ارکان بصیرت از منظر رهبر انقلاب

به گزارش ایکنا از یزد، حجت‌الاسلام سیدناصر حیدری، معاون فرهنگی و تبلیغی اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان یزد، امروز، 9 دی‌ در نشست مجازی طلاب مدارس علمیه خواهران استان یزد با عنوان «ارکان بصیرت از منظر رهبری» اظهار کرد: بصیرت نیاز اساسی بشر و بهترین بستر بصیرت‌طلبی، قرآن کریم است به نحوی که در قرآن کریم آمده است: «قَدْ جاءَکمْ بَصائِرُ مِنْ رَبِّکمْ فَمَنْ أبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ عَمِی فَعَلَیها؛ به راستی رهنمودهایی از جانب پروردگارتان برای شما آمده است. پس هر کسی با دیده بصیرت بنگرد، به سود خود او و هر کسی به دیده بصیرت ننگرد، به ضرر خود اوست».

وی ادامه داد: مشتقات «بصر» 148 بار و واژه «بصيرت» 2 بار در قرآن كريم تكرار شده و در متون اسلامی گاهی به صورت بینایی ظاهری و حسی و گاهی هم به صورت بینایی باطنی و عقلی بکار رفته است. بصیرت دانایی صرف نیست بلکه دانایی همراه با باور و ایمان است که موجب هدایت و حرکت می‌شود و گاهی بصیرت وجود دارد اما منجر به هدایت و حرکت نمی‌شود.

حیدری با اشاره به آیه «قُلْ هذِهِ سَبیلی أَدْعُوا إِلَی الله عَلی بَصیرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتّبَعَنی» گفت: در این آیه خداوند می‌فرماید: «بگو این راه من است. من و پیروانم با بصیرت کامل، همه مردم را به سوی خدا دعوت می‌کنیم» از این آیه معلوم می‌شود در انتخاب مسیر زندگی، بصیرت و بینش در اولین درجه قرار دارد و کسی که بصیرت لازم را داشته باشد، در روزهای فتنه و فضاهای غبارآلود، مسیر را اشتباه نخواهد رفت.

وی با اشاره به اینکه شناخت حق از باطل نزدیک به مفهوم بصیرت است افزود: اینکه انسان حق را از باطل بشناسد و بین حق و باطل و شناخت آن تصمیم بگیرد، ما نمی‌توانیم حق را از باطل تشخیص دهیم تا «فرقان» یعنی نیروی جداکننده حق از باطل، همان‌گونه که یکی از واژه‌هایی است که معادل واژه بصیرت در قرآن و روایات اسلامی ذکر شده، ما را به سمت حق هدایت کند.

راه تحصیل بصیرت

معاون فرهنگی و تبلیغی اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان یزد با اشاره به اینکه رهبر معظم انقلاب در سخنرانی‌های خود مکرر به بحث تهاجم فرهنگی و اهمیت بصیرت تاکید دارند بیان کرد: بزرگان و خواص ما با بصیرت نسبت به اتفاقات مختلف برخورد کنند و حقیقت ولایت و ولی امر زمانه خود را بشناسند که از راه‌های کسب بصیرت نیز است، و همچنین بتوانند فکر و اندیشه داشته باشند و مسائل را به درستی تجزیه و تحلیل کنند و بصیرت در نگاه رهبری را اگر بخواهیم بفهمیم، این موارد را که منظومه فکری رهبر انقلاب است، باید بفهمیم و درک کنیم.

وی ادامه داد: پس آنچه در سخنان رهبر معظم انقلاب در این سال‌ها در مفهوم بصیرت می‌بینیم اینکه اولا انسان بتواند حقیقت ولایت را به عنوان یکی از مهم‌ترین مفاهیم در بحث بصیرت بشناسد، درست فکر و تدبر و بتواند مسائل را به درستی تجزیه کند و البته دوراندیش بودن در امور، پیروی از عالمان وارسته، تقوا داشتن و رعایت ایمان، عبرت گرفتن از تاریخ و مسائل مختلف، ذکر و یاد الهی و توسل به ذات اقدس الهی و پیمودن مسیری که اهل بصیرت باشد؛ از راه‌های دیگر تحصیل بصیرت است که باید مدنظر قرار گیرد.

حیدری افزود: رهبر معظم انقلاب در اهمیت بصیرت در زندگی روزمره مردم می‌فرمایند: «در زندگی پیچیده‌ اجتماعی امروز، بدون بصیرت نمی‌شود، حرکت کرد. جوان‌ها باید فکر کنند، بیندیشند، بصیرت خودشان را افزایش بدهند. معلمان روحانی، متعهدان موجود در جامعه ما از اهل سواد و فرهنگ، از دانشگاهی و حوزوی، باید به مسئله بصیرت اهمیت دهند؛ بصیرت در هدف، بصیرت در وسیله، بصیرت در شناخت دشمن، بصیرت در شناخت موانع راه، بصیرت در شناخت راه‌های جلوگیری از این موانع و برداشتن این موانع؛ این بصیرت‌ها لازم است. وقتی بصیرت بود، آن وقت شما می‌دانید با چه کسی طرف هستید، ابزار لازم را با خودتان برمی‌دارید.» و همچنین «بصیرت را قطب‌نمای حرکت صحیح در اوضاع اجتماعی پیچیده امروز می‌دانند». بنابراین اگر امروز سخنان رهبری را فهمیدیم و عمل کردیم و قدر ولایت را دانستیم، آن گاه می‌توان گفت که بصیرت پیدا کرده‌ایم.

