همایش «تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری» در اندونزی برگزار شد

به گزارش ایکنا از اندونزی؛ سلسله همایش‌های تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری در مرکز اسلامی جاکارتا با همکاری دفتر نشر آثار معظم‌له، دانشگاه‌ها و مراکز علمی اندونزی و با هدف تبیین اندیشه‌های مقام معظم رهبری برگزار شد.

در نخستین دور این همایش‌ها،‌ نشستی با موضوع تمدن نوین اسلامی در اندیشه رهبری با حضور آیت‌الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه و دیگر اساتید دانشگاه‌های اندونزی برگزار شد.

اعرافی در این همایش و در جمع دانشجویان و استادان دانشگاه شریف هدایت‌الله اندونزی که در محل دانشکده اصول‌الدین این کشور حضور داشتند، به تبیین نظریه مقام معظم رهبری در زمینه تمدن نوین اسلامی پرداخت و با قدردانی از اساتید و رئیس مرکز اسلامی جاکارتا و دانشگاه شریف گفت: امیدوارم این گونه نشست‌ها در تقویت روابط کشورهای اسلامی به ویژه دو کشور ایران و اندونزی مؤثر باشد و دانشجویان و اساتید بتوانند در شکل‌دهی روابط عمیق علمی میان مسلمانان نقش‌آفرینی کنند.

وی ادامه داد: همان ‌طور که می‌دانید در دو قرن اخیر که مسلمانان دوره انحطاط را گذراندند، متفکران بسیاری در جهان اسلام تلاش کردند تا اسلام را به مجد و عظمت گذشته و دوران نقش‌آفرینی در جهان باز گردانند و تمدن اسلامی را که قرن‌ها در جهان حاکم بود بار دیگر احیا کنند.

بازگشت به تمدن اسلامی

اعرافی افزود: انقلاب اسلامی ایران یکی از اهداف اصلی و بنیادین خود را در چهل سال گذشته، احیای تمدن نوین اسلامی و بازگشت به تمدن اسلامی با رویکردی نو و جدید به دنیای امروز قرار داده است.

وی در ادامه سخنانش اظهار کرد: در سخنان امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری، مهمترین هدف انقلاب و تحولات ایران، بازگشت به تمدن اسلامی با رویکردی جدید برشمرده شده است و در این مسیر نخبگان جهان اسلام، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه، عالمان دینی و متفکران باید نقش مهم و نخست را ایفا کنند.

این عضو شورای نگهبان تصریح کرد: اولین نکته این سؤال است که آیا اسلام در تراز یک دین تمدنی است؟ در پاسخ به این پرسش ممکن است کسی بگوید اسلام حجم کوچکی از معارف را دارد و می‌تواند حاشیه‌ای بر زندگی بشر باشد که در این نگاه، دین به شکل حداقلی تفسیر می‌شود و گزاره‌های دینی بسیار محدود به شمار می‌آید و نقش اندکی برای آن در زندگی بشر تلقی می‌شود؛ ولی ما معتقد به نظریه دیگری بوده و بر این باور هستیم که اسلام، دینی تمدنی است که در همه ساحت‌های زندگی بشر نقش ایفا می‌کند و می‌تواند کاروان بشریت را در همه ابعاد هدایت کند و به پیش ببرد.

سه دلیل تمدنی بودن اسلام

مدیر حوزه‌های علمیه بیان کرد: ما برای اثبات نظریه اسلام تمدنی حداقل می‌توانیم سه استدلال ارائه دهیم. اولین استدلال مراجعه به معارف اسلام و منابع دینی است. ما هنگامی که به منابع دینی و علوم اسلامی مراجعه کنیم می‌بینیم معارف اسلام پوشش جامعی نسبت به همه ساحت‌های زندگی بشر دارد و این نشان می‌دهد که اسلام دینی تمدنی است.

وی افزود:‌ برای توضیح بیشتر مسئله باید گفت که یک تمدن دارای سه لایه و سطح است؛ سطح اول آن که شکل و قالب یک تمدن است را عناصری همچون فناوری‌ها، ‌هنر، ‌معماری و سبک زندگی تشکیل می‌دهند که این‌ها سطح اول یک تمدن هستند.

