ارائه خدمات ویژه سلامت روان به آسیبدیدگان از جنگ
مدیرکل سلامت شهرداری تهران از خدمترسانی به آسیبدیدگان تهرانی از جنگ تحمیلی آمریکایی و رژیم صهیونیستی در حوزههای مختلف سلامت روان، خدمات رفاهی، تفریحی، مددکاری اجتماعی و ... خبر داد و گفت: در حوزه سلامت روان بلافاصله عملیات غربالگری برای آسیبدیدگان آغاز شد. در این زمینه بیش از ۶۰ نفر از اساتید سلامت روان که دارای تجربه در خدمترسانی در بلایا بودند برای خدمترسانی به کار گرفته شدند.
در نظام جمهوری اسلامی ایران مسئولیت خدمترسانی به آسیبدیدگان ناشی از مخاصمات مسلحانه و بلایای طبیعی براساس قوانین و ساختار مصوب، میان سازمانها و نهادهای متعددی تقسیم شده است. هر یک از این نهادها بسته به مأموریت ذاتی خود نقشی مشخص در چرخه مدیریت بحران از پیشگیری و آمادگی گرفته تا پاسخدهی فوری، اسکان موقت، تأمین معیشت و بازتوانی روانی-اجتماعی ایفا میکنند.
در بالاترین سطح سیاستگذاری شورای عالی امنیت ملی به عنوان مرجع تعیین خط مشیهای دفاعی و امنیتی کشور عمل میکند و در مواقع ضروری هماهنگی میان قوای نظامی، انتظامی و غیرنظامی را بر عهده دارد. در حوزه غیر نظامی و خدمات شهری وزارت کشور از طریق سازمان مدیریت بحران کشور، هماهنگکننده اصلی عملیات پاسخدهی و اسکان اضطراری است. همچنین، سازمانهایی نظیر هلال احمر جمهوری اسلامی ایران براساس اساسنامه خود، مسئولیت رسمی جستجو و نجات، اسکان موقت، تغذیه و انتقال مجروحان را در شرایط بحران بر عهده دارد. با این حال، تجربیات گذشته نشان داده است که در مواقع اضطراری و به ویژه در کلانشهری مانند تهران، برخی نهادهای محلی از جمله شهرداری تهران به دلیل برخورداری از امکانات، زیرساختها و نیروی انسانی گسترده ناگزیر به ورود فراتر از وظایف قانونی خود میشوند و خلأهای موجود را پر میکنند.
در این میان، ادارهکل سلامت شهرداری تهران به عنوان یکی از بازوهای تخصصی مدیریت شهری نقشی محوری و منحصر به فرد در ارائه خدمات سلامت محور به شهروندان آسیبدیده تهرانی ایفا میکند. برخلاف نهادهای نظامی و امنیتی که تمرکز اصلی بر دفاع و تأمین امنیت فیزیکی دارند و متفاوت از هلال احمر که بر اسکان و امداد اولیه متمرکز است، این ادارهکل بر بستر زیرساختهای شهری و با تکیه بر شبکه خدمات اجتماعی، درمانی و روانشناختی به دنبال حفظ کرامت انسانی و تابآوری شهروندان در برابر تبعات روانی و جسمانی جنگ است. وظایف این ادارهکل فراتر از درمان صرف جراحات بوده و شامل مداخلات سلامت روان، پشتیبانی تحصیلی کودکان، فعالیتهای فرهنگی و تفریحی برای کاهش استرس ناشی از بحران و حتی هماهنگی برای بازتوانی اجتماعی آسیبدیدگان میشود، تا اطمینان حاصل شود که خدمات صرفاً به سرپناه و غذا ختم نشده و ابعاد انسانی بحران نیز پوشش داده میشود.
حمید صاحب، مدیرکل سلامت شهرداری تهران در گفتوگو با ایکنا، به تشریح فعالیتهای این ادارهکل در ایام جنگ تحمیلی آمریکایی ـ صهیونیستی پرداخت و اظهار کرد: متأسفانه در ایامی که گذشت با جنگ تحمیلی ناجوانمردانهای مواجه شدیم که سرآغاز آن نیز با شهادت قائد شهیدمان رهبر معظم انقلاب اسلامی به دست آمریکای جنایتکار و رژیم منحوس صهیونیستی همراه بود. یکی از عوارض این جنگ تحمیلی آن بود که در سطح شهر تهران با شهروندانی روبهرو شدیم که مساکن آنها تخریب شده بود. در این جنگ نابرابر تحمیلی بیش از ۶۵۰ نقطه در شهر تهران آسیب دیده و مورد اصابت قرار گرفت که البته این ۶۵۰ نقطه ممکن بود چندین بار هدف حمله واقع شود.
