صباح زنگنه، کارشناس و پژوهشگر مسائل خاورمیانه، در گفتوگو با ایکنا از اصفهان، درباره تحرکات اخیر داعش در عراق، اظهار کرد: داعش به عنوان مجموعهای متشکل و دارای سرزمین دیگر وجود ندارد، اما به عنوان یک فکر و طرز رفتار و مجموعهای از افراد پراکنده که حاضرند جان خود را به خطر انداخته و دیگران را نیز به قتلگاه ببرند، هنوز وجود دارد.
وی با بیان اینکه داعش با وجود این پراکندگی، روش جدیدی را دنبال میکند، افزود: مجموعهها و هستههای پراکنده این گروه به صورت مستقل عمل میکنند و فعلاً به دنبال اشغال زمین نیستند. در واقع داعش با این شاخصها هنوز وجود دارد و میتواند برخی مناطق را مورد تهدید قرار دهد و عمده هدفش در شرایط فعلی، ایجاد اغتشاش و به هم ریختگی و مشغول ساختن نیروهای سیاسی و نظامی عراق است.
نماینده پیشین ایران در سازمان همکاری اسلامی بیان کرد: شرایط فعلی که داعش در پرتو آن این تحرکات را انجام میدهد، ناشی از چند متغیر جدید است که عبارتند از تأخیر در تعیین نخستوزیر جدید و تبعات سیاسی و اختلافات حاصل از آن، اصرار گروههای ملی عراقی بر اجرای مصوبه پارلمان عراق مبنی بر اخراج نیروهای آمریکایی و متحدان آنها و بروز بیماری کووید ۱۹. هستههای پراکنده داعش سعی میکنند از این شرایط استفاده کرده و به امتیازاتی نائل شوند.
زنگنه ادامه داد: برخی از ناظران معتقدند که به حرکت درآمدن این هستهها، منشاً سیاسی برای کسب امتیازات سیاسی از سوی گروههای موجود در عراق دارد، یعنی گروههایی که به دنبال کسب پست چند وزارتخانه و دستگاه هستند و در مذاکراتی که تاکنون با نامزدهای پست نخستوزیری داشتهاند، این امتیازات را به دست نیاوردهاند و از این طریق سعی میکنند فشار وارد کرده و نخستوزیر معرفی شده را مورد باجخواهی قرار دهند؛ مثل گروههایی که در میان اهل سنت هستند و برخی از گروههای کرد. این تحلیل دور از ذهن نیست و به هر حال شرایط خاصی وجود دارد که نیازمند بسیج نیروها برای مقابله با این هستههای پراکنده است، به خصوص وقتی به مرز استان کربلا و مناطق باتلاقی اطراف بابل و دیاله نزدیک میشوند. این هستهها تهدید به حساب میآیند، اما اگر اراده سیاسی فعال شود، میتواند در برابر هر پیشامد پاسخگو باشد.
وی اضافه کرد: بخشی از تحرکات اخیر در استان موصل و نینوا صورت گرفته است و برخی از این گروهها در استان نینوا، به سازمان امنیت ترکیه متصلاند. ترکیه مایل است هم در عراق و هم در سوریه، استانهایی را که در دوران عثمانی در اختیار داشت، دوباره اشغال کند، بنابراین با تحرک داعش در استان نینوا به هدف خود و نیز چاهها و میدانهای نفت این استان نزدیک میشود. در استانهای صلاحالدین و انبار، احزاب سیاسی اهل سنت که اخیراً شاهد انشعاب میان آنها بودیم، بهترین محیط مساعد برای رشد داعش و انجام اقدامات داعشگونه هستند. در استان دیاله نیز احزاب سیاسی موجود به دنبال کسب امتیازند و با احزاب سیاسی فعال در استانهای انبار و نینوا اختلاف دارند. سایر اختلافات داخلی نیز در این میان مطرح است و هر کدام از اینها منطق ارتباطی و باجخواهیهای خودشان را دارند.
این کارشناس و پژوهشگر مسائل خاورمیانه تصریح کرد: فراتر از همه این احزاب، چتری وجود دارد و آن، چتر آمریکاست. این کشور با همه این گروهها و جریانها ارتباط دارد، هم با ترکیه و سازمان امنیت این کشور مرتبط است، هم با سازمانهای امنیتی اقلیم کردستان عراق و هم با احزاب سیاسی موجود. برخی از احزاب سیاسی اهل سنت به قطر نزدیکاند و قطر هم با آمریکا همکاری دارد و هماهنگی میکند. برخی دیگر از احزاب نیز با امارات، اردن و عربستان مرتبطند و این کشورها هم در زمین آمریکا بازی میکنند. اینکه چنین تحرکاتی به منظور جلوگیری از اجرای مصوبه پارلمان عراق انجام شده است، برخی اخبار و گزارشها از این حکایت میکند که انتقال این هستهها و حتی افزایش تعداد آنها از سوی نیروهای وابسته به سازمان جاسوسی آمریکا صورت گرفته است. هیچ بعید نیست که چنین کاری انجام شده باشد و عکسها و فیلمهای آن به تدریج منتشر خواهد شد و معلوم میشود که آمریکا چه تعداد از این نیروها را حمایت و جابهجا میکند. بسیاری از نیروهایی که از استانهای مختلف و حتی از سوریه وارد عراق میشوند، توسط نیروهای آمریکایی از استانی به استان دیگر هدایت میشوند. آمریکاییها ترتیبات حساب شدهای دارند و طبق آنها عمل میکنند.
زنگنه در پاسخ به این سؤال که آیا در شرایط فعلی، داعش میتواند خطری برای کشورهای اسلامی داشته باشد، گفت: حتماً این اتفاق در حال رخ دادن است. برخی از نیروهای تروریستی، داعشی، القاعده و تشکلهای قارچگونهای که در سوریه و عراق ایجاد شده و بخش زیادی از آنها در ادلب متمرکز شدهاند، در حال انتقال به لیبی و افغانستان هستند و برخی از آنها به عنوان ابزار مورد استفاده قرار میگیرند.
انتهای پیام