خشونت خانگی چیست + راهكارهای مواجهه با آن

به گزارش ایكنا از فارس، مریم مجد، کارشناس سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز امروز، 7 دی‌ماه در جمع خبرنگاران به تعریفی از خشونت خانگی پرداخت و گفت: خشونت خانگی یک الگوی بدرفتاری جسمی، جنسی، روانی و هیجانی است که یکی از اعضای خانواده آن را برای اعمال کنترل و قدرت، نسبت به سایر اعضای خانواده به‌صورت مکرر تکرار می‌کند.
وی با بیان اینكه خشونت خانگی دارای انواع مختلفی است، افزود: بدرفتاری روانی (هیجانی)، بدرفتاری اجتماعی، بدرفتاری مالی یا اقتصادی و بدرفتاری جنسی انواع خشونت‌های خانگی هستند.
مجد با اشاره به تعریف بدرفتاری روانی گفت: هر رفتاری است که اعتماد به نفس و عزت نفس همسر را کاهش دهد از جمله فحاشی، دست انداختن و مسخره کردن، توهین و اهانت به خانواده، اقوام و دوستان همسر، ایراد گرفتن مداوم از هر عقیده و یا کار همسر، سرزنش کردن و مقصر دانستن همسر برای هر مشکلی، متهم کردن همسر به خیانت یا رفتار اغواگرانه، بی توجهی و فاصله گرفتن از همسر، تهدید به خشونت فیزیکی یا استفاده از سلاح مانند چاقو، تهدید به صدمه زدن به خود، بچه ها و همسر در صورتی که او را ترک کنند و تهدید به ندادن بچه ها به او در صورتی که او را ترک کند.
وی بدرفتاری اجتماعی را هر رفتاری که روابط و فعالیت های اجتماعی زن را محدود می‌کند از جمله جلوگیری از تماس تلفنی و رفت و آمد، جلوگیری از فعالیت‌های اجتماعی، جلوگیری از ادامه تحصیل و یا سر کار رفتن، جلوگیری از تنها بیرون رفتن دانست.
کارشناس سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین گفت: بدرفتاری مالی یا اقتصادی نیز رفتاری است که زن را از نظر مالی تحت فشار قرار می‌دهد که شامل ندادن پول کافی برای خرید مایحتاج، پرس و جو برای هر ریالی که همسر خرج می‌کند، ندادن پول برای مصرف شخصی همسر، مجبور کردن همسر به امضای چک، سفته و یا اسناد مالی، سر کار نرفتن و مجبور کردن همسر به زندگی با کمترین امکانات، سوء استفاده از اموال و دارایی‌های همسر می‌شود.
وی ادامه داد: همچنین بدرفتاری جنسی شامل هر عمل جنسی است که بدون رضایت و موافقت همسر صورت می‌گیرد مانند اجبار در عمل، شکل عمل، شکل تحقیرکننده و دردناک، رابطه در زمان بیماری یا پس از بدرفتاری با همسر.
مجد با ذكر این نكته كه ۲۵ تا ۵۰ درصد مردانی که مرتکب خشونت به همسرانشان می‌شوند، سوء مصرف الکل و مواد دارند، به راهكارهای مواجهه با خشم همسر پرداخت و گفت: به حرف‌هایش گوش دهید و به او نشان دهید که در حال گوش دادن هستید. علت عصبانیت او را درک کنید، به‌عنوان مثال زمانی که همسرتان عصبانی است و به شما توهین و شما را تهدید می‌کند، سعی کنید این جملات را به طور موقت نادیده بگیرید. جمله‌ای بگویید که نشان می‌دهد علت عصبانیت او را فهمیده‌اید؛ در مورد موضوع مورد بحث توضیح دهید. مسئولیت نسبی خود را بپذیرید، البته اگر واقعا نقشی در عصبانیت او دارید. به خاطر نقش و مسئولیت خود در مشکل، معذرت‌خواهی کنید.
کارشناس سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز یادآور شد: همسران به دلایلی از جمله علاقه به همسر و امید به تغییر، کاهش اعتماد به نفس به دلیل تجربه بدرفتاری، انکار و حداقل سازی، وابستگی مالی، باورهای فرهنگی و اجتماعی، رفاه و امنیت بچه ها، نداشتن جایی برای رفتن و دسترسی نداشتن به حمایت های اجتماعی، احساس خطر برای خود، فرزندان یا خانواده در یک رابطه پُرخشونت می‌مانند.
وی با اشاره به راهكارهایی برای کاهش آسیب ناشی از خشونت گفت: مکانی در منزل مشخص کنید که احتمال خطر در آن کمتر است که در صورت بروز خشونت به آنجا پناه برد. چاقو، وسایل تیز و اشیای شکستنی را در دسترس قرار ندهیم. در مکان‌های امن گوشی تلفن وجود داشته باشد و یا گوشی همراه خود را در جایی بگذارید که راحت بتوانید آن را بردارید.
مجد ادامه داد: علاوه بر این‌ها یک فهرست دم دست یا در گوشی موبایل تان با اسم رمز ذخیره کنید، مانند تلفن پلیس(۱۱۰)، اورژانس اجتماعی(۱۲۳) و فهرستی از افراد قابل اعتمادی که می‌توانند به شما کمک کنند.
