مجموعه «نسخه‌خوان» تعزیه را آموزش می‌دهد

محسن میرزاعلی، رئیس دفتر تعزیه و هنر‌های آیینی حوزه هنری، در گفت‌وگو با ایکنا؛ درباره مجموعه آموزش تعزیه «نسخه‌خوان» اظهار کرد: برای نخستین‌بار مجموعه آموزش تعزیه به همت استاد مرتضی صفاریان، از پیشکسوتان این هنر، در دفتر تعزیه مرکز هنر‌های نمایشی حوزه هنری ضبط شده است. این مجموعه ده تعزیه رایج در ایام محرم را آموزش خواهد داد. بخش دیگر این مجموعه به آوازها، دستگاه‌های موسیقی و ردیف‌ها اختصاص پیدا کرده است. در این قسمت نیز از نوازندگان بسیار خبره سود برده شده است.

وی افزود: این مجموعه در قالب ۶ سی‌دی با عنوان «نسخه‌خوان» عرضه شده است. درباره استاد فاریان هم باید بگویم که وی جز بزرگان این هنر است که همانند او امروز در تعزیه وجود ندارد. حاصل کار او در سال‌هایی گذشته شاگردانی هستند که هر یک در عرصه تعزیه توانسته‌اند برای خود نام و آوازه‌ای را به دست آورند. البته جا داشت چنین مجموعه‌ای، بسیار پیش از این تهیه می‌شد که متأسفانه این اتفاق هیچ‌گاه رخ نداد، ولی این سعادت شامل حال ما شد تا بتوانیم با یاری حوزه هنری این مجموعه را روانه بازار کنیم.

میرزاعلی درباره دغدغه خود در تعزیه، توضیح داد: یکی از دغدغه‌های من تصحیح نسخ اصیل تعزیه است، زیرا فکر می‌کنم در این زمینه باید خیلی کار شود؛ به ویژه اینکه برخی بدعت‌ها که در تعزیه ورود شده، آسیب‌های جدی به آن زده است. یکی دیگر از آسیب‌هایی که این روز‌ها به شکل جدی احساس می‌شود، نزدیک کردن تعزیه به تئاتر است، در صورتی‌که نمایش ایرانی تعزیه شیوه‌های اجرایی خاص خود را دارد که بسیار با تئاتر غربی متفاوت است.

تعزیه موسیقی سنتی را نجات داد

میرزاعلی با تأکید بر اینکه تعزیه دربردارنده معارف علوی است، گفت: به همین دلیل نمی‌شود تعزیه را با فرم غربی اجرا کرد، آنگاه انتظار داشت آن اثر تأثیرگذاری خاص خود را داشته باشد. درباره کارکرد تعزیه می‌خواهم نکته‌ای را بیان کنم که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. آن‌هم این‌که موسیقی ایرانی بنا به دلایلی در آستانه نابودی بود و اگر تعزیه وجود نداشت، شاید امروز موسیقی سنتی نداشتیم. این گفته نظر شخصی من نیست، بلکه کارشناسان و صاحب‌نظران موسیقی روی این امر تأکید داشته‌اند.

این تعزیه‌خوان تصریح کرد: در تعزیه مارش‌هایی را می‌شنوم که وام‌گرفته از موسیقی اسپانیش و ترکی است. این امر از دو منظر دارای ایراد است. ابتدا این‌که تعزیه از دیدگاه من قداستی دارد که نمی‌شود، آن را با چنین موسیقی‌هایی خدشه‌دار کرد. بخش دیگر به هویت تعزیه مربوط می‌شود، چون اگر موسیقی‌های تلفیقی بخواهد وارد تعزیه شود، به نظرم دیگر نمی‌شود، روی غنای این هنر تأکید داشت. لازم به ذکر است که بهره‌بردن از موسیقی‌های غیرایرانی حتی در نوحه‌خوانی‌های ما نیز رسوخ کرده است. این نکته را هم همه به خوبی احساس کرده‌ایم. این مجموعه به نوعی تلاش دارد شکل صحیحی از موسیقی و اجرا تعزیه را آموزش دهد.

رئیس دفتر تعزیه و هنر‌های آیینی حوزه هنری در پایان تأکید کرد: برای تهیه این مجموعه باید از کوروش زارعی، مدیر مرکز هنر‌های نمایشی حوزه هنری، تشکر ویژه داشته باشم که ما را در رسیدن به کیفیت مورد نظر یاری رساند.