خودکشی؛ نوعی بیسازمانی شخصیتی/ ساده از آن نگذریم
یک مدرس دانشگاه خودکشی را نوعی بیسازمانی شخصیتی توصیف کرد و گفت: خانوادهها با علائم روحی خودکشی آشنایی بیشتر داشته و به سادگی از کنار آن عبور نکنند.
نرگس پیرحیاتی، از جامعهشناسان و از مدرسان دانشگاه در گفتوگو با ایکنا از لرستان، با اشاره به اینکه خودکشی رفتار پیچیدهای است که در برگیرنده تمایل و فکر آن تا اقدام به خودکشی منجر به مرگ است، اظهارکرد: به نظر دورکیم جامعهشناس بزرگ کلاسیک قرن نوزدهم خودکشی عبارت از هرنوع مرگی است که نتیجه مستقیم یا غیرمستقیم کردار مثبت یا منفی خود قربانی در حین آگاه بودن به نتیجه آن است.
وی خودکشی یکیاز معضلات اجتماعی و تصمیمات انفرادی در زندگی انسان دانست و گفت: خودکشی طبعاً ابعاد مختلفی را داراست و بهعنوان بخشی از انحرافات اجتماعی شناخته میشود، این در حالیاست که خودکشی یک عمل ارادی است که طی آن شخص خود را با وسیلهای مثل اسلحه، قُرص، آتش، حلق آویز کردن، گاز و... خود را از بین میبرد.
این جامعهشناس لرستانی با اشاره به اینکه خودکشی در جامعه در حال افزایش است بهطوریکه در اغلب کشورها در بین ١٠ علت اول مرگ در تمام سالهای زندگی قرار دارد، افزود: هنگامیکه مشکلی در تعداد وسیعی از مردم تأثیر دارد باید به ماورای افراد، ساختار اجتماعی، الگوهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه بیاندیشیم، بنابراین ملاک مسأله بودن پدیدهای در جامعه آزاردهنده بودن آن برای شمار زیادی از مردم است.
خودکشی، انسجام جامعه را به مخاطره میاندازد
پیرحیاتی با اشاره به اینکه خودکشی معضلی است که انسجام جامعه را مختل میکند و میتواند سامان اجتماعی ما را به خطر بیندازد، تصریح کرد: همچنین باعث میشود که فرد نتواند وظیفه خود را به خوبی انجام دهد.
این جامعهشناس با بیان اینکه خودکشی علل و اسباب متعدد و متفاوتی دارد که بسیاری از مردم در کشورهای مختلف جهان در شرایط خاصی آنرا انتخاب میکنند، تصریح کرد: خودکشی در بعضی از نقاط جهان، نوعی ابزار خشونت علیه وضع سخت زندگی در یک جامعه یا در دنیا و انگیزه اعتراض به شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی موجود در جامعه است.
وی با اشاره به اینکه خودکشی یک فرد ضایعهای بزرگ برای او و خانوادهاش و ضایعهای بزرگتر برای جامعه است، افزود: خودکشی یک موضوع ساده اجتماعی نیست بنابراین باید به ریشهها و علل آن توجه شود زیرا این عوامل میتوانند موجبات تبعات سنگینتری را برای جامعه فراهم کنند.
پیرحیاتی با بیان اینکه خودکشی نشانهای از بیسازمانی شخصیتی است، به این معنی که در شرایطیکه تعادل شخصیتی فرد دگرگون میشود خودکشی را بهدنبال دارد، افزود: خودکشی علاوهبر آزردگی خاطر افراد اجتماع، فشاری را روی بازماندگان و اطرافیان میآورد که ممکن است حتی آنان را تشویق به انجام اینکار کند بنابراین شناخت ریشهها و دلایل خودکشی ضروری است.
این جامعهشناس با اشاره به اینکه خودکشی از عوامل شایع مرگ و میر در بین جوانان است، عنوان کرد: افرادیکه دست به خودکشی میزنند، نسبت به اینکار و کشتن خود تردید دارند و فقط به این علت تمایل به خودکشی دارند که به احساسات طاقتفرسا مانند ترس، ناامیدی، ناتوانی، سردرگمی و افسردگی یا شرایط تحمل ناپذیر خود پایان بدهند و از رنجی که گرفتار آنند رهایی یابند، در این شرایط آنها خودکشی را تنها راه نجات خود میدانند نه اینکه واقعاً قصد خودکشی داشته باشند.