کارشناس سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: همچنین برنامه‌ریزی کنید که اگر مجبور شدید فوری از خانه بیرون بروید، لباس و وسایل لازم در دسترس باشد. مکان‌ها و افرادی را که در صورت لزوم می‌توانید برای مدتی پیش آن‌ها بمانید و یا بچه‌ها را پیش آنها بفرستید، شناسایی کنید و در صورت امکان، یک حساب پس‌انداز برای خود باز کنید و آن را مخفی کنید.
وی هچنین توصیه كرد كه در یک کیف دستی چیزهای ضروری از جمله پول، کارت ملی، کلیدهای اضافی خانه، عابربانک، دفترچه بیمه، کارت مترو و اتوبوس، کارت و شارژر تلفن، دفترچه حاوی تلفن‌ها و نشانی‌های ضروری و داروهای ضروری خود و بچه ها را قرار داده و در دسترس بگذارید.
مجد با توصیه اینكه با یک وکیل صحبت کنید و مشاوره حقوقی بگیرید، گفت: در یک ساک، کپی اسناد مهم سند ازدواج و یا اسناد مالکیت، شناسنامه‌ها، دفترچه حساب، داروهای ضروری خود و بچه ها، لباس و گواهی پزشکی که ثابت می‌کند همسرتان به شما صدمه جسمی زده است قرار دهید و پیش فردی قابل اعتماد بگذارید.
کارشناس سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: به همسایه‌های قابل اعتماد خود بگویید تا در صورتی که سر و صدای مشکوکی از منزل شما شنیدند و یا علامت خاصی به آن‌ها دادید به کمک بیایند یا به خانواده تان اطلاع بدهند و یا به پلیس ۱۱۰ زنگ بزنند.
وی با بیان اینكه به بچه‌ها آموزش دهید که اگر به آن‌ها علامت خاصی دادید و یا کلمه خاصی گفتید، از دیگران کمک بگیرند، گفت:‌ تأکید کنید از گوشی تلفنی که جلوی چشم همسرتان است استفاده نکنند، زیرا ممکن است او متوجه شود. همچنین به بچه‌ها شماره تلفن‌هایی را که می‌توانند هنگام خشونت با آن تماس بگیرند، یاد بدهید.
مجد اضافه كرد: به بچه‌ها یاد بدهید از یک همسایه کمک بگیرند و یا تلفن بزنند و اگر در خانه نمی توانند تلفن بزنند از بیرون تماس بگیرند. اگر از تلفن خانه استفاده می‌کنند، گوشی را سر جایش نگذارند چون پلیس ممکن است زنگ بزند و پدرشان متوجه شود. همچنین به آن‌ها یاد بدهید چطور خشونت را گزارش دهند.
کارشناس سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین به راهكارهای تأمین امنیت پس از ترك خانه نیز اشاره كرد و گفت:‌ سعی کنید جایی بروید که همسرتان حدس نمی‌زند یا آدرس را بلد نیست و یا جرأت ورود به آنجا را ندارد. اگر اسنادی در خانه است و می‌خواهید به خانه برگردید تا آن‌ها را بردارید تنها نروید، امنیت خود را به خاطر برداشتن اسناد و وسایلتان به خطر نیندازید.
وی توصیه كرد: اگر مورد ضرب و شتم قرار گرفته‌اید حتما نزد پزشک بروید تا شما را معاینه کند و گواهی بگیرید که مورد خشونت قرار گرفته‌اید و تا جایی که ممکن است تا پیش از اینکه همسرتان تعهد قانونی مبنی بر عدم خشونت نداده است، به منزل برنگردید.
مجد علاوه بر این‌ها به ارائه توصیه‌هایی برای بهبود وضعیت سلامت روان پرداخت و گفت: اگر احساس تنهایی، ترس، و غمگینی می‌کنید به کسی که اعتماد دارید زنگ بزنید و با او صحبت کنید. اگر اضطراب و غمگینی شما زیاد است به یک متخصص مانند روان شناس و یا روان پزشک مراجعه کنید. در انجمن‌ها و سازمان‌های مقابله با خشونت عضو شوید و فعالیت کنید. در فعالیت‌های اجتماعی بیشتر شرکت کنید و اگر می‌توانید یک کار نیمه وقت پیدا کنید تا هم پولی به دست آورید و هم روحیه‌تان بهتر شود.
وی با بیان اینكه در یک آموزشگاه ثبت‌نام کنید تا حرفه و مهارتی مانند خیاطی یا آشپزی را یاد بگیرید، گفت: در گروه‌های زنان خشونت دیده شرکت کنید تا هم حمایت شوید و هم حمایت به دست آورید و علاوه بر این‌ها مراقب خواب و تغذیه خود باشید، خواب و تغذیه خوب در مقابله با استرس نقش مهمی دارد.
کارشناس سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأكید بر اینكه هر کاری را که از آن لذت می‌برید انجام دهید، مانند ورزش، موسیقی، صحبت با اقوام و دوستان یا خواندن کتاب مورد علاقه، گفت: با کسانی که به معاشرت با آن‌ها علاقه دارید قرار بگذارید و همدیگر را ببینید و اگر می‌توانید در یک باشگاه ورزشی ثبت‌نام کنید و هفته‌ای یکی دو بار به آنجا بروید.