برای ظهور حضرت حجت روایات متعددی نقل شده و شرایط و علائم ظهور را بیان کردهاند یکی از علائم ظهور خروج سید خراسانی نقل شده، خبرنگار ایکنا برای بیان جزئیات این مبحث با حجتالاسلام والمسلمین علیرضا یوسفی راستگو، متخصص حوزه مهدویت در همدان به گفتوگو پرداخته که مشروح آن را در زیر میخوانیم:
در موضوع سیدخراسانی دو نوع روایات داریم روایاتی که در منابع و کتب شیعه هستند و معتبرند و روایاتی که در کتب اهل سنت است و اعتبار لازم را ندارند، طبق روایات شیعه در رابطه با خراسانی یک روایت صحیح و با سند وجود دارد و آن اینکه یکی از علائم ظهور خروج خراسانی است (کتاب غیبت شیخ طوسی فصل 7 علائم الظهور ح 443، ص 446).
از امام صادق(ع) نقل شده که میفرمایند: سه کس قبل از ظهور قیام خواهند کرد؛ خراسانی، سفیانی و یمانی، آنها در یک سال، یک ماه و یک روز قیام میکنند و قیامشان هماهنگ است. (الارشاد شیخ مفید ج2،ص375).
در روایات داریم که خراسانی از شرق خروج میکند (البته روایت آن ضعیف است) و برای از بین بردن بنیعباس به سمت کوفه حرکت میکند و یک روایت دیگری داریم در غیبت نعمانی که امام صادق(ع) میفرمایند: کمی پیش از ظهور امام زمان(ع) پنج نشانه است که یکی از نشانهها خروج خراسانی است.(الغیبه للنعمانی، ص290)
در غیبت نعمانی(ره) از امام باقر(ع) نقل شده وقتی خراسانی خروج میکند، ما باید به یمانی کمک کنیم. در این باره حدود 5 تا 6 حدیث وجود دارد که فقط به اصل خروج خراسانی اشاره دارند؛اما به سید بودن خراسانی، اشاره نشده بنابراین سید بودن ایشان حدیث شیعی ندارد و همچنین به تشکیل حکومت خراسانی و اینکه حکومتش را به امام تقدیم میکند نیز، در روایات اشارهای نشده است.
در روایات فقط به قیام خراسانی قبل از ظهور اشاره شده است و حکومت داشتن خراسانی مستند به روایات نیست و در رابطه با قیافه ظاهری خراسانی در روایات سخنی ذکر نشده است.
روایات بسیاری راجع به سید خراسانی نقل شده است. اطلاق لقب «سید خراسانی» به مقام معظم ولی فقیه نیز بیشتر از ناحیهی جوانان حزبالهی و عاشق لبنان آغاز و شایع گردید و بر این اطلاق نیز ایراد چندانی هم وارد نیست. یعنی فرقی نمیکند که ایشان را «ولیفقیه» صدا کنند یا «ولیامر» یا «زعیم» یا «سید خراسانی» و یا «آیتالله العظمی خامنهای» یا «مقام معظم رهبری» و ... . مهم اطاعت است.
شاید برخی از علامات بیان شده راجع به سید خراسانی، از جمله اهل خراسان بودن، اگر چه ظاهراً ایشان اصالتاً اهل خامنه در آذربایجان هستند، ولی دوران تحصیلات خود را در مشهد مقدس سپری نمودند، علامت روی دست راست، انتخاب شدن به رهبری بدون رغبت و میل از سوی ایشان و ... ، با مقام معظم ولایت حضرت آیتالله العظمی خامنهای مطابقت داشته باشد، ولی به هیچ وجه نمیتوان به طور حتم و یقین و مطمئن بیان داشت که ایشان همان «سید خراسانی» مطروحه در احادیث و روایات میباشند.
تأیید یا تکذیب موضوع از ناحیهی ایشان جوی ایجاد مینماید که نه تنها به هیچ وجه ضرورتی برای اسلام و انقلاب و کشور ندارد، بلکه موجب سوء استفادههای تبلیغاتی دیگران در ایجاد بحران (جنگ نرم) میگردد.
مسلمان باید عاقل و زیرک باشد. اساس و مهم این است که اگر شخص ایشان همان «سید خراسانی» باشند یا نباشند، نباید هیچ تفاوت و تغییری در رفتار مؤمنین و مسلمانان معتقد به «ولایت» صورت بپذیرد و اصل این است که ما در دوران غیبت موظف به اطاعت و حمایت از «ولی امر» مسلمین هستیم و نه از «سید خراسانی». حتی اگر امروز شخصیتی به نام «سید خراسانی» بیاید و واقعاً هم او باشد، موظف است که تحت امر «ولیامر» مسلمین عمل نماید و از او اطاعت کند.
