تنگه هرمز میدان ادراک قدرت است
نماینده سابق مردم کرج در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه تنگه هرمز در معادلات امروز، «میدان ادراک قدرت» است، تصریح کرد: هرگونه دوگانگی در بیان مواضع درباره این اهرم راهبردی، بهمنزله ارسال سیگنال ضعف و اعطای امتیاز به طرف مقابل در محاسبات تقابلی خواهد بود.
مهدی عسگری، نماینده سابق مردم کرج در مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با ایکنا از البرز با اشاره به تحولات اخیر پیرامون تنگه هرمز، اظهارکرد: تنگه هرمز امروز به یکی از مهمترین گلوگاههای ژئوپلیتیکی جهان تبدیل شده که نقش آن در شکلدهی به معادلات قدرت، فراتر از یک آبراه معمولی است. به تعبیر دقیقتر، تنگه هرمز یک اهرم بازدارندگی فعال برای جمهوری اسلامی ایران بهشمار میرود که در بزنگاههای حساس میتواند موازنههای منطقهای و حتی جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
وی در ادامه با طرح یک مثال تاریخی برای تبیین اهمیت حفظ موقعیتهای راهبردی افزود: در جنگ احد، مسلمانان نه بهدلیل ضعف در توان نظامی، بلکه بهسبب از دست دادن یک موقعیت کلیدی دچار شکست شدند. آنچه در آن مقطع رخ داد، نتیجه بیتوجهی به یک دستور مشخص و تحلیل نادرست از شرایط میدان بود. این تجربه تاریخی بهروشنی نشان میدهد که در هر میدان تقابل، حفظ نقاط راهبردی و پایبندی به تحلیل دقیق شرایط، از اهمیت حیاتی برخوردار است.
این نماینده سابق مجلس با پیوند دادن این تجربه تاریخی به شرایط کنونی منطقه تصریح کرد: امروز نیز تنگه هرمز برای جمهوری اسلامی ایران دارای همان جایگاه حساس و تعیینکننده است. هرگونه خطای محاسباتی، سهلانگاری در بیان مواضع یا ارسال پیامهای دوپهلو درباره این اهرم راهبردی، میتواند پیامدهایی داشته باشد که جبران آن در عرصه بینالمللی دشوار خواهد بود.
عسگری با اشاره به برخی اظهارات مطرحشده پس از تهدیدات اخیر از سوی مقامات آمریکایی، گفت: پس از آنکه دونالد ترامپ در اظهاراتی درباره تنگه هرمز، ضربالاجل و تهدیداتی را مطرح کرد، انتظار میرفت مواضع داخلی با انسجام و دقت بیشتری بیان شود. با این حال، برخی اظهارنظرها بهگونهای مطرح شد که این برداشت را ایجاد میکرد که تنگه هرمز بهطور کامل باز است و صرفاً در شرایط خاص ممکن است محدودیتهایی اعمال شود.
این فعال سیاسی بیان کرد: این نوع بیان، با آنچه بهعنوان موضع دقیق و راهبردی جمهوری اسلامی ایران مطرح است، تفاوت اساسی دارد. موضع صحیح، همانگونه که در ادبیات نیروهای مسلح نیز مورد تأکید قرار گرفته، این است که تنگه هرمز بهصورت مطلق مسدود نیست، اما تردد در آن در چارچوب قواعد و ملاحظات جمهوری اسلامی ایران تعریف میشود و برای کشورهایی که در زمره کشورهای غیرمتخاصم قرار میگیرند، امکانپذیر است. این تفاوت ظریف اما مهم، در سطح تحلیل راهبردی پیام کاملاً متفاوتی به طرف مقابل منتقل میکند.
