اینجا خانه خدا و بازار آخرت است
مسجد همان مکان مقدسی است که دلها را به خلوت با خدای یگانه دعوت میکند، همان خانهای که خداوند دربهایش را به روی تمام بندگانش گشوده تا علاوه بر انجام فرایض دینی و عبادت، به کسب معرفت و معارف دینی بپردازند.
مسجد همان مکان مقدسی است که دلها را به خلوت با خدای یگانه دعوت میکند، همان خانهای که خداوند دربهایش را به روی تمام بندگانش گشوده تا علاوه بر انجام فرایض دینی و عبادت، به کسب معرفت و معارف دینی بپردازند.همان مأمن با صفایی که از کودکی در دامن پرمهرش رشد کرده و در کنار مادران و پدرانمان به نماز و دعا ایستادهایم، جایی که پناه خستگیهایمان شده و وجود ناآراممان را به آغوش لایتناهی خداوند میسپارد.
مسجد جزو حیات دینی و عرفی مردمان ساکن در خطه زرخیز تبریز بوده و تبریزیها از دیرباز یاد گرفتهاند که در کنار خانههایشان، مساجدی بنا شده و صدای ملکوتی اذان بر سحرگاهان و شبانگاهانشان طنینانداز شود و این تاریخ است که اعتقاد مردمان این خطه را به گواه ایستاده، از ارک با هیبت گرفته تا مسجد کبود که رنگ فیروزهای آجرهایش روح را مینوازد و عمق اعتقادات مردمان دور این خطه را به نمایش میگذارد.
آری، تبریز را باید با مساجد تاریخیاش شناخت، همان بناهایی که نشان از اعتقادی عمیق و شیرین دارد، همانگونه که مسجد كبود سالهای سال با صلابت ایستاده تا امروز پذیرای نمازگزاران باشد.
تاریخ احداث مسجد کبود که به فیروزه جهان اسلام شهرت دارد، به قرن نهم هجری میرسد؛ علاوه بر این، مساجد دیگری چون مسجد جامع، مسجد صاحب الامر، مسجد استاد شاگرد، مسجد علیشاه(ارک) و ... از قدیم الایام به عنوان مهمترین پایگاه تربیتی، نقش مهمی در شهر تبریز ایفا کردهاند.
اواخر مردادماه(بیست و یکم اوت) سال ۱۳۴۸ بود که رژیم کودککش و غاصب صهیونیستی در اقدامی منزجرکننده، مسجدالاقصی را به آتش کشیده و حدود ۱۵۰۰ متر از مسجد در آتش سوخت، به همین دلیل این روز با عنوان «روز جهانی مسجد» نامگذاری شده تا ضمن اعلام حمایت از حریم مقدس مسجدالاقصی، جایگاه و اهمیت مساجد یادآور شود.
حجتالاسلام سیدشهاب الدین حسینی، مدیرکل اوقاف آذربایجانشرقی در گفتوگو با ایکنا با گرامیداشت روز جهانی مساجد و با اشاره به ماجرای به آتش کشیده شدن مسجدالاقصی توسط صهیونیستها، بیان کرد: مسجدالاقصی جایگاه و اهمیت ویژهای بین مسلمانان داشته و قبلهگاه اول مسلمانان است و نامگذاری این روز به عنوان روز مساجد اقدامی انقلابی در راستای محکومیت اقدام صهیونیستها و صیانت از حریم مقدس مسجد الاقصی است.
وی در ادامه به اهمیت و جایگاه مساجد در اسلام اشاره کرد و افزود: در صدر اسلام، مسجد کارکردهای مختلفی داشته که اولین کارکرد آن، جنبه عبودیتی بوده و محلی برای عبادت و راز و نیاز با خداوند بوده است؛ کارکرد فرهنگی دیگر ویژگی مسجد بوده و تمامی کارهای فرهنگی زمان پیامبر(ص) در داخل مسجد انجام میشد.
مدیرکل اوقاف آذربایجانشرقی جنبه تربیتی را از دیگر کارکردهای مسجد در زمان پیامبر گرامی اسلام(ص) بیان کرد و گفت: تمامی اطرافیان پیامبر در مسجد تربیت میشدند و همچنین بحث تعاون و جنبههای اجتماعی نیز از دیگر کارکردهای مسجد در زمان پیامبر(ص) بوده، چنانچه پیامبر(ص) بسیاری از امورات اجتماعی را در مسجد حل و فصل میکرد.
