۱۸ شهرستان سیستان و بلوچستان گرفتار تنش آبی است

به گزارش ایکنا، به نقل از ایسنا سیستان و بلوچستان، علیرضا قاسمی، مدیرعامل آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان گفت: سال‌هاست که کارشناسان نسبت به فرو نشستن زمین در دشت‌های ایران هشدار داده‌اند که عمده‌ترین دلیل آن برداشت بی‌رویه آب از ذخایر سفره‌های زیر زمینی بوده، اما مسئله این است که این آبهای زیر زمینی هم پایان پذیرند و با مرگ سفره‌های زیرزمینی شرایط طبیعی به ما اجازه بازیافت یا احیا مجدد را نخواهد داد.

قاسمی افزود: با استمرار خشکسالی‌ها و کمبود منابع آبی، آنچه به عنوان تنها راه گریز از بحران کم آبی مدنظر قرار دارد، اصل سازگاری با کم آبی و مدیریت مصرف آب است و باید توجه داشت که با مرگ یک سفره زیرزمینی حتی اگر در سال‌‎های بعد نیز نزولات مناسبی اتفاق بیافتد، این سفره دیگر قادر به جذب آب نخواهد بود و خاصیت نفوذپذیری آب در سفره از بین خواهد رفت.

وی ادامه داد: هرچند وضعیت منابع آبی به دلیل کاهش نزولات آسمانی و برداشت‌های بی‌رویه در اغلب نقاط جمعیتی کشور خوب نیست، اما شرایط جنوب شرق کشور با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی این خطه به مراتب بحرانی‌تر است. وضعیت فراخشک سیستان و بلوچستان تعداد قابل توجهی از شهرها و روستاهای استان را در معرض شرایط تنش آبی قرار داده است، به طوری که ۵۸ درصد برداشت‌های آب برای شهرها و روستاهای سیستان و بلوچستان وابسته به منابع زیرزمینی است و این مسئله بیش از ۱۸ شهرستان استان را با تنش آبی مواجه می‌کند. از سوی دیگر ۴۲ درصد برداشت‌های آب در سیستان و بلوچستان وابسته به آب‌های سطحی است که عمده آن به هیرمند و آب‌های مرزی بر می‌گردد.

قاسمی گفت: خشکی تالاب هامون و عدم دسترسی به منابع آبی پایدار و از طرفی بالا گرفتن تب مناقشه آبی میان ایران و افغانستان طی سال‌های اخیر و عدم پایبندی افغانستان به انتقال حق‌آبه هامون از هیرمند با سدسازی بی‌رویه و تصمیماتی که سال گذشته با احداث سد کمالخان بر روی رودخانه هیرمند گرفته شد، معضلاتی را برای تأمین آب به وجود آورده است.

وی با اشاره به اینکه سرانجام این مشکلات ناامنی آبی و بحران زیست محیطی در سیستان است افزود: از آنجایی که در زاهدان نیز هیچ‌ گونه منبع آبی وجود ندارد و تأمین آب شرب این کلانشهر از چاه نیمه‌های سیستان که خود وابسته به رودخانه هیرمند است، صورت می گیرد، بنابراین علاوه بر سیستان، برای تأمین آب شرب مورد نیاز کلانشهر زاهدان نیز با چالش جدی مواجه هستیم و این مسئله زنگ خطر تأمین آب را به صدا درآورده است.

قاسمی با اشاره به طرح‌های آبرسانی در سطح استان در حوزه شهر و روستا اذعان کرد: ۴ طرح آبرسانی شامل آبرسانی به شهرهای سیستان، چابهار، کنارک و نوک‌آباد با جمعیت تحت پوشش ۹۷۳ هزار نفر و ۱۵ مجتمع آبرسانی روستایی در سطح استان با جمعیت تحت پوشش ۷۰۰ هزار نفر در برنامه اجرائی آبفا قرار دارد.

وی با بیان اینکه در حال حاضر طرح‌های مذکور به طور متوسط حدود ۴۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد خاطرنشان کرد: برای تکمیل طرح‌های شهری نیاز به ۱۰۰۰ میلیارد تومان اعتبار و برای تکمیل مجتمع‌های آبرسانی روستایی ۲۷۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

این مقام مسئول با اشاره به اینکه با توجه به محدودیتهای منابع آبی، مدیریت فاضلاب شامل جمع آوری، تصفیه و استفاده مجدد از پساب تولیدی به عنوان یک منبع آب پایدار برای بخش کشاورزی و آبیاری فضای سبز می تواند از درجه اهمیت بالایی برخوردار باشد افزود: طرح های توسعه ای که پیامدهای آن طرح می تواند نتایج مثبتی را بدین شکل بر جای گذارد از اولویت های کاری شرکت آبفا است و در همین راستا ۵ طرح مهم بخش فاضلاب در مرکز استان و شهرهای زابل، زهک، کنارک و چابهار در حال اجراست که برای تکمیل آن نیاز به ۱۹۰۰ میلیارد تومان اعتبار است.

مدیرعامل آبفای سیستان و بلوچستان از اقداماتی که طی یک سال گذشته در حوزه آبرسانی انجام گرفت اذعان کرد: در سال ۹۹ علیرغم عدم تخصیص کامل اعتبارات، ۳۰۸ روستای استان با جمعیت ۹۱ هزار نفر به شبکه آب متصل شدند و در سالی که با اعتبارات محدود مواجه بودیم بالغ بر ۶۰۰ کیلومتر لوله گذاری در سطح استان صورت گرفت و به منظور حفظ سلامت مردم تعداد ۴۰ تانکر ثابت برداشت آب در بیش از ۳۲ روستای فاقد شبکه یا دچار بحران حوزه جنوب استان نصب گردید. همچنین تنش آبی ۴۰۰ روستا مرتفع شد.

وی همچنین از انعقاد تفاهم‌نامه با خیرین برای آبرسانی به ۷۰ روستای سطح استان خبر داد و گفت: تا کنون با استفاده از ظرفیت خیرین ۲۵ روستا آبدار شده است و مشکل ۳۰ روستا با خرید پمپ، لوبه، نصب تانکرهای موقت و خرید شیرآلات و اتصالات نیز رفع شده است و در پروژه‌های خیرین کلیه خدمات مهندسی از جمله تهیه نقشه، نظارت بر اجرا و مشارکت در بحث اجرایی توسط شرکت صورت می‌گیرد.

قاسمی از برنامه وزارت نیرو برای آبرسانی به روستاهای استان در سال جاری گفت: بر اساس اعتبارات ابلاغ شده، در سال جاری برنامه‌ریزی شده است که تعداد ۲۰۵ روستا با جمعیت ۵۳ هزار نفر از نعمت آب شرب پایدار برخوردار شوند که در صورت تحقق شاخص بهره‌مندی از آب شرب روستایی استان به ۷۴ درصد ارتقا می‌یابد.