ایجاد ارتباطات انسانی؛ مهمترین کارکرد خدمت به عنوان فناوری نرم

به گزارش ایکنا از قم، به نقل از روابط عمومی خانه خلاق و نوآوری اشراق، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد قطبی مدیرعامل خانه خلاق و نوآوری اشراق در دوازدهمین درسگفتار حکمرانی خلاق و دانش‌بنیان که امروز 15 شهریورماه به صورت مجازی و با موضوع «خدمت؛ فناوری نرم با قابلیت تجاری سازی» برگزار شد، گفت: خدمت یکی از انواع فناوری نرم بوده و قابلیت تبدیل شدن به کسب و کار را دارد و یا حداقل دارای زمینه‌های ایجاد کسب و کار است.
وی افزود: خدمات آموزشی که در قالب مهدکودک‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز مهارت‌آموزی ارائه می‌شوند یکی از انواع خدمت‌دهی محسوب می‌شود.
مدیرعامل خانه خلاق و نوآوری اشراق افزود: خدمات توسعه انسانی شامل مشاوره، کوچ، توسعه فردی، هدف‌گذاری و پشتیبانی از دیگر انواع خدمت به شمار می‌رود.
وی خدمات وابسته به محصول را سومین نوع و یکی از گسترده‌ترین دسته‌های خدمات دانست و گفت: تعمیر، امانت، تجهیز، فروش و... خدماتی هستند که حول تولید یک محصول می‌تواند انجام شود.
قطبی خدمات مصرف انسانی را چهارمین نوع خدمت برشمرد و تصریح کرد: خدماتی هم‌چون جابجایی، اسکان و میزبانی و خشکشویی از نوع خدماتی هستند که در یک بازه زمانی خاصی مورد مصرف انسان‌ها قرار می‌گیرد و به اتمام می‌رسد.
وی با اشاره به خدمات شهری به عنوان یکی دیگر از انواع خدمت افزود: نظافت، فضای سبز، پارکینگ، راهور، روشنایی، نگهبانی، سمپاشی و باغبانی مثال‌هایی از چندین نوع خدمات شهری محسوب می‌شوند.
مدیرعامل خانه خلاق و نوآوری اشراق بیان کرد: خدمات علمی و مدیریتی که به فراوان در سازمان‌ها، نهادها، بنگاه‌های اقتصادی، کارخانجات و شرکت‌های مختلف انجام می‌شوند، فعالیت‌هایی هم‌چون تحقیق، پایش، ارزیابی، پیمایش، نظارت و مدیریت را شامل می‌شوند.
وی گفت: خدمات سلامت که در قالب‌های ویزیت، معاینه، بستری، درمان، آزمایشگاهی و تشخیصی انجام می‌شوند، هرکدام از آن‌ها افراد بسیاری را حول خود مشغول کرده‌اند. قطبی اظهار کرد: خدمات واسطه‌گری مانند: پلتفرم، بنگاه، معاملات، سمساری و مشاور املاک و هم‌چنین خدمات ساختمانی که جمعیت بزرگی هم‌چون بناها، نجارها و نقاشان را به خود مشغول کرده‌اند، نیز انواعی دیگر از فناوری نرم خدمت محسوب می‌شوند.
وی با تأکید بر برگزاری مراسمات مختلف به عنوان یکی دیگر از انواع خدمت در سطح جوامع، افزود: برگزاری مراسمات ترحیم، عروسی، سمینارها و همایش‌ها قالب‌هایی از این نوع خدمت است.
مدیرعامل خانه خلاق و نوآوری اشراق گفت: خدمات هنری هم‌چون اکران فیلم، اکران موسیقی، نمایش آثار و اجرای تئاتر که حول یک محصول هم‌چون فیلم تولید شده یا موسیقی اجرا شده انجام می‌گیرند یکی دیگر از میدان‌های بزرگ خدمت هستند.
وی ادامه داد: خدمات تفریحی و سرگرمی، خدمات ورزشی و خدمات مذهبی هم‌چون ادای دین، نیابت و اجرای عقد انواعی دیگر از خدمت به عنوان یکی از فناوری‌های نرم در عصر حاضر است.