حسینی، به کارکردهای نظامی مسجد در زمان پیامبر(ص) نیز اشاره کرد و افزود: پیامبر(ص) بعد از هجرت به مدینه، مسجد قبا را به عنوان اولین مسجد در جهان اسلام احداث کرد و توجه به کارکردهای مختلف مسجد در صدر اسلام و در سیره نبوی به وضوح دیده میشود.
مدیرکل اوقاف آذربایجان شرقی، با تأکید بر اینکه در کشور ما نیز بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و به برکت انقلاب، همان کارکردهای صدر اسلام در مساجد فعال شد، ادامه داد: مسجد پایگاه تربیت نسل جوان بوده و شهدای هشت سال دفاع مقدس و مدافعان حرم همه در فضای مساجد و پایگاههای مقاومت تربیت شده و حماسه سازی کردهاند.
وی یادآور شد: امروز نیز در قرن ۲۱ و در عصر انفجار اطلاعات، مساجد همچنان فعال هستند، اما نیاز امروزه جامعه ایجاب میکند که هیئت امنا و امام جماعت، مساجد را مطابق با نیازهای روز فعال کرده تا فعالیتهای انجام شده، جوابگوی تشنگی معرفتی و فرهنگی جوانان و نوجوانان باشد.
حجتالاسلام حسینی با تأکید بر اینکه باید بستری بهروز برای فعالیت جوانان در مساجد فراهم شده و مساجد کارکردهای علمی، آموزشی، ورزشی، فرهنگی و ... داشته باشند، گفت: پایگاههای مقاومت و هیئات امنا، بازوان فرهنگی مسجد بوده و کارگزاران مسجد باید دست به دست هم و با نگاه به اسلام، در گام دوم انقلاب اسلامی، زمینهساز خودسازی، جامعهپردازی و تمدن سازی مورد تأکید رهبر معظم انقلاب باشند.
وی با اشاره به اینکه در رابطه با الزامات هفت گانه گام دوم انقلاب، بهویژه در بحث علم آموزی، اخلاق و معنویت، سبک زندگی، مباحث اقتصادی و مشکلات جامعه نیز با محوریت مساجد میتوان حرکتهایی را آغاز کرد، افزود: مسجد بهترین پایگاه برای روشنگری در عرصه جهاد تبیین بوده و میتوان در این چارچوب، حرکتهای مؤثری را شروع کرد.
حسینی با اشاره به فعالیت ۵۵۰۰ مسجد در استان، گفت: مساجد جدیدی نیز در حال ساخت و ساز بوده و تلاش میشود در قالب ستاد رسیدگی به امور مساجد، قدمهای جامعی در رابطه با امور مساجد استان برداشته شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان با اشاره به قدمت احداث مسجد در تبریز نیز افزود: مسجد کبود، مسجد جامع بازار، مسجد صاحب الامر، مسجد کریم خان، مسجد جامع اهر، مسجد سنگی کندوان میانه، مسجد جامع و مسجد مهرآباد بناب، مسجد جامع مراغه، جامع سراب و ... از جمله مساجدی بوده که ارزش تاریخی داشته و نمایانگر ریشههای اعتقادی و مذهبی این خطه است.
وی با بیان اینکه برخی مساجد در میراث فرهنگی کشور ثبت شدهاند اما با رعایت اصول مراقبتی همچنان به عنوان مسجد کارکرد خود را دارند که به تازگی در عزاداریهای محرم نیز مورد استفاده قرار گرفتند، اضافه کرد: این مساجد پیشینه تاریخی، فرهنگی و مذهبی شهر تبریز هستند.
مسجد، جایگاه ویژهای در جامعه ایرانی اسلامی داشته است و بیتردید زندگی مسلمانان به نوعی با مسجد پیوند خورده و از نمازهای جماعت و یومیه گرفته تا عزاداریها و جشنهای مذهبی، مراسم ختم درگذشتگان و ... در این مکان مقدس برگزار میشود.
اما در کنار این موارد، کانونها و پایگاههایی نیز در بطن مساجد شکل گرفته و فعالیتهای متنوعی مثل کتابخوانی، مباحث آموزشی، قرآنی، هنری و... انجام میدهند که باعث جذب بیش از پیش جوانان و نوجوانان به محفل مقدس و معنوی مساجد میشود.
فعالیت ۱۴۰۰ کانون و ۲۶۰ کتابخانه در آذربایجانشرقی
محمد هادینیا، مسئول ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد آذربایجانشرقی نیز در گفتوگو با ایکنا از آذربایجانشرقی، با بیان اینکه حدود ۱۴۰۰ کانون فرهنگی هنری در مساجد شهری و روستایی استان فعالیت دارد، گفت: برپایی ایستگاه مطالعه، طرح تلاوت و ترتیل روزانه قرآن، تفسیر قرآن و ... از جمله برنامههای کانونها در مساجد بوده و حدود ۱۳ هزار صندلی مطالعه فعال در کتابخانههای مساجد ارائه خدمت میکنند.