استاد روان بخش خاطرهای از علامه مصباح در پاسخ به این سوال نقل کردهاند که بسیار راهگشا است وقتی از علامه پرسیدند آیا مقام معظم رهبری سید خراسانی است؟ فرمود: زیاد به این مسائل نپردازید که در جلسهای بنشینید و ببینید چه چیزی از علائم ظهور است و چه چیزی از علائم ظهور نیست. ممکن است که این حرفها و جلسات برای آدم شیرین باشد امّا آنچه که وظیفه شماست این است که خودتان را برای ظهور آماده کنید به طوری آماده شوید که انگار همین فردا آقا امام زمان(عج) ظهور خواهند کرد. اما راجع به این بحثها توصیه نمیکنم که به این مسائل بپردازید نه در نفی آن و نه در اثبات آن، به هیچ وجه وارد این مسائل نشوید. البته ایشان درباره برخی مصادیق این مستند فرمودند: اعتقادی که من به مقام معظم رهبری دارم خیلی بالاتر از آن سید خراسانی است که در روایات آمده است لزومی ندارد ما برویم دنبال آن روایات تا تاییدی بر معظم له بگیریم. به مراتب بسیار بالاتر از آن سید خراسانی که در روایات آمده است، ما به مقام معظم رهبری اعتقاد داریم.
در منابع قطعی و معتبر شیعه، نام صریح او ذکر نشده است. احادیث تنها به عنوانها و نشانهها اشاره کردهاند و به نظر میرسد هدف، معرفی ویژگیهای اخلاقی و هدایتی اوست، نه تعیین مشخصات فردی.
در مباحث مهدویت، هرگونه تعیین نام یا تطبیق قطعی اشخاص با نشانههای ظهور، بدون دلیل محکم، نادرست و موجب انحراف است. علما بارها تأکید کردهاند که نباید اشخاص معاصر یا تاریخی را بدون دلیل معتبر، مصداق سید خراسانی معرفی کرد. هدف روایات، شناخت کلی مسیر حق و تشخیص جریانهای الهی از جریانهای باطل است، نه معرفی افراد مشخص.
وقتی سخن از قیام سید خراسانی به میان میآید، معمولاً به جنبههای سیاسی ـ اجتماعی حرکت او توجه میشود. بر اساس تحلیلهای علمی سید خراسانی یک «قیام اصلاحگرانه» دارد نه یک قیام سلطهطلبانه؛هدف او زمینهسازی برای حکومتی است که عدالت جهانی را برقرار میکند؛حرکت او در مسیر مقابله با ظلم، انحراف و استکبارهای آن زمان است؛
و در نهایت، همه تلاشهایش به بیعت با حضرت مهدی(عج) ختم میشود.
در روایات آمده است که پرچمهای خراسانی پس از طی مسیر طولانی، به سوی کوفه حرکت میکنند و مردم را به سوی امام حق میخوانند. این حرکت نوعی «پاکسازی معنوی و اجتماعی» قبل از ظهور است تا جامعه آمادگی لازم برای حاکمیت حقیقت را پیدا کند.
بر اساس آموزههای شیعی، سید خراسانی یکی از شخصیتهای الهی و تأثیرگذار در دوران نزدیک به ظهور حضرت مهدی(عج) است. او رهبری سید، مؤمن، شجاع و عدالتخواه معرفی شده که از منطقه خراسان قیام کرده و با یاریهای خود، جامعه را برای پذیرش امام حق آماده میسازد. شمایل او، نام دقیق او و جزئیات زمان قیامش در روایات بسیار محدود است و همین محدودیت نشان میدهد که هدف روایات، تعیین افراد نیست بلکه شناخت مسیرهای صحیح است.
اگرچه تحلیلهای بسیاری درباره قیام سید خراسانی وجود دارد، اما عالمان شیعه همواره تأکید دارند که باید از تطبیقهای عجولانه و قطعی پرهیز کرد و تنها به چارچوبهایی که اهلبیت(ع) تعیین کردهاند پایبند بود. شناخت سید خراسانی در واقع شناخت یکی از جریانهای الهی در آخرالزمان است و نشان میدهد که ظهور حجت خدا، تنها با آمادگیهای اخلاقی، اعتقادی و اجتماعی ممکن است.
انتهای پیام