نماینده مردم کرج، فردیس و اشتهارد در مجلس یازدهم با تأکید بر اهمیت یکپارچگی در مواضع رسمی کشور خاطرنشان کرد: در حوزه مسائل راهبردی، کوچکترین اختلاف در بیان یا برداشتهای چندگانه میتواند بهعنوان نشانهای از عدم انسجام تلقی شود. در حالی که راهبرد کلان نظام، که در پیامها و بیانات مقام معظم رهبری نیز مورد تصریح قرار گرفته، بر بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیتهای ژئوپلیتیکی کشور، از جمله تنگه هرمز، بهعنوان یک ابزار بازدارندگی مؤثر استوار است.
وی افزود: بازدارندگی صرفاً به معنای برخورد نظامی یا اقدام عملی نیست؛ بخش مهمی از بازدارندگی، به تصویر ذهنی و برداشت راهبردی طرف مقابل بازمیگردد. اگر این تصویر دچار خدشه شود یا پیامهای متناقض دریافت کند، ممکن است طرف مقابل به این جمعبندی برسد که اراده لازم برای بهرهگیری از این اهرم وجود ندارد و همین مسئله میتواند او را به افزایش فشارها و حتی اقدامات پرریسکتر ترغیب کند.
عسگری با اشاره به مفهوم خطای محاسباتی در روابط بینالملل گفت: یکی از خطرناکترین پیامدهای ارسال سیگنالهای نادرست، شکلگیری خطای محاسباتی در طرف مقابل است. تاریخ روابط بینالملل نشان داده که بسیاری از بحرانها و درگیریها، نه لزوماً بهدلیل تصمیم آگاهانه برای جنگ، بلکه بهسبب برداشتهای غلط از نیت و توان طرف مقابل شکل گرفتهاند. بنابراین، حفظ شفافیت، انسجام و قاطعیت در مواضع، یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
این مسئول در ادامه با تأکید بر لزوم مراقبت در بیان مواضع رسمی اظهار کرد: تجربههای گذشته، چه در حوزه منطقهای و چه در عرصه بینالمللی، بهخوبی نشان داده که برخی اظهارنظرهای نسنجیده یا غیرهماهنگ، ناخواسته در راستای تکمیل پازل طرف مقابل عمل کرده است. از این رو، ضروری است مسئولان در بیان مواضع مرتبط با مؤلفههای قدرت ملی، از جمله اهرمهای راهبردی، نهایت دقت و هماهنگی را داشته باشند.
این نماینده سابق مجلس با اشاره به اهمیت تنگه هرمز در اقتصاد جهانی نیز گفت: بخش قابلتوجهی از انرژی جهان از طریق این تنگه جابهجا میشود و هرگونه تغییر در وضعیت آن، بلافاصله بر بازارهای جهانی انرژی و امنیت اقتصادی کشورها تأثیر میگذارد. همین مسئله، اهمیت این تنگه را دوچندان کرده و آن را به یکی از نقاط کانونی رقابت قدرتها تبدیل کرده است.
وی افزود: در چنین شرایطی، جمهوری اسلامی ایران بهعنوان کشوری که اشراف کامل بر این گذرگاه دارد، از یک ظرفیت منحصر بهفرد برخوردار است؛ ظرفیتی که اگر بهدرستی مدیریت و درک شود، میتواند نقش مهمی در تأمین منافع ملی و ایجاد بازدارندگی ایفا کند.
عسگری تأکید کرد: اهرمهای راهبردی زمانی کارآمد خواهند بود که سه مؤلفه «شفافیت در تعریف»، ثبات در بیان و قاطعیت در اراده بهصورت همزمان در آنها وجود داشته باشد. هرگونه تناقض در مواضع یا تردید در بیان، میتواند این اهرمها را از کارکرد اصلی خود دور کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: در شرایط حساس کنونی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند همصدایی، انسجام و دقت در انتقال پیامها هستیم. آنچه باید به طرف مقابل منتقل شود، نه تردید و دوگانگی، بلکه تصویری روشن از ارادهای جدی، منسجم و استوار در دفاع از منافع ملی است؛ تصویری که میتواند از بروز بسیاری از تنشها و محاسبات غلط جلوگیری کند.
انتهای پیام
