آیا كرونا تمنای یادگیری را بیدار میكند
استاد پداگوژی دانشگاه ناگویا ژاپن به سؤالاتی نظیر آیا کرونا و پیامدهای شیوع آن، تمنای یادگیری را در ما بیدار میکند و فرصتی برای بازاندیشی در ایدئولوژی امتناع از یادگیری که سالها بینش و رفتار ما را در خود پیچیده است، فراهم میآورد، پاسخ گفت.
به گزارش ایكنا از فارس، پروفسور محمدرضا سركار آرانی، استاد پداگوژی دانشگاه ناگویا ژاپن، امروز، 24 آذر در جلسه اعضای کمیته علمی همایش ملی آموزش در دوران کرونا كه به میزبانی استان فارس در بستر فضای مجازی برگزار شد، گفت: سؤالی كه در این ایام مطرح میشود این است كه آیا کرونا و پیامدهای شیوع آن، تمنای یادگیری را در ما بیدار میکند و فرصتی برای بازاندیشی در ایدئولوژی امتناع از یادگیری که سالهاست بینش و رفتار ما را در خود پیچیده است، فراهم میآورد و آیا در شرایط تازه و پس از سالها تغییرات پی در پی و بدون بهبودی، امیدی به تغییر معطوف به بهسازی آموزش میرود.
وی به بیان نكاتی برای پاسخ به سؤالات طرح شده، پرداخت و افزود: معلمان ایران، در شرایط کرونا در مقایسه با شرایط عادی آموزش مدرسهای، خلاقیتهایی از خود نشان دادهاند، راههایی برای عبور از بحران پیدا کردهاند و آنها را به سرعت ترویج کردهاند.
عضو کمیته علمی همایش ملی آموزش در دوران همهگیری کرونا بیان كرد: پداگوژیهای دستساز اجتماعات محلی آموزش و یادگیری حتی در روستاها یا برای روستاها تا حدودی درسآموز و امیدآفرین است. مدارس و دانشگاهها به «نوشتن» و تأثیر آن در فرایند آموزش و یادگیری، توجه بیشتری نشان دادهاند و مهارتهای خواندن و پردازش واژه (کلمه)ها نویسندگی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است و بر توانایی اجرای دکلمه (دکلماتوری) ترجیح داده شده است به این معنی که به جای دیکته و کپی کردن، انشا و تمرین مهارتهای بیان مقصود جدی گرفته شده است و درک تازهای از رویدادها و نظرها و گفتوگوی با متن و گفتوگو با خود که معنی تفکر است، مورد توجه قرار گرفته است.
سرکارآرانی با بیان اینكه كرونا فرصتی فراهم كرد تا یکدیگر را بهتر ببینیم و به اطرافمان نگاهی دوباره بیندازیم، افزود: به ویژه مشاهده و اندیشه در رشد و تحول کودکان به مثابه واقعهای شگفتانگیز بسیار مورد توجه قرار گرفته شده است و در شرایط عادی بودجهبندی کتاب و درس و محتوا ذهنهای ما را تسخیر کرده بود، اما اكنون تغییر مستمر دانشآموزان بهتر دیده میشود و موضوع گفتوگوهای خانه و مدرسه قرار گرفته است.
استاد وابسته دانشکده مطالعات جهان در دانشگاه تهران ادامه داد: با آمدن کرونا دانشِ آموزش یا پداگوژی(علم و هنر آموزش و یادگیری) از پرده مدرسه و کلاسهای درس بیرون افتاد و اكنون تدریس معلم در فضای مجازی، که مثل فضای شیشهای بدون دیوار و پرده است، صورت میگیرد و بزرگسالان خودشان جمع و تفریق و کسر اعشار را بلدند ولی نشستهاند تا ببینند معلم چگونه به کودکان آموزش میدهد و کودکان چگونه یاد میگیرند و باید گفت این تجربه هم برای خانوادهها و هم برای معلمان شگفتانگیز است.
سرکارآرانی اظهار کرد: از سال گذشته، مهارتهای ارتباط بین فردی و اجتماعی نیز از پرده برون افتاد و معلوم شد چه چیزهای مهمی ارزش یادگرفتن دارند و ما تمرین کافی برای یاد گرفتن آنها نکردهایم و ناتوان در راه ماندهایم و هرچند تدریس، سخنرانی نیست را میدانستیم، ولی تا به حال در فضای شیشهای صحبت نکرده بودیم اما اكنون، اولیا نیز بهتر پیچیدگی آموزش و رنج یادگیری را درک میکنند.
وی گفتوگو درباره ضرورت غربالگری برنامههای آموزشی و محتوای درسی را رونق یافته دانست و افزود: چرایی و تشکیک در تأثیر این همه محتوای آموزشی پرسش رایجی شد و نیاز به هَرَس نصیحتهای تکراری و بحثهای کلامی در کتابهای درسی و توجه بیشتر به این که کتاب درسی چه ویژگیهایی دارد، فهم پذیرتر شد. فرصتی شد تا کتابهای درسی بین والدین و احیاناً خواهر و برادرها بچرخد و با دقت بیشتری محتوای آن خوانده و وارسی شود و خانوادهها متوجه شدند که کتابهای درسی نیاز بیشتری به پیامهایی دارند که زبان و حس و فهم مشترک بین نسلی را بیشتر کند و آنها را به هم پیوند دهد.
سرکارآرانی با بیان اینکه کرونا بستههای دانشی را که از طریق کتابهای درسی دست به دست میشود، به چالش کشید، اظهار کرد: بحران همه را اندکی هوشیارتر کرد تا ببینند دارند چه میآموزند و چه به یادها میسپارند و آیا اینها دانش زنده است یا مرده و برای نمره است یا برای زندگی کردن و یا برای کدام عهد و سرزمین است؟
وی در ادامه بیان كرد: کرونا به ما این ندا را داد که روزگار ارزشیابی از دانستهها سپری شده است و امروز دیگر توانایی عمل و به کارگیری دانستههاست که محور ارزیابی قرار میگیرد و اكنون، فرزندانمان در خانه و مدرسه فرصت کردند با صدای بلندتری پرسشهای هر روزه خود را مطرح کنند، پرسشهایی مانند اینکه با حفظ و دانستن این مطالب چه کار میتوان انجام داد و یا این بستههای معرفت چه نسبتی با زیست اجتماعی، اقتصادی و این جهانی و حتی ویژگیهای رشد طبیعی ما دارد؟
استاد پداگوژی دانشگاه ناگویا ژاپن اظهار کرد: این روزها خانوادهها و معلمان، درباره درماندگی خود در این زمینه با یکدیگر و مشاوران و روانشناسان و مربیان فرزندانشان بیشتر به گفتوگو مینشینند تا مسائل انضباطی و رفتاری دانشآموزان بهویژه از وقتی که پی بردهاند که آنها با حفظ محتوای کتابهای درسی، توانایی کافی انجام عملی اعم از بینشی، اندیشهای و مهارتی را ندارند.
سرکارآرانی در پایان تأکید کرد: چنانچه مسئولانه به این گفتوگوها ادامه دهیم، البته مانند دانشآموزان بیپرده، روشن و مستمر، نور امید به تغییر معطوف به بهسازی آموزش در درون مسئلههای آموزش و یادگیری ما سر بر میآورد و رویکرد اجتماعی «تمنای یادگیری» به جای «امتناع از یادگیری» راهی به امید، به نشاط و به بازاندیشی درعمل تربیتی و بازبینی الگوهای آموزش و یادگیری میگشاید.
انتهای پیام
