شکاف جدی میان علوم اسلامی و انسانی در ایران

به گزارش ایکنا از قم، حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی واعظ جوادی‌آملی، رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء، امروز، ۲۱ آذرماه در نشستی با اصحاب رسانه که به مناسبت هفته پژوهش در این مؤسسه برگزار شد، بیان کرد: مسئله پژوهش و تحقیق شامل ژرف‌نگری و عمق‌یابی پدیده‌هایی که در نظام تکوین وجود دارد، می‌شود‌.

وی با بیان اینکه پژوهش انتزاعی در جوامع بشری کارآمدی لازم را ندارد، افزود: ژرف‌نگری و لایه‌برداری از حقایق تکوینی مسئولیت پژوهشگران است و هرچقدر این عمق‌یابی بیشتر باشد ضمن تحقیق، آثار مثبت و ارزشمند آن در جامعه پدیدار می‌شود. امروزه جامعه باید ژرف‌نگری و عمق‌یابی در پدیده‌های مختلف هستی را بپذیرد و آثار پژوهشی کارآمدی تولید شود.

واعظ جوادی‌آملی ادامه داد: برخی افراد تحقیق و ریشه‌یابی به‌ویژه در حوزه علوم وحیانی را بدعت می‌نامند و برنمی‌تابند؛ لذا همگان بر این اراده‌ای که در نظام جمهوری اسلامی است تأکید کنیم که عمق‌یابی و توسعه در مباحث نظری را اصل بدانیم.

وی با بیان اینکه هرچقدر پژوهش‌ها عمیق باشد در جامعه کارآمدی بیشتری دارد تصریح کرد: ویژگی عمق‌یابی و ریشه‌یابی پدیده‌ها در نظام‌های علمی حوزه‌های علمیه در گذشته وجود داشت. عمق‌یابی در دانش فلسفه که به دستاوردهای مهمی در فضای علمی راه پیدا کرده است نشان می‌دهد که در جامعه ما، درخشش علمی وجود داشته و بیانگر آن است که تحقیق و پژوهش در جامعه ما یک سنت دیرینه است.

رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء با بیان اینکه تحریر علم توسط استاد جوادی آملی گواه خصیصه ریشه‌یابی و ژرف‌نگری در اوست، ادامه داد: رسالت آیت‌الله جوادی آملی نه تنها در تشریح علم بلکه در تحریر علوم و اصول است و این بازشدن و تحریر علم محصول سال‌ها تجربه و فعالیت علمی گسترده است.

وی به تشریح علوم اسلامی برگرفته از قرآن و سنت و علوم انسانی اشاره کرد و گفت: رسالت حوزه‌های علمیه این است که در انواع و اقسام علوم اسلامی بکوشند و هرآنچه که از کتب قرآن و سنت می‌توانند در قالب فلسفه و کلام براساس عقل و استدلال استنباط و منتشر کنند.

تولید علوم اسلامی فقط وظیفه حوزه‌های علمیه نیست

واعظ جوادی‌آملی تصریح کرد: علوم انسانی باید مبتنی بر علوم اسلامی تبیین شده و در سطوح مختلف جامعه اجرا شود اگرچه انتظارها از حوزه‌های علمیه در تولید علوم اسلامی به حق است اما این انتظار تنها معطوف به آن‌ها نیست و به جامعه و مجریان امر نیز برمی‌گردد.

وی با بیان اینکه قانون اساسی از یک قانون نانوشته فقه گرفته شده است، تصریح کرد: اصلی‌ترین حیثیت نمایندگان مجلس آن است که مبتنی بر مباحث علوم اسلامی قوانینی تدوین کنند تا برای جامعه مفید باشد اما در حال حاضر گسستی میان علوم اسلامی و علوم انسانی رقم خورده است.

رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء به دو نقص اشاره و اظهار کرد: نقص اول آن است که تولیدکنندگان علوم اسلامی الزاما توجهی به علوم انسانی ندارند که در حوزه‌های علمیه باید این نقص شناسایی و مرتفع شود. نقص دوم آن است که علوم انسانی که امروزه در جوامع علمی به‌کار گرفته می‌شود متفاوت از علوم اسلامی است و خروجی‌های آن را نیز نظاره‌گر هستیم و این شکاف میان این دو علوم جدی است.

وی با بیان اینکه علوم اسلامی تولید شده در حوزه‌های علمیه در حال خاک خوردن است، تصریح کرد: حوزه‌های علمیه ناظر بر علوم انسانی، علوم اسلامی را تولید کنند و صاحبان علوم انسانی متأثر از علوم اسلامی قانون‌گذاری کنند.

واعظ جوادی‌آملی با اشاره به اینکه نگرش‌های عقلی خاص در آثار پژوهشی امروز جامعه وجود دارد، یادآور شد: از تمام تحقیقات در باب تفسیر تسنیم آیت‌الله جوادی‌آملی تا پایان شهریورماه ۱۴۰۱ در ۸۰ جلد رونمایی خواهد شد.