امام علی(ع) نقش کمنظیر و حتی میتوان گفت نقش بینظیری در پیشرفت و شکوفایی ابعاد مختلف فرهنگ و تمدن اسلامی داشته است. آن حضرت بیش از هر کسی به نشر اسلام و گسترش فرهنگ و تمدن انسانی آن کمک کرده است. از جمله نقش امام در گسترش فرهنگ اسلام عبارت است از تبیین اعتقادات و باورها که شامل مبدأ هستی، نبوت، امامت و عدل میشود
سخن از شخصیت امام علی(ع) و تلاشهای او در جهت اعتلای اسلام و شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی کار بسی دشوار است، در همین راستا و به بهانه میلاد مبارک این اختر تابناک آسمان امامت و ولایت و با هدف بیان گوشهای از ابعاد شخصیتی و تأثیرات حضرت امیرالمؤمنین(ع) در جامعه با حجتالاسلام والمسلمین سید هادی سهرابی، مدرس حوزه علمیه، گفتوگویی داشته که شرح آن تقدیم مخاطبان میشود.
در معارف شیعی نسبت به ولایت ائمه(ع) دو گونه ولایت مطرح است، یکی ولایت تکوینی و دیگری ولایت تشریعی. اگر بخواهم به زبان ساده بگوییم؛ ولایت تکوینی یعنی همانطوری که خداوند قادر مطلق است و قدرت تصرف در همه عالم را دارد و به عبارتی دیگر چون خداوند خالق و آفریننده همه چیز است و همه هستی تحت مالکیت اوست و به نوعی بر کل عالم هستی ولایت و سرپرستی دارد، بنابراین خداوند این ولایت را تکویناً در عدهای از برگزیدگان خود قرار داده و جعل کرده است و آنان نیز به اذن الهی میتوانند در عالم تکوین تصرف کنند.
و نوع دیگر از ولایت که ولایت تشریعی نامگذاری شده است بدین معناست که خداوند برگزیدگان خود را در سایه ولایتی که عطا نموده؛ حق تشریع و قانون گذاری را نیز در باب احکام دین و شریعت برای آنان قائل شده است.
از این جهت ما معتقدیم که ائمه(ع) دارای این دو مقام از ولایت تکوینی و تشریعی هستند.
امیرالمؤمنین(ع) که حقیقتاً جامع تمام فضائل و مناقب اخلاقی و انسانی هستند تا جایی که اندیشمندان بسیاری او را جامعالأطراف و جامع اضداد میدانند و به همین جهت چنین شخصیت بزرگ و با عظمتی را نمیتوان محدود به صفات خاصی نمود و در واقع در هر فضیلتی باید گفت که امیرالمؤمنین(ع) در رأس و قله آن قرار دارد و هر سنت اخلاقی یا هر فضیلت انسانی را که در شخصیت او واکاوی کنیم میبینیم که امیرالمؤمنین(ع) در آن ویژگی سرآمد همگان است و همتا و نظیری ندارد.
به عبارتی باید گفت که امیرالمؤمنین(ع) در همه چیز ایده آل و فوقالعاده است و در هر فضیلت اخلاقی میتوان به او تأسی کرد.
اما به هر جهت برای جوانان امروز فضائلی از امام امیرالمؤمنین(ع) نظیر شجاعت، غیرت، حق طلبی، تلاشگری، خیررسانی و بسیاری ویژگیهای دیگر را میتوان سرلوحه قرار داد.
البته این تصور غلطی است که عدهای دین و مناسک آن را تنها در ایام سوگواری و مناسبتهای عزا ببینند؛ گرچه مناسبتهایی مثل محرم و صفر و فاطمیه برای شیعه بسیار باعظمت و حائز اهمیت است و به عبارتی از شعائر دینی محسوب میشود؛ ولی از اهمیت مناسبتهای سُرور و شادی اهل بیت(ع) نیز نباید غفلت کرد چرا که به توجه به همین مناسبتها و اعیاد نیز توصیه بسیاری شده است و در برخی روایات؛ ائمه(ع) یکی از نشانههای شیعه را همین معرفی کردهاند که در شادیهای اهل بیت شادند و در ایام حزن و اندوه آنان غمگین و محزونند؛ و اتفاقاً برخی از این اعیاد و ایام سرور بسیار مهم و بزرگ هستند نظیر عیدغدیر که مهمترین مناسبت دینی محسوب میشود؛ و بسیاری از اعیاد دیگر که از جملهٔ آنها روز ولادت امام امیرالمؤمنین(ع) است که به روز پدر و مرد نامگذاری شده است. همین روز بزرگ فرصت بسیار مغتنمی است برای بازخوانی و بازآشنایی با شخصیت و سیره امیرالمؤمنین(ع) و همچنین توجه بیشتر به مقام و جایگاه پدر و بازپروری مردانگی و مروت که یکی از شاخصههای شخصیت امام امیرالمؤمنین(ع) است.
توصیه بنده این است که ما همگی برای رشد و تعالی شخصیت اخلاقی لازم است تا در سیره و سنت علوی بیشتر تأمل و تأسی کنیم.
به نظر من تنها نسخهای که امروز میتواند ما و جامعه ما را به قله سعادت، انسانیت و شرافت برساند پیروی از امیرالمؤمنین(ع) و سخنان ایشان است که تنها با سرپرستی و ولایت او میشود انسان حیات طیبه پیدا کند و مماتش نیز سعادت و عاقبت بخیری باشد.
انتهای پیام