همزمان با ماه مبارک رمضان خبرگزاری ایکنای همدان، یک نکته بارز قرآنی که متناسب با شرایط فعلی جامعه باشد را روزانه براساس هر جزء مورد بررسی قرار میدهد، از همینرو برای بررسی یک آیه کاربردی در جزء بیستوهشتم قرآن کریم، خبرنگار ایکنا با حجتالاسلام والمسلمین مهدی فاطمیپور، معاون توسعه نهاد دانشگاهها گفتوگویی کرده است که مشروح آن را در زیر میخوانیم:
آیه اول سوره ممتحنه، یکی از آیات جزء بیستوهشتم قرآن کریم است که تناسخ بسیاری با شرایط روز جامعه دارد، خداوند در این آیه خطاب به اهل ایمان میفرماید: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَإِيَّاكُمْ ۙ أَنْ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّكُمْ إِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِي سَبِيلِي وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِي ۚ تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَيْتُمْ وَمَا أَعْلَنْتُمْ ۚ وَمَنْ يَفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ؛ ای اهل ایمان! دشمنان من و دشمنان خودتان را دوستان خود مگیرید، شما با آنان اظهار دوستی میکنید، در حالیکه آنان بهطور یقین به آنچه از حق برای شما آمده کافرند، و پیامبر و شما را به خاطر ایمانتان به خدا که پروردگار شماست از وطن بیرون می کنند، پس آنان را دوستان خود مگیرید اگر برای جهاد در راه من و طلب خشنودیم بیرون آمده اید چرا مخفیانه به آنان پیام میدهید که دوستشان دارید؟ در حالیکه من به آنچه پنهان میداشتید و آنچه آشکار کردید داناترم، و هر کس از شما با دشمنان من رابطه دوستی برقرار کند، مسلماً از راه راست منحرف شده است.»
در این آیه خداوند میفرماید که به دشمن من و دشمن خودتان اعتماد نکنید، چراکه ممکن است شما با او رفاقت و مهربانی کنید اما آنها بهدلیل اینکه شما و دین شما را قبول ندارند و پیامبر شما را قبول ندارند، با شما دشمنی و خیانت کنند، و قبلا هم این جریان را نشان دادهاند که پیامبر خدا را به علت ایمانش از شهر خودش بیرون کردند که به ماجرای هجرت و حضور مؤمنان در شعب ابیطالب اشاره دارد.
شأن نزول این آیه درباره فردی به نام هاطب ابن ابی بلتعه است که به تازگی اسلام آورده و مسلمان شده بود خانوادهاش در مکه بودند و قریش از این فرصت استفاده کرد و برای اینکه بداند پیامبر قصد دارد با قریش بجنگد یا خیر، به سراغ خانواده هاطب رفتند و از آنها خواستند که به هاطب نامه بنویسد و از او خبر بگیرند و اتفاقات مدینه را بررسی کنند و از او سؤال کنند که برای مکه چه اتفاقی قرار است بیفتد و آیا پیامبر قصد حمله به مکه دارد یا خیر.
هاطب هم به آنها نامه نوشت و برنامههای پیامبر را برای آنها بیان کرد و نامه را به زنی داد که به دست خانوادهاش برساند. در این برهه جبرئیل نازل شد و آنها را با خبر کرد و پیامبر دستور داد که بروند و آن زن را پیدا کنند و نامه را از او بگیرند پیامبر از هاطب پرسید چرا چنین کاری کردی او نیز گفت من اهل نفاق نبودم، اما چون اهل مکه با خانواده من خوب برخورد کردند من هم میخواستم برای آنها جبران کنم.
شأن نزول این آیه اشاره دارد به این موضوع که گمان نکنید اگر در یک بازه زمانی دشمنان شما با شما و خانواده خوب برخورد، پس میتوان به آنها اعتماد کرد و با آنها رفاقت کرد.
اگر مؤمنان این اعتماد را کردند و این رابطه و دوستی را برقرار کردند، اهل کفر و نفاق و دشمنان بر شما مسلط شدند دیگر اینگونه با شما رفتار نخواهند کرد و این دوستی و رفاقت به سود شما نیست.
بارها و بارها نمایان شده که اهل کفر و نفاق و دشمنان مسلمانان بر آنها مسلط شدند بهگونهای دیگر رفتار کردند و اموال مسلمین را غارت و خانواده آنها را مورد آزار قرار دادند و به آنها هتک حرمت کردند.
بنابراین، خداوند تلنگر و تذکری را در این آیه به ما میکند که مراقب باشید و هیچگاه احساس نکنید که میتوان به دشمن اعتماد کرد و میتوان به آنها نزدیک شد، به این امید که قرار است مشکلی از مشکلات ما را حل کنند.
انتهای پیام