نگاهی به کتاب «پژوهشی نوین در جزء اول قرآن»

مرضیه یزدی، پژوهشگر قرآنی در همدان تاکنون 18 اثر در حوزه قرآنی منتشر کرده است که اثر جدید وی با عنوان «پژوهشی نوین در جزء اول قرآن کریم» ویژه اساتید و مربیان قرآن کریم همراه با مسابقه قرآنی منتشر شده است. به‌منظور بررسی این اثر جدید در حوزه قرآن کریم، خبرنگار ایکنا از همدان با وی گفت‌وگویی کرده است که مشروح آن را در ادامه می‌خوانیم.

ایکنا _ درباره اثر جدید خود و ساختار کلی آن توضیح دهید.

اثر جدید من با عنوان «پژوهشی نوین در جزء اول قرآن کریم»، ویژه اساتید و مربیان قرآن کریم به همراه مسابقه قرآن منتشر شده است.

این کتاب یک اثر معارفی و از تفاسیر شیعی قرن چهاردهم محسوب می‌شود که دارای 160 صفحه و از 160 منبع فارسی و عربی و هشت پایگاه قرآنی استفاده شده است.

این کتاب علاوه بر مباحث پژوهشی، شامل یک مسابقه قرآنی است که در انتهای اثر سؤالات سه‌گزینه‌ای آمده است.

مجوز این اثر از قم دریافت شده است و نسخه دیجیتال آن نیز آماده و در کتابخانه دیجیتال رضوی و وب‌سایت قرآنی www.partoghoran.ir قابل دریافت است.

ایکنا _  روش کار و منابع شما در تدوین این پژوهش چه بوده است؟

این اثر با اقتباس از مرجع «القرآن الکریم التقسیم الموضوعی المفهرس» تدوین شده است. در آن، آیات هر صفحه براساس تغییر موضوع با رنگ‌بندی مشخص شده‌اند و من نیز با الهام از این شیوه، سوره مبارکه حمد را به دو فراز و جزء اول سوره بقره را به 20 فراز تقسیم کرده‌ام.

ایکنا _  مهم‌ترین نکات تازه و مباحث نوآورانه کتاب چیست؟

در این پژوهش مباحثی مطرح شده که در تفاسیر دیگر کمتر به چشم می‌خورد. در سوره حمد به اقسام حمد پرداخته و «حمد افعالی» را که مرتبط با نشاط روحی در عبادات است، برجسته کرده‌ام. همچنین پیوندی میان «غسل نشاط» و «غسل توبه» و توصیه امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه برقرار کرده‌ام. درباره نامگذاری سوره بقره، مبحث «عَلَم بالغَلبه» توضیح داده شده است. در آیه 31، درباره تعلیم اسما به حضرت آدم(ع) به این نکته رسیده‌ام که همه اسما به انبیا(ع) داده نشده و بخشی از آن‌ها «اسماء مستأثره» است که نزد خداوند محفوظ مانده است.

در موضوع «میوه ممنوعه» با مطالعه هشت تحلیل تفسیری، به تأویلی رسیده‌ام که در «البرهان فی تفسیر القرآن» جلد اول، تلخیص صفحه 178 نیز مورد اشاره قرار گرفته است. در آیه 57، درباره نزول مائده‌های آسمانی، به شرط «عدم خواب بین‌الطلوعین» پرداخته و موضوع زمان‌شناسی پرتوهای آسمانی را بررسی کرده‌ام. در آیه 104، با بهره‌گیری از کتاب «آدم‌های سمی» رفتارشناسی یهودیان را تحلیل کرده‌ام و نشان داده‌ام که آنان در طول تاریخ نسبت به مسلمانان رویکرد تحقیرآمیز داشته‌اند.

در آیه ۷۴، به 12 عامل قساوت قلب پرداخته‌ام؛ از جمله نگاه به بخیل، عشق مجازی، بخل کلامی، همنشینی با افراد بی‌تفاوت نسبت به احکام دینی و زیاد خندیدن. در آیه ۱۰۲، درباره تحریم جادوگری، بر اساس روایت امام صادق(ع) بیان شده که بزرگ‌ترین جادو «سخن‌چینی و جدایی انداختن میان انسان‌ها» است.

در پایان جزء اول نیز به مواجهه حضرت ابراهیم(ع) با سفیهان پرداخته و نشانه‌های سفاهت را جمع‌آوری کرده‌ام. همچنین به هفت مکتب عمده عرفان انحرافی روز اشاره شده است. 9 راهکار تقویت عقل مثل مصرف کندر، تلاوت آیت‌الکرسی، مثبت‌اندیشی و استعمال عطر در آغاز روز نیز مطرح شده است. در پایان، نمودار درختی سوره حمد و جزء اول نیز ارائه شده است.

ایکنا _ جمع‌بندی شما از این اثر چیست؟

این اثر با هدف دعوت مخاطب به تدبر و فهم مستقیم آیات نوشته شده است. تقسیم‌بندی موضوعی فرازها، مسابقه قرآنی و طرح مطالب نوین، همه برای آن است که مخاطب فعالانه با قرآن ارتباط برقرار کرده و فقط مصرف‌کننده مطالب آماده نباشد.

این اثر تلفیقی از پژوهش قرآنی، آموزش معارفی و طراحی آموزشی نوین است که هم برای اساتید و مربیان قرآن کریم و هم برای علاقمندان به تدبر در آیات الهی، کاربرد و جذابیت دارد.