وی با اشاره به اینکه کانونهای فرهنگی هنری مساجد در سال ۱۳۷۱ تشکیل شد، ادامه داد: این کانونها طبق منویات رهبر معظم انقلاب درخصوص بحث مهم تهاجم فرهنگی شکل گرفت و نتایج خوبی در پی داشت.
هادینیا با بیان اینکه طی سه سال اخیر گستردهترین شبکه در ستاد کانونهای فرهنگی هنری مساجد کشور تحت عنوان «بچههای مسجد» به راه افتاده و به فعالیتها نظم و انسجام بسیاری بخشیده است، افزود: ظرفیتها و فعالیتهای کانونهای مساجد در این سامانه ثبت میشود.
مسئول ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد آذربایجانشرقی، در ادامه با تأکید بر اینکه مسجد مجموعهای از زیباییها بوده و کارکردهای بسیاری دارد، یادآور شد: مسجد، علاوه بر ویژگیهای بصری، فضای معنوی و عبادی ویژهای که دارد، به لحاظ مهندسی نیز فضای دلپذیری داشته و محیط مناسبی برای فعالیتهای جوانان و نوجوانان فراهم میکنند؛ همچنین انسانهای وارستهای در عرصه کتابداری، مدیریت کانون، گروه سرود و نمایش، مهدهای ساعتی و ... در کانونهای مساجد به صورت افتخاری فعالیت میکنند.
وی با بیان اینکه کتابخوانی و ترویج فرهنگ مطالعه و کتاب نیز از جمله فعالیتهای انجام شده در کانونهای مساجد است، افزود: ۲۶۰ کتابخانه و قرائتخانه نیز در کانونهای فرهنگی هنری مساجد سطح استان در شهرها و روستاها فعالیت دارد.
هادینیا با اشاره به تأثیر فعالیتهای کانونها و بهویژه وجود کتابخانه در مناطق مختلف استان، گفت: در هر منطقهای که کانون و کتابخانه فعال داریم، میانگین سنی نمازگزاران و مراجعان به مساجد نیز جوانتر شده و اکثراً قشر نوجوان را تشکیل میدهد؛ همچنین میانگین سواد مراجعان نیز بالا بوده که نشان میدهد به نیازهایشان در کانونهای مساجد پاسخ داده میشود.
وی با تأکید بر اینکه در مناطق محروم و روستاها نیز حضور فعال داریم و کانونها و کتابخانهها فعال هستند، ادامه داد: کانونهای مساجد ظرفیت بسیار خوبی بوده و خانوادهها با خیال راحت فرزندانشان را در فضایی نزدیک خانه و با نظارت خودشان راهی مسجد کرده و فرزندشان در محیطی معنوی و فرهنگی به مطالعه و آموزش و ... مشغول میشوند.
هادینیا با بیان اینکه مخاطبان کانونهای مساجد چند دسته بوده و افراد با تجربه و مسن در بحث پشتیبانی بوده و فعالیتهای پرجنب و جوش را به جوانان میسپارند تا قشر جوان مدیریت و مسئولیت را فراگیرند، افزود: مسئولیت اصلی مدیریت کانونها، قرائتخانهها و آموزشها با جوانان بوده و این قشر پر انرژی بدون دریافت ریالی، خدمترسانی میکنند؛ نوجوانان نیز مخاطبان صرف و دریافتکننده خدمات کانونها هستند که با شور و شوق به فعالیت میپردازند.
وی با بیان اینکه کانونهای مساجد فضایی ایجاد کرده که جوانان و نوجوانان در محیطی محبتآمیز در فعالیتهای جمعی مساجد شرکت کرده و همین عامل باعث جذب ایشان به مساجد و کانونها میشود، اظهار کرد: علاوه بر کارهای فرهنگی و آموزشی، توجه به مباحث اجتماعی نیز در مساجد پررنگ بوده و از تهیه کمک جهیزیه تا اقلام نوشتافزار، اقلام مصرفی، ارائه آموزش توسط طلاب، ارائه کمکهای پزشکی توسط پزشکان خیر و ... نیز در بستر مساجد انجام میشود.
گزارش از مهری هاشم زاده، ایکنای آذربایجان شرقی
انتهای پیام