اعرافی ادامه داد: از لایه اول که بگذریم، دومین لایه عبارت است از حوزه دانش‌ها و علوم بشر در قلمروهای مختلف علوم پایه، مهندسی، پزشکی، علوم اجتماعی و انسانی که در این طیف وسیع، لایه دوم یک تمدن را می‌بینیم.

رویکردهای کلان یک اندیشه

وی افزود: سومین لایه یک تمدن نیز عبارت است از فلسفه، ‌جهان‌بینی،‌ انسان‌شناسی و رویکردهای کلان یک اندیشه نسبت به جهان که بیشتر به فلسفه و معارف عقلی بر می‌گردد.

اعرافی گفت: یک دین و مکتب تمدنی، دین و مکتبی است که در هر سه لایه خود دارای تئوری و نظریه است، به گونه‌ای که این تئوری‌ها از یک انسجام و پیوستگی برخوردار باشد و ما در این استدلال اول بر این نکته تأکید داریم که اسلام در این لایه زیرین تمدنی که اندیشه‌های فلسفی و جهان‌بینی و انسان‌شناسی باشد، از نظریات جامع و متقنی برخوردار است که در همه ساحت‌های زندگی بشر هم اثرگذار است.

وی تأکید کرد: در سطح دوم، ما افراط نکرده و نمی‌گوییم که تمام تئوری‌های علمی در قرآن و سنت و معارف اسلامی وجود دارد، ولی تأکید می‌کنیم که اسلام و قرآن در این سطح از یک سو مشوّق کاروان علم هستند و از سوی دیگر رویکردهای اسلامی به علوم تأثیرگذار جهت می‌دهد و این نشانه تمدنی بودن اسلام است.

منظومه‌ای منسجم

مدیر حوزه‌های علمیه افزود: در لایه اول و سطح هنر،‌ معماری و سبک زندگی نیز اسلام در قالب نظام‌های حقوقی، فقهی و اخلاقی، دنیای وسیعی از گزاره‌ها و نظامات را دارد که کاملاً منسجم است و می‌تواند تمدن‌آفرین باشد.

اعرافی ادامه داد:‌ بنابراین ما وقتی که به علوم و معارف اسلامی مراجعه کنیم، خواهیم دید منظومه علوم و معارف اسلامی منظومه‌ای منسجم و دارای نظم درونی است که بر تمام ساحت‌های زندگی بشر سایه می‌افکند و به زندگی بشر رنگ و لعاب معنوی و اخلاقی می‌بخشد.

وی گفت: دومین دلیل ما تاریخ گذشته مسلمانان است که اسلام در چند قرن نشان داد که برای تمام بشریت دستاورد تمدنی داشت و یک پرچمدار بزرگ تمدن بود که البته در قرن‌های اخیر آن تمدن فروپاشیده و دلیل سوم ما این است که در عصر جدید تجربه انقلاب اسلامی ایران رویاروی ماست و ما در این تجربه، اولین نشانه‌های شکل‌گیری یک تمدن براساس اسلام را شاهد هستیم که تحولات علمی، فکری و فرهنگی در پرتو این انقلاب رخ داد و اکنون تحقیقات وسیعی در حوزه علمیه قم و دانشگاه‌های ایران رقم خورده که نشان دهنده طلیعه‌های ظهور یک تمدن است و البته ما در این زمینه نیاز داریم تمام کشورهای اسلامی در کنار هم قرار گیرند.

اعرافی اظهار کرد: با ظرفیت‌های عظیمی که جهان اسلام دارد، کشورهای اسلامی می‌توانند بازار اقتصادی مشترک، بازار فناوری مشترک و بازار علم مشترک داشته باشند و شکل‌گیری آنها باید توسط دانشگاه‌ها و مراکز علمی باشد. دانشگاه‌ها و مراکز علمی جهان اسلام می‌تواند به زنجیره منسجمی برای تولید علم، دانش و فناوری و حرکت به سمت تمدن اسلامی تبدیل شود و البته در این تعاملات دانشگاهی، ایران و اندونزی می‌توانند پیشگام باشند.