اربعین؛ بازتعریف تصویر مقاومت در رسانههای بینالمللی
آنچه اربعین را در افق رسانهای جهان متمایز میکند، صرف عظمت جمعیت نیست بلکه نوع حضور است. میلیونها انسان از ملیتها، زبانها و طبقات مختلف، در مسیری واحد گام برمیدارند. مسیری که در آن حقخواهی به زیست مشترک تبدیل میشود. این تصویر، کلیشه رایج رسانههای بینالمللی را بر هم میزند. کلیشهای که مقاومت را معمولاً در چارچوب بحران و تقابل بازنمایی میکند. اربعین نشان میدهد که مقاومت میتواند چهرهای آرام، معنوی و در عین حال مقتدر داشته باشد.
فاطمه شبانهآرانی، فعال رسانهای طی یادداشتی که در اختیار ایکنا قرار داده، نوشت: اربعین، تنها یک آیین سوگواری نیست، یک صحنه بزرگ روایتسازی است. در جهانی که رسانههای بینالمللی اغلب مقاومت را با زبان سیاست یا منازعه توصیف میکنند، اربعین معنای دیگری از ایستادگی را به تماشا میگذارد. مقاومتی انسانی، جمعی، اخلاقی و تمدنساز. در این پیادهروی، ایستادگی یک ادعا نیست بلکه حقیقتی است که در حرکت، خدمت، همدلی و وفاداری به حقیقت جلوهگر میشود.
آنچه اربعین را در افق رسانهای جهان متمایز میکند، صرف عظمت جمعیت نیست بلکه نوع حضور است. میلیونها انسان از ملیتها، زبانها و طبقات مختلف، در مسیری واحد گام برمیدارند. مسیری که در آن حقخواهی به زیست مشترک تبدیل میشود. این تصویر، کلیشه رایج رسانههای بینالمللی را بر هم میزند. کلیشهای که مقاومت را معمولاً در چارچوب بحران و تقابل بازنمایی میکند. اربعین نشان میدهد که مقاومت میتواند چهرهای آرام، معنوی و در عین حال مقتدر داشته باشد.
در این بازتعریف، کربلا از یک حادثه تاریخی به یک منبع دائمی معنا بدل میشود. زائر اربعین، فقط عزادار نیست، حامل یک پیام است. پیام او این است که عدالت، هنوز زنده است و ایستادن در برابر ستم، هنوز امکان دارد. همین معنا، برای رسانههای جهانی جذاب و در عین حال دشوار است، زیرا اربعین از منطق قدرت سخت عبور میکند و با منطق قدرت نرم، اما ریشهدار، سخن میگوید. نکته اساسی آن است که اربعین، مقاومت را تنها در ساحت سیاست تعریف نمیکند، بلکه آن را به زبانی اخلاقی و انسانی برای جهان ترجمه میکند.
از منظر ارتباطات، اربعین یک رسانهی زنده ضدتحریف است. هر سال، تصاویر پیادهروی، موکبها و همزیستی ملیتها، روایتهای رسمی و یکسویه را دچار اختلال میکند. اربعین، مقاومت را از سطح واکنش سیاسی به سطح هویت تاریخی و اخلاقی ارتقا میدهد. به همین دلیل، هر تصویری از این راهپیمایی، در واقع حامل یک پرسش است:
چگونه ممکن است میلیونیترین اجتماع جهان، بر مدار اندوهی مقدس، چنین نیرویی از امید و پایداری تولید کند؟ بنابراین اربعین تصویر مقاومت را از سختی محض به شکوه اخلاقی تغییر میدهد. اگر برخی رسانهها بخواهند مقاومت را به خشونت تنزل دهند، اربعین با صحنههای بیسلاح عظیم خود پاسخ میدهد: مقاومت پیش از آنکه ابزار باشد، روح است و این روح، در مسیر نجف تا کربلا، هر سال با زبانی خاموش اما روشن و نافذ، بازتعریف میشود.
انتهای پیام