فواید بصیرت 

وی ادامه داد: اساسی‌ترین فایده بصیرت در نگاه رهبر معظم انقلاب، مفهمومی است که از کلمه فرقان به دست می‌آوریم یعنی «شناخت حق از باطل» و «استقامت در راه حق» فایده دیگر بصیرت از دیدگاه ایشان است، کسی که بصیرت داشته باشد در راه حق استقامت به خرج می‌دهد و افرادی که در طول تاریخ همراه حق بودند و بعد از گذران زمانی از مسیر منحرف می‌شوند، در واقع استقامت به خرج نداده و نمی‌دهند لذا استقامت به خرج دادن نتیجه بصیرت است.

حیدری از جمله اموری که می‌تواند سدی محکم در برابر بصیرت ایجاد کند، دلبستگی به دنیا و لذت‌های آن برشمرد و بیان کرد: دنیاطلبی از استقامت در راه حق باز می‌دارد و افزایش بصیرت؛ بی‌اعتباری دنیا و لذت‌های آن را در بردارد لذا اول شناخت حق از باطل و استقامت در راه حق و برطرف شدن اعتباری که انسان برای دنیا قائل شده و به دلیل آن اعتبار دنیازده می‌شود و جلوه‌های آن می‌توانست او را از استقامت دور کند، لازم است.

وی با اشاره به اینکه بصیرت یعنی «سردار سلیمانی» گفت: یکی از مهمترین بحث‌هایی که در راه تحصیل بصیرت مطرح شد، ولایت‌پذیری و توجه به ولی امر است لذا در راه‌های کسب بصیرت، اول شناخت حقیقت ولایت و توجه به ولی امر زمانه باید مدنظر باشد و سردار سلیمانی توجه ویژه‌ای به این امر داشتند و البته دوراندیش بودن که دشمن را در خاک خود زمین‌گیر می‌کند و ایشان نگذاشت پای دشمن به مرزها باز شود و پیروی این سردار بزرگوار از علما، ایمان و تقوای بی‌شمار و مثال‌زدنی ایشان، ذکر و یاد الهی، پیمودن مسیر اهل بصیرت که همه این موارد به معنای واقعی مصداق اتم آن در ایشان وجود دارد.

مبانی بصیرت

معاون فرهنگی و تبلیغی اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان یزد بیان کرد: در رأس مبانی بصیرت، قرآن کریم قرار دارد زیرا که قرآن، کتاب هدایت، نور، تبیان‌ کلّ شی‌ و کتاب بصائر است. به نحوی که در قرآن آمده است: «قدجاءکم مّن اللّه نور و کتاب مّبین»؛ از جانب خداوند نور و کتابی روشنگر برای شما آمده‌ است.

وی دومین مورد مبانی بصیرت را «تقوا» برشمرد و گفت: اگر تقوا باشد باعث می‌شود  در صورت لغزش، از یادخدا غافل نباشیم و بر گناه اصرار نورزیم و با یاد خدا و استفغار راه بازگشتی وجود داشته باشد.

حیدری افزود: سومین مبانی بصیرت «ولایت‌مداری» است، وقتی از ولایت‌مداری یا ولایت‌محوری سخن گفته می‌شود، منظور آن است‌ که فرد و جامعه، محور و مدار زندگی خود را خدای بزرگ، انبیا بویژه پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار و فقیه جامع الشرائط قرار دهد و در ذیل سلسله‌ مراتب نظام‌ ولایی؛ ولایت‌اللّه، ولایت انبیاء، ولایت رسول‌اللّه، ولایت ائمهء اطهار و ولایت فقیه، تمام‌ ابعاد زندگی خود را سامان دهد.

وی چهارمین مورد را «تعقل و تدبر» دانست و بیان کرد: در کتاب خدا، بارها انسان به تفکر دعوت شده و بدترین جنبندگان نزد خدا کسانی معرفی‌ شده‌اند که عقل خود را به‌کار نمی‌گیرند، پس تعقل وتدبر یک مبنای مهم‌ برای بصیرت است و از نظر رهبر انقلاب مبنای کار جامعه اسلامی بر تعقل و تدبر و جوانب امور را دیدن است لذا کسی که عقل خود را به کار نمی‌گیرد، نه تنها به بصیرت نمی‌رسد، بلکه گمراه می‌شود.