقلاب از انقلاب اسلامی با عنوان انقلاب کبیر یاد میکنند، اظهار کرد: بین انقلابها تفاوتهای بسیاری وجود دارد؛ دسته اول انقلابها بخشی هستند، مانند انقلاب صنعتی یا کشاورزی که بخشی از اداره یک جامعه تغییر میکند. دومین بخش، انقلابهای محدود سیاسی هستند که دولتی دولت دیگر را واژگون میکند یا حزبی، حزب دیگر را کنار میزند. انقلاب نوع سوم نیز موضوعی بوده و براساس آن الگوهای علم تغییر کرده و الگوهای دیگری جایگزین میشوند؛ اما انقلابهای بزرگ، انقلابهایی هستند که علاوه بر تغییر نظام سیاسی، فضای قبل و بعد از آن نیز کاملا دگرگون میشود. نظام آموزشی، نظام سیاسی، نگرشهای مردم، سبک زندگی، روابط اقتصادی نیز تغییراتی را در مقایسه با قبل از انقلاب تجربه میکنند. همچنین اقلیت را پیش از انقلاب تبدیل به اکثریت بزرگی میکند و اینها نشانه انقلاب بزرگ یا کبیر است که انقلاب اسلامی تمامی این موارد را داراست.
وی با بیان اینکه امروز نیز مردم در هنگام بروز مخاطرات، پشت سر انقلاب میایستند و از آن حمایت میکنند، گفت: انقلاب اسلامی الگویی موفق است که بنیان آن را «لا اله الا اللّه» و نفی طاغوت تشکیل میدهد. نقیض آن نیز بازگشت به ارزشهای طاغوت است. در واقع بروز ارزشهای طاغوتی، سبب شد مردم به دنبال شکلگیری انقلاب باشند، اگر رفتار طاغوتی در مسئولان وجود داشته باشد و ارزشهای طاغوتی زنده شوند، میتوانند انقلاب اسلامی را از بین ببرند.
وی افزود: استوارت هال از متفکران مکتب مطالعات فرهنگی بیرمنگام هویت را قدرت تمیز بودنها و نبودها میداند. لا اله الا الله هویت ما بوده و قدرت تشخیص بودن و نبودن را برای درک آنچه مهم است به ما میدهد؛ یکی دیگر از علتهای پیروزی انقلاب، رهبری امام بود. امروزه عمل به سخنان رهبری و پشت سر او ایستادن میتواند علت پایداری انقلاب باشد.
وی در ادامه به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: سپاه مهمترین نهاد و نماد انقلاب اسلامی است؛ این جفای بزرگی است که سپاه را تنها یک نیروی نظامی بدانیم. سپاه حافظ انقلاب و پرکننده خلأهای انقلاب بوده و در پرتو آن، تضمین پایداری انقلاب اسلامی ایجاد میشود.
در این همایش همچنین علیاصغر جعفری، مدیرعامل موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، نیز با بیان اینکه امروز بسیاری از جهانیان گفتمان انقلاب را پذیرفته و از آن تأثیر پذیرفتهاند، گفت: خوشبختانه گفتمان انقلاب این روزها طرفداران بسیاری دارد، چرا که این گفتمان بر مبنای آموزههای قرآن و سنت نبوی است.
وی افزود: گفتمان متعالی قرآن موجب شد مکاتب مادی مانند سوسیالیسم و لیبرالیسم که داعیهدار اداره دنیا بودند، با چالشی جدی مواجه شوند.
وی یاد آور شد: انقلاب اسلامی با تکیه بر دال مرکزی اسلام ناب و اصولی مانند حقطلبی، ظلمستیزی و ... گفتمانهای رقیب خود را به چالش کشید.
به گزارش ایکنا، در این همایش قرار است پنلهای مختلفی درباره مسئله بازنمایی گفتمان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس برگزار شود. همچنین، در افتتاحیه این همایش 20 عنوان کتاب از تازههای انتشارات موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس رونمایی شد.
انتهای پیام