وی با بیان اینکه از آغاز جنگ تا به امروز در مجموع حدود ۴۶ هزار خانه و واحد مسکونی خسارت دیده است، گفت: شهرداری تهران با وجود آنکه اسکان موقت آسیبدیدگان جزو مأموریتهای ذاتی آن نبوده و معمولاً بر عهده سازمانهایی نظیر هلال احمر و ... است، اجازه نداد که مردم در چادر یا مدارس اسکان یابند و بلافاصله ورود کرده و این بار را را بر دوش گرفت.
اسکان آسیبدیدگان
صاحب ادامه داد: شهرداری تهران در جنگ 12 روزه نیز همین رویه را در پیش گرفته بود، به این صورت که شهروندانی که مساکن آنها مورد اصابت قرار میگرفت، حدود یک ساعت پس از حادثه در اماکن اقامتی در نظر گرفته شده از سوی شهرداری در سطح شهر تهران اسکان داده میشدند. البته نحوه اجرای این فرآیند نیز بحث مستقلی است که باید به صورت مبسوط بدانها پرداخته شود.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران بیان کرد: در مورد اقدامات جاری شهرداری در ایام جنگ تحمیلی سوم پس از انتقال شهروندان به اماکن اقامتی که به تدریج انجام شد، در ۴۵ روز نخست مکانهای اقامتی، هتلها و ... در نظر گرفته شده و مورد مذاکره قرار گرفتند. تمامی هزینه این امکان اقامتی نیز از سوی شهرداری تهران پرداخت شد. البته اجرای این روند نیز ساده نبود و مشکلاتی برای اماکن اقامتی وجود داشت که باید ابتدا از سوی شهرداری مرتفع شده و سپس، امکان اقامت شهروندان فراهم میشد که شهرداری تهران توانست به توفیق الهی در این مسیر نیز موفق باشد.
در این حوزه گروههای مختلف پزشکی و درمانی نیز تشکیل شده و در حوزه درمان، سلامت روان، آموزش و مسائل تحصیلی و همچنین، حوزه بازی و تفریح برای آسیبدیدگان فعالیت میکنند
وی در ادامه تصریح کرد: در حال حاضر حدود شش هزار نفر به عنوان مهمان در این مکانهای اقامتی اسکان یافتهاند. شهرداری تهران در این زمینه به طور کامل و همهجانبه ورود کرده است یعنی نه تنها در حوزه اسکان و تغذیه که این دو با یکدیگر ملزوم هستند، بلکه در حوزه فرهنگی و اجتماعی نیز اقدامات گستردهای برای آسیبدیدگان جنگ تحمیلی انجام داده است. همچنین، در این حوزه گروههای مختلف پزشکی و درمانی نیز تشکیل شده و در حوزه درمان، سلامت روان، آموزش و مسائل تحصیلی و همچنین، حوزه بازی و تفریح برای آسیبدیدگان فعالیت میکنند.
ارائه خدمات فرهنگی
صاحب بیان کرد: برای مهمانانی که در مکانهای اقامتی حضور دارند، تمامی خدماتی که در معاونتهای فرهنگی و اجتماعی شهرداری ارائه میشود، همگی به صورت رایگان برنامهریزی شده یا اجرا شده و یا در دست اجراست. برای نمونه، در حوزه ورزش تمام ظرفیتهای ورزشی شهرداری برای حدود شش هزار مهمانی که در مکانهای اقامتی حضور دارند، اختصاص یافته است.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با بیان اینکه تعداد این مکانهای اقامتی در مجموع حدود ۴۵ یا ۴۶ مرکز است. قراردادهای مربوطه منعقد شده و مهمانان در این مراکز ساکن شدهاند، افزود: در حوزه درمانی و پزشکی خدمات در سه سطح یک، دو و سه به آسیبدیدگان ارائه شده است. در این زمینه تاکنون هزاران ویزیت تخصصی انجام شده است. همچنین، داروهای مورد نیاز نیز به صورت سیستماتیک و رایگان تأمین شده است و چنانچه برخی از بیماران نیازمند خدمات بستری (خدمات سطح دو) بودهاند، بلافاصله هماهنگی با گروههای جهادی انجام شده و اعمال جراحی و خدمات بستری برای آنها صورت پذیرفته است.
