هنر نقالی باید با اقتضائات زمانه همخوان شود

مرشد رسول میرزاعلی با بیان این‌که خدمت و ارادت به خاندان امام حسین(ع) در خانواده‌اش موروثی است، اظهار کرد: چندین نسل است که افتخار خدمت به امام حسین(ع) را داریم. مادرم در 10 روزگی‌ام مرا به تعزیه شبیه حضرت علی‌اصغر(ع) سپرد و همین حضور سبب شد تا 15 سالگی در تعزیه ایفای نقش کنم و پس از آن پرده‌خوانی را پیش گرفتم.

وی افزود: ارادت خانواده‌ام به امام حسین‌(ع) از روی اجبار یا سنت خانوادگی نبود، بلکه در ‌واقع عشق بود که ما را در این مسیر قرار داد. بارها پس از شنیدن پرده‌هایم به من پیشنهاد شد تا آواز هم بخوانم اما همیشه پاسخ دادم حنجره من در خدمت امام حسین(ع) است و نمی‌توانم آن را در راه دیگری به کار گیرم.

 

مرشد میرزاعلی درباره ارتباط موسیقی با تعزیه گفت: آشنایی با ردیف‌های موسیقیایی برای تعزیه‌خوان واجب است، زیرا شبیه‌خوان‌ها هر کدام در ردیف خاصی می‌خوانند. مثلاً شبیه امام حسین(ع) را در ردیف بیات ترک می‌خواند. همچنین شروع تعزیه با دستگاه افشاری اجرا می‌شود و ورود افراد جدید گاهی این سنت‌ها را تغییر می‌دهد و برخی افراد ردیف‌های دیگری را به کار می‌گیرند. این اتفاق در پرده‌خوانی نیز رخ می‌دهد، زیرا نمی‌توان شخصیت‌های انبیا و اشقیا را در یک ردیف خواند. این اصول نشان می‌دهد تعزیه‌خوان یا فردی که پرده‌خوانی می‌کند باید با مبانی موسیقی آشنا باشد.

 

 

وی درباره بی‌توجهی و کم‌فروغ شدن هنر پرده‌خوانی اظهار کرد: گسترش وسایل ارتباط جمعی یکی از دلایل این امر است. به یاد دارم در گذشته عده معدودی در خانه تلویزیون داشتند و اگر می‌خواستند برنامه‌ای را تماشا کنند به قهوه‌خانه‌ها یا مکان‌های عمومی می‌رفتند و مراسم نقالی و پرده‌خوانی همواره در این اماکن دایر بود. در گذشته در گذر‌ها و کوچه‌ها افراد برای تماشای پرده‌خوانی جمع می‌شدند تا شاهد اجرای پرده‌خوان باشند اما این روزها دیگر مردم فرصت چنین کاری را ندارند و تمام حواسشان به گوشی‌هایشان است و اگر قرار باشد این هنر دوباره جان گیرد، باید با اقتضائات زمان همخوان شود. 

 

مرشد میرزاعلی افزود: این روزها پرده‌خوان‌ها و نقال‌ها با مشکلات عدیده اقتصادی مواجه‌اند، مگر این‌که شغل دیگری داشته باشند، از مسئولان فرهنگی درخواست می‌کنم از افرادی که عاشقانه برای ابا‌عبدالله(ع) پرده‌خوانی می‌کنند حمایت کنند و آن‌ها را تحت پوشش بیمه قرار دهند و این حداقل کاری‌ است که می‌توانند انجام دهند و با توجه به اینکه مناسبت‌های مختلف مذهبی در کشور ما فراوان است بی‌توجهی به این هنر واقعاً دردناک است.

 

 

وی با تأکید بر حفظ هنرهای بومی، اظهار کرد: تمامی دولت‌ها در تلاش‌اند که هنرهای بومی‌شان را به خوبی حفظ کنند، مثلاً در ژاپن و چین با جدیت به این امر می‌پردازند اما در ایران آن‌گونه که باید و شاید به این موضوع نمی‌‌پردازند، درصورتی‌که ظرفیت دراماتیک پرده‌خوانی از دیگر هنر‌های بومی سایر کشورها بالاتر است، زیرا پرده‌خوانان باید هنر شعر، نمایش و موسیقی را با هم بیامیزند. همچنین هنر قصه‌گویی سبب می‌شود که پرده‌خوانی برای همگان جذاب باشد. عموم نقالان سنین کهن‌سالی را می‌گذرانند و امیدوارم هنرمندان جوانی که به این عرصه علا‌قه‌مندند پا به میدان بگذارند تا این هنر به دست فراموشی سپرده نشود.

 

مرشد میرزاعلی درباره برخی انتقادها از روایت‌های پرده‌خوانی‌ها تصریح کرد: پرده‌خوانی مجموعه‌‌ای از نقل تاریخی و ابراز ارادت به امام حسین(ع) است. البته منکر برخی آسیب‌ها در این حوزه نیستم، اما امروز پرده‌خوان‌ها به این نکته واقف‌اند برای نقل تاریخ باید به مقتل‌ها مراجعه کنند. همان‌گونه که در سینما برای جذابیت قصه، از روایت‌های دراماتیک استفاده می‌کنند، در پرده‌خوانی هم لازم است که پرده‌خوان با اصول این هنر آشنا باشد تا بتواند مخاطب را پای نقل بنشاند. 

 

 

میرزاعلی با ذکر خاطره‌ای از پدرش گفت: پدرم یکی از پرده‌خوان‌های قدیمی بود که همیشه می‌گفت کاش ما هم می‌توانستیم جانمان را فدای امام حسین(ع) کنیم، زمانی که برادرم به شهادت رسید، بدن بی‌سرش را به ما تحویل دادند و او با گریه می‌گفت من یک فرزندم را فدای اسلام کردم، فدای امام حسین(ع) شوم که کل خانواده‌اش را فدای اسلام کرد.

 

وی در پایان اظهار کرد: رسانه‌‌های جمعی به خصوص صدا‌وسیما باید از این هنر حمایت کنند تا نسل جوان هم با هنرهایی از قبیل نقالی آشنا شود، زیرا هنر به واسطه مخاطبانش زنده است و رونق می‌گیرد.