قطبی هرکدام از انواع خدمات را ابزاری برای نهادینه‌کردن یک یا چند ارزش در سطح جامعه برشمرد و گفت: به عنوان مثال بازی می‌تواند ارزش‌هایی هم‌چون نشاط، تعامل و هم‌افزایی را به جامعه منتقل کند. هرکدام از خدمات ترجمه یک ارزش در قالب‌های مختلفی در سطح جامعه است.
وی فناپذیری و عدم امکان ذخیره را از ویژگی‌های خدمت خواند و گفت: عدم امکان مالکیت برای دریافت کننده، جداناپذیری تولید، ارائه و مصرف، عدم درک کامل قبل از دریافت خدمت و هم‌چنین عدم امکان تکثیر و جابجایی آن از دیگر ویژگی‌های خدمت به شمار می‌رود.
مدیرعامل خانه خلاق و نوآوری اشراق بیان کرد: جنس خدمت به گونه‌ای است که نمی‌توان برای آن مالکیت خرید. هرچند برخی خدمات به دلیل همراهی با تولید یک محصول به نحوی مالکیت را هم برای آن‌ها در نظر گرفت؛ خدمتی هم‌چون عمل آوری نان نمونه‌ای از این نوع خدمات است.
وی ضمن بیان انواع خدمات افزود: خدمات به سه دسته کلی عمومی، تخصصی و سفارشی تقسیم می‌شوند؛ خدماتی هم‌چون نظافت شهری در دسته خدمات عمومی قرار گرفته و آموزش از نوع خدمات تخصصی است. آرایش مو را می‌توان نمونه‌ای از خدمات تخصصی دانست.
قطبی اظهار کرد: در تشخیص مؤلفه‌های مختلف خدمت باید دانست که مورد نیاز بوده و قابل انجام توسط فرد دیگر باشد. باید واگذاری انجام خدمت به فرد دیگر مطلوب و مفید بوده و تکرارپذیر و قابل تعمیم باشد. از دیگر مؤلفه‌ها در تعریف خدمت قابل توصیف بودن و هم‌چنین امکان تأمین دانش، مهارت و ابزار آن است. وجود اقبال عمومی برای واگذاری خدمت نیز از دیگر مؤلفه‌های مهم آن به شمار می‌رود. مثلاً در مورد ایجاد مهد کودک‌ها، باید دانست در وهله اول اقبال عمومی باعث شد که تبدیل به خدمت گردد.
وی گفت: تخصصی شدن کارها، کاهش هزینه‌ها، ایجاد وابستگی انسانی در جامعه، افزایش ارتباطات انسانی و هم‌چنین آفرینش کسب و کارهای جدید توازن در تأمین نیازهای آحاد جامعه از مهم‌ترین منابع واگذاری خدمت به دیگران محسوب می‌شود. مهم‌ترین کارکرد خدمت به عنوان فناوری نرم را می‌توان ایجاد وابستگی انسانی بین هم و ایجاد ارتباطات انسانی دانست.
مدیرعامل خانه خلاق و نوآوری اشراق با تأکید بر تفکیک و اشتقاق خدمات و نیازها به عنوان یکی از لوازم واگذاری خدمات اظهار کرد: در حال حاضر خدمتی که در مهد کودک انجام می‌شود با خدمت پیش دبستان تفاوت داشته و در سال‌های اخیر خدمتی جدید تحت عنوان خانه‌بازی راه‌اندازی شده است. تنوع این خدمات حاصل تفکیک و اشتقاق خدمات و نیازها بود.
وی با اشاره به اهمیت قیمت‌گذاری و ارزش‌گذاری خدمات در واگذاری آن‌ها، ادامه داد: توسعه توان، دانش و مهارت برای هر خدمت، تأمین ابزار و تجهیزات ارائه خدمت، طراحی فرآیند مدیریت خدمت و شخصی‌سازی خدمت نیز از دیگر لازمه‌های واگذاری خدمات است. با شخصی‌سازی خدمت می‌توان حتی یک خدمت را که به صورت عمومی و رایگان در حال ارائه است، به یک کسب و کار تبدیل کرد.
قطبی گفت: در ارزش‌گذاری خدمت روش‌های مختلفی برای تعیین قیمت وجود دارد؛ یکی از روش‌ها ارزش‌گذاری بر اساس هزینه‌های تمام شده است.
وی در پایان گفت: ارزش‌گذاری خدمت بر اساس خدمات مشابه، کشش بازار و رقابت و هم‌چنین میزان درآمد انجام می‌شود.