«ادراک منبع خیر» تا فرار از «خود خوبپنداری»
مسعود جانبزرگی، استاد روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در سلسله جلسات شرح دعای ابوحمزه ثمالی به تحلیل فرازی از این نیایش سحرهای ماه رمضان پرداخت و با تبیین مفهوم «ادراک منبع خیر» و «منبع نجات»، نسبت آن با خودآگاهی و خطاهای شناختی را تشریح کرد.
به گزارش خبرنگار ایکنا از قزوین، مسعود جانبزرگی، استاد روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در وبینار آموزشی ویژه ماه مبارک رمضان که شب گذشته به همت دپارتمان درمان معنوی مرکز طلیعه سلامت و مرکز دانشبنیان گسترش و آزمایش روانشناسی معنوی جانبزرگی برگزار شد، مباحثی پیرامون ادراک انسان از منابع خیر و نجات و نیز ۲ سناریوی مرتبط با وضعیت نیکوکاری و بدکاری را مورد بررسی قرار داد و با اشاره به فرازی از دعای امام سجاد(ع)، گفت: همیشه برای من جای سؤال بوده که اهل بیت چگونه دعا میکردند، بهنظر میرسد در این فراز از دعا که امام(ع) میفرماید «مِن عِندِکَ الخَیرُ یا رَبِّ، وَ لا یوجَدُ الخَیرُ إلّا مِن عِندِک»، سه نکته وجود دارد.
وی ادامه داد: اولین نکته ادراک خطر و آسیب است، یکی از آسیبهای اساسی که ما داریم، «خود خوبپنداری» است، در قرآن نیز آمده که خودستایی نکنید و خود را پاک و بیعیب ندانید، این نقطه آغاز ارتباط با خداست.
جانبزرگی اظهار کرد: نکته دومی که در عبارت «مِن عِندِک» نهفته است، ادراک منبع خیر و منبع نجات است، در اینجا این پرسش اساسی مطرح است که آیا خوبی در زندگی از ثروت، شهرت، زیبایی یا علم میآید؟ اینها پندارههای ما درباره منبع هستند، اساساً انسان باید این تصورات را پالایش کند تا به درک صحیح برسد، ممکن است انسان فکر کند میتواند از خدا فرار کند، اما کجا میخواهد برود که خدا مالک آن نباشد؟
بیشتر بخوانید:
جانبزرگی در بخش دیگری از سخنان خود بیان کرد: یکی از بزرگترین خطاهای ادراکی که برای ما اتفاق میافتد، توهم کنترل بر پیامدهاست، ما تصور میکنیم میتوانیم آینده را پیشبینی و مدیریت کنیم، در حالی که تنها چیزی که در اختیار داریم، نیت و شروع عمل است، شبکه نتایج در اختیار ما نیست، این دعا به ما یاد میدهد که زمانی که روی خطاهای ادراکی مثل کنترل پیامدها تکیه کنیم، دچار مشکل میشویم.
وی با تأکید بر اهمیت نیت در نظام معنوی انسان، افزود: در روایات داریم که همیشه نیت مؤمن بهتر از عملش است، اگر نیت درست باشد، حتی اگر به نتیجه نرسیم، خدا نتیجه را برای ما محاسبه میکند، ما خیلی دلمان میخواهد کار خوب انجام دهیم، ولی باید استارت را با نیت بزنیم، اگر شروع عمل را کنترل کنیم، میتوانیم فضای ذهنیمان را تغییر دهیم.
این استاد روانشناسی در پایان یادآور شد: ما بهدنبال این هستیم که از خطاهای ادراکی نجات پیدا کنیم و واقعیت را ببینیم، اگر ذهنمان را از معناهای غلطی که در آن قرار گرفته پالایش کنیم، دیدن واقعیت سخت نیست، امیدواریم خدا به ما کمک کند قبل از سقوط این بینش را پیدا کنیم که اول و آخر عملمان را به درستی ببینیم و بدانیم کجا ایستادهایم و کجا میخواهیم بایستیم.
انتهای پیام