در حوزه بازی و نشاط نیز بلافاصله در تمامی مکانهای اقامتی اتاق بازی کودک ایجاد شد. برای نوجوانان نیز برنامههای سرگرمی طراحی شد و حتی بازیهای دیجیتال نیز تأمین شده است. در این زمینه تلاش شده تا فضایی مفرح برای مهمانان فراهم شود
وی بیان کرد: همچنین، خدمات دندانپزشکی، شامل حداقل صد مورد (در یک روز) ویزیت و اقداماتی نظیر پر کردن دندان و ... به صورت رایگان انجام شده است. خدمات سطح سه نیز برای بیمارانی که نیاز به عمل جراحی یا مراقبتهای خاص داشتهاند، شامل تأمین پانسمان، ویلچر، عصا، واکر و سایر تجهیزات لازم، تهیه و در اختیار آنان قرار داده شده است. مابقی اقدامات نیز در دست اجراست. البته تمامی این اقدامات از طریق بهرهگیری از ظرفیت خیرین و گروههای جهادی صورت گرفته است.
صاحب اظهار کرد: در حوزه سلامت روان نیز عملیات غربالگری برای آسیبدیدگان بلافاصله آغاز شد. در این زمینه بیش از ۶۰ نفر از اساتید سلامت روان که دارای تجربه در بلایا بودند، به کار گرفته شدند. از میان حدود ۴۰۰ گروه جهادی مراجعه کننده، ۶۰ نفر طی یک فرایند انتخاب شدند. هماکنون این افراد در مکانهای اقامتی پس از انجام غربالگری به ارائه خدمات مشاوره و مداخلات روانشناختی اشتغال دارند.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران تصریح کرد: در حوزه بازی و نشاط نیز بلافاصله در تمامی مکانهای اقامتی اتاق بازی کودک ایجاد شد. برای نوجوانان نیز برنامههای سرگرمی طراحی شد و حتی بازیهای دیجیتال نیز تأمین شده است. در این زمینه تلاش شده تا فضایی مفرح برای مهمانان فراهم شود. سازمان ورزش شهرداری تهران نیز تجهیزات ورزشی از جمله فوتبال دستی را در این مکانها مستقر کرده است که توسط افراد با گروههای سنی مختلف اعم از کوچک و بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد. تغذیه کودکان نیز برای گروههای سنی زیر هفت سال در نظر گرفته شده و برای گروه سنی هفت تا ۱۸ سال نیز وسایل بازی و سرگرمی و اردوهای نیمروزه و یکروزه پیشبینی شده است.
ارائه خدمات جهادی به آسیبدیدگان
وی در ادامه تصریح کرد: همچنین، در تمامی اماکن اقامتی ویژه آسیبدیدگان جنگ تحمیلی برنامههای استیج برای خانوادهها در ساعات مختلف شب برگزار میشود. در حوزه مشاوره تحصیلی نیز با همکاری اداره آموزش شهروندی و سازمان فرهنگی، هنری شهرداری تهران برنامه استقرار میز مشاوره تحصیلی فراهم شده است. افزون بر این، گروههای جهادی به صورت خودجوش نسبت به تهیه کتاب و ملزومات تحصیلی اقدام و آن را در اختیار خانوادهها قرار دادهاند. در حال حاضر، مشکلات و چالشهای تحصیلی به صورت پیشرفتهتری پیگیری میشود و تلاش میشود تا این مسائل مرتفع شود.
میزبانی از ۳۰۰ نفر از شهروندان در مشهد ممقدس به مدت سه روز انجام شده و چنین میزبانیهایی ادامه خواهد داشت
مدیرکل سلامت شهرداری تهران بیان کرد: پس از حوزه تحصیلی، حوزه مددکاری اجتماعی نیز فعال میشود. با استعانت از ظرفیت خیرین لوازم خانگی از دست رفته و لوازم ضروری زندگی برای آسیبدیدگان این جنگ تحمیلی جایگزین خواهد شد. در این زمینه برنامهریزیهای لازم انجام شده و میز مددکاری و مشارکتهای اجتماعی در مکانهای اقامتی ظرف هفته جاری مستقر خواهد شد. موضوع تأمین لوازم خانگی و اقلام مشابه نیز پیگیری میشود.
صاحب در پایان سخنان خود اظهار کرد: تمامی موارد یاد شده علاوه بر اقدامات ورزشی که اشاره شد، فعالیتهای حوزه فرهنگی و اجتماعی شهرداری را شامل میشود. همچنین، برنامهریزی برای استفاده مهمانان از تمامی مراکز ورزشی شهردای تهران نیز در دست انجام است. در پایان، اشاره میشود که میزبانی از ۳۰۰ نفر از شهروندان در مشهد ممقدس به مدت سه روز انجام شده و چنین میزبانیهایی ادامه خواهد داشت.
انتهای پیام
