آشنایی با امامزاده زكريا(ع) در سمنان

در غرب شهر سمنان در محله كديور محلات واقع در بلوار حكيم الهی بقعه‌ای وجود دارد كه مدفن حضرت امامزاده زكريا(ع) از نوادگان امام سجاد(ع) است. در ادامه با این امامزاده عظیم‌الشأن آشنا خواهیم شد.

مرحوم آيت‌الله علامه حائری مازندرانی درباره نسب مدفون اين بقعه تحقيقاتی داشته و اين مطلب را در۲۹ صفرالمظفر سنه ۱۳۷۳ هجری قمری از كتاب بحرالانساب مرقوم داشته است: امامزاده زكريا فرزند سيد اسد است و اسد همان بزرگواريست كه در محل باغات كوشمغان مدفون و معروف به سيد است چون جدش حضرت سيد سجاد بوده او را سيد گفتند. بنابراين امامزاده زكريا با زين‌الدين مهدی از بنی اعمام نزديك است ، زيرا زين‌الدين كه نامش علی صالح است فرزند عبيدالله اعرج ابن حسين اصغر ابن امام زين‌العابدين عليه السلام است و سيد مزبور عموی حضرت زين‌الدين(ع) است و زكريا پسرعموی اوست.

اين بزرگوار فرزند سيد اسد مدفون در باغات كوشمغان و پسرعموی سيد زين‌الدين و پسرعموی امامزاده علی بن عمر اشرف و برادرزاده عبيدالله اعرج مدفون در علوی زاوقان و علمدار مشهور مدفون در مزار سابق كه فعلاً در كنار خيابان و نزديك آن فلكه است.

در زيارت اين بزرگوار می‌گوييم: «زيارت می‌كنم حضرت سيد زكريا ابن سيد اسد ابن حسين اصغر ابن امام زين العابدين عليه السلام قربه الی الله تبارك و تعالی».

بنای بقعه شامل حرم، رواق، ايوان، گنبد و دو صحن است. حرم مستطيلی شكل آرامگاه كه دارای ابعاد ۴۰/۴۰×۵/۱۰ است در وسط اتاق حرم قبر مطهر به طرز آبرومند با سنگ مرمر به ابعاد ۱۰۵×۱۹۰ و بلندی ۶۰ متر بازسازی شده و بر روی قبر حضرت قطعه سنگ مرمر باارزشی نصب شده كه شجره صاحب آرامگاه بر روی آن حك شده و ضريح زيبا و نفيسی فلزی مشبك با هزينه ای بالغ بر ۴۷ ميليون ريال در سال ۷۴ توسط هنرمندان اصفهانی با سفارش هيئت امناء در اصفهان ساخته و هزينه آن توسط يكی از افراد خير محلات تأمين شده است. حرم دارای سه اتاق تودرتو است، بدين صورت كه اتاق وسط (حرم مطهر) كه به طول ۵۰/۱۰ و عرض ۴۰/۴ است و با تويزه (باريكه تاقهای باربری) از دو رواق به ابعاد ۵۰×۹۰/۱۰ و ۸۰/۴×۳۰/۱۱ كه در طرفين حرم وجود دارد در حال حاضر به عنوان مسجد مورد استفاده زائرين و مراجعين قرار می گيرد و از حرم منفك شده است. بر فراز حرم گنبد كاسه‌ای به صورت گلی و خشتی بدون ساقه با خيز كم وجود داشته كه اخيراً گنبد فلزی ديگری روی آن ساخته و نصب گرديده است و نمای خارجی آن با كنيتكس روغنی به رنگ مغزپسته ای تزيين شده است.

مسجد ضلع غربی حرم‌كه كمی بزرگتر از مسجد ضلع شرقی زنانه است دارای محراب بوده و در سال ۷۵ساخته شده و سطح آن ۲۰ سانتی متر بلندتر از حرم و مسجد شرقی است.

تزئينات حرم شامل يك لوستر بزرگ ۲۵ شاخه بالای مرقد مطهر و چند لوستر كوچك در داخل رواق‌ها و همچنين رنگ آميزی آن كه با كنيتكس رولكس انجام شده تشكيل گرديده و كف حرم نيز با موزائيك مفروش شده و سطح آن با موكتهای سبز رنگ پوشانده شده است. در ضلع غربی و جنب مسجد مردانه آبدارخانه‌ای به ابعاد ۵۰/۲×۵۰/۳ و در ضلع جنوب غربی نيز دو دهنه سرويس بهداشتی احداث شده است.

ساختمان بقعه متبركه تا قبل از سال ۱۳۷۴ به علت عدم اطلاع مردم از شجره مدفون اين بقعه و فقدان درآمد اعم از موقوفات و نذور و بی‌توجهی در سنوات گذشته به صورت نيمه ويران و متروكه درآمده بود. لكن با اعتبار اختصاص داده شده از سوی سازمان اوقاف و امور خيريه و خودياری اهالی و همت هيئت امناء مرمت و بازپيرايی بنای امامزاده با هزينه‌ای بالغ بر ۶۵۰۰۰۰۰۰ ريال آغاز شد و پس از آن نسبت به نصب ضريح مطهر اقدام گرديد و هم اكنون بقعه متبركه به طرز زيبا و باشكوهی بازسازی و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. مجموعاً بقعه كه دارای حدود ۲۱۰ متر مربع زيربنا و مساحت كل عرصه و اعيان حدود ۶۷۰ متر مربع است.