وی با ذکر این مطلب که افکار مربوط به خودکشی به ذهن بسیاری از افراد خطور کند و بسیاری از مردم در لحظههایی از زندگی خود ممکن است به خودکشی فکر کنند، خاطرنشان کرد: خودکشی برای برخی افراد پیامد دوران افسردگی است اما برای برخی دیگر عملی تدافعی در برابر تجربهای تلخ، مانند از دست دادن یکیاز اطرافیان یا حتی حادثهای نسبتا بیاهمیت است.
این جامعهشناس افزود: برخیاز افراد بهدلیل احساس تنهایی فراوان اقدام به خودکشی میکنند و میپندارند کسی را ندارند و هیچکس به زنده بودن یا مردن او اهمیت نمیدهد و بهشدت احساس تنهایی و انزوا میکند.
وی با اشاره به اینکه گاهی اوقات افراد احساس بیارزش بودن دارند، اضافه کرد: افراد دارای چنین حسی از عزت نفسی پایین برخوردارند و تشویقها و تمجیدهای دیگران را نپذیرفته و احساس بیهودگی میکنند، آنها هرگونه توجه، علاقه و تشویق دیگران را ناموجه و برمبنای یک فرض اشتباه میگذارند.
نشانههای هشداردهنده خودکشی
پیرحیاتی با اشاره به اینکه افراد افسرده برداشتی منفی از خود، دیگران یا شرایط موجود دارند و این احساسات را کاملاً درست و منطقی میدانند، تصریح کرد: برخی از افراد به دلیل ناموفق بودن مثلاً در دانشگاه، پایان یافتن یک رابطه مهم یا دست نیافتن به اهداف تحصیلی احساس شکست، شرمندگی یا بیکفایتی میکنند این در حالیاست که ازجمله موارد دیگر که در خودکشی مؤثر بوده میتوان به استرس، خشم، استفاده از موادمخدر و مشروبات الکلی، بیماریهای جسمی و روانی اشاره کرد.
این مدرس دانشگاه با اشاره به اینکه مشکلات میان فردی موجب میشود برخی افراد بهویژه دانشجویان دست به خودکشی بزنند، عنوان کرد: از عوامل مهم اقدام به خودکشی در میان دانشجویان نگرانیهای مالی و استرس ناشی از فشارهای تحصیلی و مسائلی است که در پی بروز برخی مشکلات تحصیلی، میان دانشجو و والدین او پیش میآید.
این جامعهشناس با اضافه کردن این مطلب که دلیل خودکشی هرچه باشد، باید مورد بررسی قرار گیرد زیرا کسانیکه به دفعات متعدد اقدام به خودکشی میکنند به احتمال بسیار زیاد نهایتاً باعث مرگ خود میشوند، تصریح کرد: بسیاری از افراد در شرایط عادی در واکنش به مشکلات زندگی دچار افسردگی، غم یا احساس درماندگی میشوند، اما افرادیکه در واکنش به این مشکلات، خودکشی را انتخاب میکنند، بیش از دیگران در معرض آسیبها و ناکامی هایی قرار گرفتهاند.
پیرحیاتی در رابطه با نشانههای هشدار دهنده خودکشی، عنوان کرد: افسردگی، احساس شدید گناه و شرم، انتقاد از خود و خشم، حس بیگانگی، انزوا و تنها بودن، داشتن سابقه اقدام به خودکشی، داشتن یک نقشه مفصل برای خودکشی، استفاده از موادمخدر و مشروبات الکلی، حس بیارزش بودن و برخورداری از عزت نفسی پایین بهویژه اگر با انتظارات و آرمانهایی بسیار بالا همراه باشد، احساس نااُمیدی، عجز و بیهودگی، بیان سخنانی درباره کشتن خود یا پوچ بودن زندگی، یک رویداد استرسزا یا آسیبی سخت مانند مرگ یکی از عزیزان، تغییرات رفتاری چشمگیر، مانند گوشهگیر شدن ازجمله نشانههای هشداردهنده برای خودکشی هستند.
وی با ذکر این مطلب که ما باید با فردیکه در فکر خودکشی است برخورد صحیح داشته باشیم، برخی از افراد میپندارند کسانیکه نیت خود را برای خودکشی به زبان میآورند، واقعاً دست به این کار نمیزنند اما این گفته صحیح نیست، گفت: بهتر است شرایط را از دیدگاه فردی که در معرض خطر قرار دارد بسنجید، حتی اگر به نظر شما غیرواقع بینانه باشند.
انتهای پیام
