
به گزارش ایکنا از قم، همزمان با هفته پژوهش، نخستین شماره دوماهنامه «دانش و اندیشه» ویژه دانشآموزان، دانشجویان، طلاب و پژوهشگران با تمرکز بر تاریخ و
فلسفه علم و با رویکردی تحلیلی به مبانی
علوم طبیعی و ریاضی با صاحبامتیازی و مدیرمسئولی کاظم افشینپور از پژوهشگران حوزه تاریخ و فلسفه علم و به کمک جمعی از پژوهشگران علاقهمند به این حوزه منتشر شد.
این نشریه که با هدف اصلاح نگرشهای رایج نسبت به علم و فناوری پا به عرصه مطبوعات گذاشته است، در مانیفست شماره اول خود تأکید میکند: «علم فقط آن چیزی نیست که کار میکند یا به مدرک و بازار ختم میشود؛ بلکه علم جریانی تاریخی است که با سؤال آغاز شده، با بحران ایستاده و با اندیشه دوباره ساخته شده است.»
رویکرد اصلی «دانش و اندیشه»، نقد نگاهی است که علم را خنثی، بیتاریخ و بدون پیشفرض میداند. دستاندرکاران این نشریه بر این باورند که فهم علم بدون درک ریشههای تاریخی و پرسشهای فلسفی پیرامون علیت، تجربه و تبیین، فهمی ناقص و گاه گمراهکننده است که علم را به یک مهارت بیتفکر تقلیل میدهد.
در این راستا، این دوماهنامه تلاش میکند با بازگرداندن «اندیشیدن عمیق» به مدرسه و دانشگاه، پیوند گسستهشده میان علوم طبیعی و ریاضیات با فلسفه را دوباره برقرار سازد. اتصال ریاضیات، فیزیک، شیمی و زیست شناسی با نخ نامرئی فلسفه و اندیشیدن. بخش «مقالهها» در این شماره، ترکیبی متوازن از موضوعات فیزیک، شیمی، ریاضیات و زیستشناسی است که با نخی نامرئی از جنس فلسفه به هم متصل شدهاند.
از عناوین برجسته این بخش میتوان به مقاله «همه جهان را در دل یک ذره پیدا کنید!» اشاره کرد که تعبیری ریاضی از یک اصل عرفانی ارائه میدهد. همچنین مقالاتی همچون «سه آزمایش شیمیایی از رابرت بویل» (بررسی نگاه مکانیکی دکارت)، «نقد تقلیل ذهن به مغز در کتاب زیستشناسی یازدهم» و «سیر مفهوم اینرسی از ارسطو تا نیوتن»، تلاش دارند تا روایتی پیوسته و مفهومی از تاریخ علم ارائه دهند.
بازخوانی میراث تمدن ایرانی ـ اسلامی نیز سهم ویژهای در این شماره دارد؛ چنانکه مقالاتی درباره «درمانهای روانتنی ابن سینا» و «داستان کشف الکل توسط محمد بن زکریای رازی» به چشم میخورد.
یکی از بخشهای متمایز این نشریه، بخش «مسئلهها» است. در این بخش خبری از تستهای کنکوری نیست؛ بلکه مخاطب با معماهای واقعی تاریخ علم روبرو میشود. پارادوکس مشهور «آشیل و لاکپشت»، مناقشه تاریخی لاوازیه و پریستلی بر سر کشف اکسیژن و معمای «شکل زمین»، از جمله مسائلی هستند که ذهن مخاطب را به چالش فلسفی میکشند.
بخش «همراه با صاحبنظران» میزبان اندیشمندان برجسته کشور است. سخنرانی مهدی گلشنی با موضوع «ماده در فلسفه و فیزیک» و سخنرانی مهدی همازاده درباره «تاریخچه و آینده هوش مصنوعی در ایران»، همچنین گفتوگوی اختصاصی عباس طارمی در مورد نظریه «میل» در فلسفه طبیعی ابن سینا که پایههای دینامیک نیوتنی را مستحکم کرده است، مطالب اصلی این بخش هستند. مهدی همازاده به مهمترین بحث جامعه علمی کشور در این روزها یعنی هوش مصنوعی پرداخته و مبانی جالبی برای امکان تولد هوش انسانی در ماشینها اشاره کرده است.
شماره نخست دو ماهنامه «دانش و اندیشه» هماکنون در پلتفرم کتابخوان الکترونیک «طاقچه» به نشانی https://taaghche.com/book/246486 در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است.
پژوهشگران، دانشجویان، دانشآموزان و علاقهمندان برای تهیه نسخه چاپی این اثر میتوانند از طریق پیامرسانهای داخلی و خارجی (تلگرام، ایتا، بله، واتساپ و روبیکا) با شناسه کاربری @danesh_andishe_ir یا شماره ۰۹۳۳۶۶۶۳۹۷۷ ارتباط برقرار کنند.
انتهای پیام