«طوفان الاقصی» گفتمان جدیدی در شعر مقاومت ایجاد کرد
تنها بانوی راهیافته به مرحله نهایی مسابقه سرزمین شعر گفت: اوج اشعار مقاومت در دوره معاصر به اشغال فلسطین توسط صهیونیستها برمیگردد و پس از طوفان الاقصی گفتمان جدیدی در حوزه شعر و ادبیات مقاومت ایجاد شد.
شعر آیینی ترکیبی از شعر و آیین است؛ یعنی باید شاخصهها و ویژگیهای ممتاز یک شعر را در آن ببینید، چه از نظر جذابیت و تأثیرگذاری، چه از نظر ساخت و بافت منسجم.
وقتی صحبت از آیین میشود، یعنی باید نمادهای ارزشی و فرهنگی یک آیین که همان دین است، در آن باشد و طبیعی است یک شعر موفق آیینی باید با کسب پشتوانههایی از درک درست تاریخی، ارزشها و نگرشهای دینی همراه باشد؛ اگر فاقد این ویژگیها باشد، شعر آیینی موفقی عرضه نکردهایم و برای درک بیشتر قالب و مفهوم شعر آیینی خبرنگار ایکنا از قم با سمانه خلفزاده، شاعر آیینی گفتوگویی کرده است که در ادامه میخوانیم:
ایکنا- از چه زمانی به حوزه شعر علاقهمند شدید و در چه موضوعاتی قلم زدید؟
از دوره راهنمایی در جشنوارههای متفاوت مانند مسابقات دانشآموزی شرکت و مقام کسب کردم. اولین کتاب شعرم در حوزه کودک و نوجوان، زمانی که در دوره پیشدانشگاهی قرار داشتم به نام «مسمومیت سیامک» منتشر شد، در دوره کارشناسی رشته فلسفه محض را میخواندم و کمی از فضای ادبیات دور شدم تا سال 1394 که وارد حوزه اشعار آیینی شدم و از همان زمان به دو زبان عربی و فارسی شعر مینوشتم. همچنین در سالهای 99 و 1400 دو کتاب در حوزه سبک زندگی برای نوجوانان و روایت داستان شهید شفیعی یکی از شهدای استان قم به زبان کودکان را به چاپ رساندم.
بیشتر موضاعات اشعارم، حوزه آیینی و مقاومت را دربر میگیرد و اولین مجموعه غزل در همین حوزه به نام «دم» منتشر شد و دومین مجموعه غزل به نام «بازدم» که در حوزه اشعار آیینی و عاشقانه سروده شده بود نیز منتشر شد. همچنین سومین مجموعه به نام «همدم» که فقط حوزه اشعار عاشقانه را دربر میگیرد، «رحیل» نیز یک برنامه پژوهشمحور در حوزه شعر و ادبیات بود و در هر فصلی از تعدادی بانوان شاعر دعوت میشد تا درباره موضوع موردنظر برنامه شعر بگویند و ششمین فصل این برنامه بر محور فلسطین و مقاومت اجرا میشود.
به صورت کلی مجموعه اشعار من در حیطه آیینی و مقاومت تقسیمبندی میشود، البته در حوزه اشعار عاشقانه نیز فعالیت دارم و تقریبا از اوایل جنگی که در سوریه اتفاق افتاد با توجه به تحولاتی که در منطقه در حال وقوع بود به سمت مطالعه درباره محور مقاومت و تقویت اشعارم در حوزه مقاومت رفتم؛ به نظرم ابزار انتقال اعتقادات به دیگر جوامع میتواند شعر باشد و به همین منظور نوشتن اشعاری براساس محور و موضوعیت مقاومت را شروع کردم.
ایکنا- درخصوص وضعیت شعر آیینی در گذشته و امروز بفرمایید.
