دو عنصر مواجهه با دشمن از منظر رهبر شهید
عضو گروه معارف اسلامی دانشگاه معارف اسلامی گفت: قائد شهید دو عنصر بصیرت و صبر را لازمه مواجهه با دشمن میدانستند و برای راهبری و تربیت جامعه به ویژه جوانان؛ همواره بر این دو عنصر کلیدی تأکید داشتند.
حجتالاسلام والمسلمین حمید احمدی، عضو گروه معارف اسلامی دانشگاه معارف اسلامی در یادداشتی که در اختیار ایکنا قرار گرفته است، گفت: عمقِدید، ژرفاینگاه، نَفاذِنظر و بینادلی را بصیرت گویند و بصیر کسی باشد که به تمامی جوانب و اطراف یک امر اشراف دارد و لذا عامتر از دانایی است. چون ممکن است دانایان به امری نظر کنند و این نظر از جامعیت برخوردار نباشد اما فرد بصیر با سنجش همه جوانب و اضلاع یک امر را در ترازوی روشنبینی خود مینهد. از این رو یکی از مختصات مهم بصیرت، آگاهی به زمانه است که از امام صادق(ع) فرمودند: «اَلعالمُ بِزَمانِه لاتَهجُمُ علیه اللَّوابِسُ؛ عالم به زمانه خویش، مغلوب فریبندگیها نمیشود.»
بصیر چنان نباشد که زاویهای بیند و گوشهای وانهد. در همه گوشهها دیده ژرف سازد.
قائد شهید امت در راهبری و تربیت جامعه به ویژه جوانان؛ همواره بر این عنصر کلیدی تأکید داشته و خود نیز از علت این پیگیر و چرایی توصیههای مکرر چنین روایت میکنند: «این کلمه بصیرت که ما دائم تکرار میکنیم، بعضىها هم بشدت اوقاتشان تلخ میشود که چرا فلانى مکرر میگوید بصیرت بصیرت؛ معنایش این است. یکى از مصادیق مهم بصیرت همین است که انسان بداند امروز چه نیازى در جامعه وجود دارد. ما میلیونها جوان داریم؛ جوان در معرض فراگیرى است تا چه به او داده بشود. گفت: من که لوح سادهام هر نقش را آمادهام. همه نقشها را میشود بر روى این لوح ساده کشید؛ چه کسى مبادرت کند، چه کسى دست پیش را بگیرد، چه کسى جلوتر حرکت بکند، یا چه کسى متوجّه بشود که بر این لوح ساده، نقش نامیمون و غلطى کشیده شده است؛ [تا] برود آن را تصحیح کند؛ همه اینها بصیرت لازم دارد.»
اما از نگاه آن رهبر فرزانه و عالم بصیر، بصیرت، یافتن راه درست در فضای غبار آلود است. چنانکه فرمود: «انسان در غبارآلودگی فتنهها بتواند راه را پیدا بکند و بفهمد راه درست چیست؛ بصیرت به این معناست.»
شناخت دشمن و تشخیص سمت و سوی دشمن، درک موقعیت خود و دشمن، از نشانهها و تجلیات بصیرت آدمی است و اگر فاقد این عنصر تمییز باشد، سعی و تلاش وافر او، از مقصدش دور سازد و راه زیادی هم بپیماید به مقصد نرسد بلکه بر فاصلهاش از مقصد افزاید لذا نگاه نافذ لازم است تا قبل حرکت جهت و جای دشمن و خود را بشناسد. چنانکه فرمود: «شما اگر ندانی دشمن کدام طرف است، دوست کدام طرف است، توپخانه را که روشن کردی، به جای اینکه به دشمن بخورد، به دوست میخورد؛ بصیرت برای این است.»
این نگاه برگرفته از کلام گوهرین امیرمؤمنان(ع) است که فرمودند: «اَلعاملُ علی غَیربصیرةِِ کالسائِر علی غَیرِالطّریقِ، وَ لایَزیدُه سُرعةُ السَّیر مِنَالطَّریقِ اِلّا بُعداً؛ کوشنده غیربصیر بمانند رونده در بی راهه است؛ هرچه پیش رود، بیش از مقصد دور افتد.»
اولین و مهمترین مشخصه این بینادلی، دشمن شناسی و شناخت موضع و توان دشمن است، لذا از نگاه امام شهید، «بصیرت این است که شما بدانید با چه کسی طرفید، بدانید که او درباره شما چه فکری دارد، بدانید که اگر چشم خودتان را بستید و فکر نکردید، ضربه خواهید خورد.»
اگر با بینادلی و ژرفنگری دشمن را درست شناخت، در مقابله با آن استقامت میورزد و این پایمردی هم ثمربخش خواهد بود. بر همین اساس آن قائد شهید دو عنصر بصیرت و صبر را لازمه مواجهه با دشمنبرشمرد و فرمود: «دو عنصر مهم برای مواجهه با دشمنیها لازم است که بنده همیشه توصیه کردهام، باز هم توصیه میکنم دو خصوصیّت در آحاد مردم لازم است: یکی عبارت است از بصیرت و دوّمی عبارت است از صبر و استقامت، که اگر چنانچه این دو عنصر وجود داشت دشمن هیچ کاری نمیتواند بکند، هیچ توفیقی در مواجهه و مقابله با نظام اسلامی به دست نمیآورد.» این همان است که امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: «وَ لا یَحمِلُ هذَا العَلَمَ اِلّا اَهلُ البَصَرِ وَ الصَّبرِ وَ العِلمِ بِمَواضِعِ الحَقّ»
بیتردید اراده و عزم بر پایداری بر بال بصیرت است که استقامت میرویاند لذا فرمود: «بصیرت و عزم خنثیکننده توطئه دشمنان است.»
چه بسا مردان و زنانی که در شناخت دشمن و تشخیص راه صحیح، درست اندیشیده و دیده ژرف کرده باشند اما در مقام عمل؛ به دلایل و اسباب مختلف، عزم نکنند و یا نتوانند عزم؛ جزم داشته باشند تا اقدام کنند. از تعلقات و منافع شخصی، کاهلی و وابستگیها به مقام و نان، از موانع این جزم و ارادهاند.
این اهمیت بسزا، اهتمام درخور را سزاست. از این رو امام شهید، بصیرت افزایی را رأس نیازها دانسته و بر متولیان امر فرهنگی و رسانهای و مسئولان امور مختلف، آن را فرض و لازم دارد.
انتهای پیام