اشعار آیینی زمینه مذهبی و اعتقادی دارد را دربر میگیرد، شاعران روایات صحیح تاریخی و کتب معتبر روایی را به زبان شعر به مخاطب انتقال میدهیم و شاعران برای اثربخشی بیشتر اشعارشان حق تحریف و تغییر در روایات صحیح تاریخی را ندارند، شعر و ادبیات از زمان اعراب دوران جاهلیت با توجه به مضامین زمان خودشان وجود داشته، اما ادبیات مقاومت در واقعه کربلا به اوج خود میرسد، یاران امام حسین(ع) و حتی حضرت ابوالفضل(ع) و خود امام رجز میخواندند که این خود نوعی شعر است.
اشعاری با مضمون مقاومت در تمامی روند زمانی اسلام وجود داشت، اما اوج این اشعار در دوره معاصر به اشغال فلسطین توسط صهیونیستها برمیگردد که اشعار آیینی در حوزه مقاومت رنگ و بوی تازهای به خود میگیرد و تنها شاعران عرب در این زمینه فعالیت نکردند بلکه به موضوعی جهانی تبدیل شد و پس از طوفان الاقصی گفتمان جدیدی در حوزه شعر و ادبیات مقاومت ایجاد شد.
قالب کلی که در اشعارم از آن استفاده میکنم؛ قالب غزل است ولی در قالبهای چارپاره، شعر نو و سایر قالبهای اشعار کلاسیک نیز آثار دیگری دارم و در مسابقه سرزمین شعر از میان 200 شاعر و 2000 شعر بهعنوان یکی از 40 نفر شرکتکننده انتخاب شدم و در پایان مسابقه جزو چهار نفر فینالیست برتر مسابقه و تنها بانوی راهیافته به مرحله نهایی مسابقه بودم در واقع برنامه سرزمین شعر؛ یک رقابت تخصصی میان شاعران است و داوران شاخصی مانند محمدمهدی سیار، علیرضا قزوه، محمدعلی مودب، ناصر فیض و محمدکاظم کاظمی در این برنامه حضور داشتند.
یک نکته مهم، پیشرفت زنان، در حوزه شعر و ادبیات بعد از انقلاب اسلامی است و توانستند خودشان شاعره عشق و حماسهها باشند، درواقع زنان خود تولیدکننده و محور ادبیات دفاع مقدس و مقاومت هستند. اگر کمی جامعتر به موضوع نگاه کنیم متوجه مشارکت و حضور هرچه بیشتر زنان در جامعه پس از شکلگیری انقلاب اسلامی میشویم و توصیه میکنم برای حضور و سرودن اشعار آیینی باید مطالعه و تحقیق بر روایات و کتب مختلف صورت گیرد.
یادآور میشود، سمانه خلفزاده، متولد 11 اسفند 1371 است؛ پژوهشگر زبان و ادبیات عرب، تهیهکننده برنامه تلویزیونی ادبی پژوهشی رَحیل، شاعر، نویسنده، مترجم، مجری، شاعر دوزبانه عربی و فارسی، دارای مدرک مقدماتی بورس، دارای مدرک گویندگی و اجرا از باشگاه خبرنگاران جوان، برگزیده بهعنوان دختر برتر فعال ادبی استان در سال 97، برگزیده بهعنوان جوان برتر فرهنگی ادبی استان در سال 98، مسئول امور آموزشی و فرهنگی مجمع مردمنهاد جوان ستایشگر، سابقه عضویت در شورای مشورتی استانداری قم، سابقه عضویت در شورای شعر بسیج استان قم را دارد.
وی برگزیده جشنواره شعر بینالمللی بانوان عاشورایی، برگزیده دوره ششم آفتابگردانها، برگزیده بخش ویژه کنگرهی ملی کرامت، برگزیده جشنواره شعر نرجس خاتون، برگزیده شب شعر عاشورایی شیراز و جزو برگزیدگان جشنواره ملی آخرین حرم است. همچنین رتبه اول داستاننویسی جشنواره شکوه شکیبایی در سال 1395، برگزیده کنگره ملی شعر کبوتران حرم سال 98، برگزیده بخش تک شعر جشنواره رضوی سال 1401، برگزیده بخش شعر جشنواره ملی افقهای روشن سال 1402، برگزیده جشنواره ملی نماز در سال 1403 را نیز در کارنامه خود دارد.
گفتوگو از حانیهسادات حسینیکیا
انتهای پیام
