دانشگاه در خط مقدم جنگ شناختی و نبرد روایتها قرار دارد
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی کرج گفت: امروز دانشگاهها در خط مقدم جنگ شناختی و نبرد روایتها قرار دارند و نمیتوان نقش آنها را صرفا در آموزش و تولید مقاله محدود کرد.
به گزارش ایکنا، حسین کلانتریخلیلآباد، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی کرج، روز یکشنبه، ششم اردیبهشت ماه در سومین نشست هیأت رئیسه دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، با اشاره به روندهای جاری در عرصه سیاست و روابط بینالملل اظهار کرد: آنچه امروز در سطح جهانی در حال وقوع است، صرفا یک جابهجایی ساده در معادلات قدرت نیست، بلکه باید آن را گذار از نظم تکقطبی به یک نظم پیچیده و شبکهای دانست؛ نظمی که در آن، کنشگران متعدد دولتی و غیردولتی در شکلدهی به معادلات قدرت نقشآفرین هستند.
وی افزود: در این ساختار جدید، ماهیت تقابلها نیز دستخوش تغییر بنیادین شده و از سطح درگیریهای سخت و نظامی به حوزههای نرم، شناختی و ادراکی منتقل شده است؛ بهگونهای که امروز میدان اصلی رقابت، ذهن و باور جوامع است و طرفهای درگیر تلاش میکنند از طریق مدیریت افکار عمومی، روایتسازی هدفمند و بهرهگیری از ابزارهای نوین رسانهای، بر رفتار سیاسی و اجتماعی ملتها اثر بگذارند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز با بیان اینکه مفهوم جنگ شناختی به یکی از کلیدیترین مفاهیم در تحلیل تحولات معاصر تبدیل شده است، تصریح کرد: در این نوع از مواجهه، هدف اصلی نه تخریب فیزیکی زیرساختها، بلکه تضعیف بنیانهای ادراکی و اعتماد اجتماعی در جوامع هدف است. بر همین اساس، دشمنان با بهرهگیری از ظرفیت رسانههای نوین، شبکههای اجتماعی و عملیات روانی پیچیده، تلاش میکنند نوعی بیثباتی ادراکی در افکار عمومی ایجاد کنند.
کلانتری خلیلآباد ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با این راهبردها، با تکیه بر ظرفیتهای درونی، انسجام ملی و رویکردهای راهبردی مبتنی بر بازدارندگی فعال، توانسته الگوی متفاوتی از مقاومت هوشمند را به نمایش بگذارد؛ الگویی که در آن اتکا به توان داخلی، ارتقای دانش بومی و گسترش عمق راهبردی، نقش اساسی در خنثیسازی فشارهای بیرونی ایفا کرده است.
وی با اشاره به ناکامی بسیاری از برنامهریزیهای دشمنان در سالهای اخیر اظهارکرد: علیرغم سرمایهگذاریهای گسترده در حوزههای رسانهای، اقتصادی و سیاسی، نتیجه مورد انتظار برای جریانهای معارض حاصل نشده و این موضوع نشان میدهد که در معادلات جدید قدرت، صرف هزینههای مادی تضمینکننده موفقیت نیست، بلکه این توان تولید معنا و قدرت اقناع است که تعیینکننده نهایی خواهد بود.
این مسئول دانشگاهی با تأکید بر اینکه آینده تقابلها بیش از هر زمان دیگری به سه حوزه ادراک، اقتصاد و فناوری وابسته است، گفت: اگرچه اقتصاد و فناوری همچنان از ارکان قدرت محسوب میشوند، اما آنچه به این دو حوزه جهت میدهد، سطح آگاهی، فهم اجتماعی و کیفیت نظام دانشی هر جامعه است؛ موضوعی که نقش دانشگاهها را بهعنوان کانون تولید دانش و آگاهی دوچندان میکند.
کلانتریخلیلآباد با بیان اینکه دانشگاهها باید از مرحله تحلیل صرف عبور کرده و به مرحله کنشگری فعال وارد شوند، خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی، انتظار از دانشگاه تنها تولید مقاله یا فعالیتهای صرفاً آموزشی نیست، بلکه دانشگاه باید به نهادی اثرگذار در حل مسائل واقعی کشور تبدیل شود. در این مسیر، هر دستاورد علمی، هر نوآوری فناورانه و هر اقدام پژوهشی میتواند بخشی از قدرت ملی را شکل دهد.
وی یکی از مأموریتهای اساسی دانشگاهها را بازسازی سرمایه اجتماعی عنوان کرد و گفت: در شرایطی که جامعه با پیچیدگیهای متعددی مواجه است، دانشگاه میتواند با ایفای نقش میانجی میان جامعه و حاکمیت، به افزایش اعتماد عمومی کمک کند. تحقق این هدف مستلزم پرهیز از دوقطبیسازیهای غیرسازنده، تقویت شفافیت و ارتقای گفتوگوی اجتماعی است.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز با اشاره به اهمیت سواد رسانهای در عصر حاضر افزود: یکی از آسیبهای جدی جوامع امروز، مواجهه منفعلانه با جریان عظیم اطلاعات است. جامعهای که از مهارت تحلیل رسانهای برخوردار نباشد، بهراحتی در معرض عملیات روانی و روایتهای جهتدار قرار میگیرد. از این رو، دانشگاهها باید به جای تربیت صرف مخاطب، به پرورش تحلیلگران رسانهای و تولیدکنندگان محتوا بپردازند.
وی همچنین بر ضرورت توجه به مفهوم تابآوری اجتماعی تأکید کرد و گفت: تابآوری صرفاً به معنای مقاومت اقتصادی نیست، بلکه مجموعهای از مؤلفههای فرهنگی، اجتماعی و روانی از جمله امید به آینده، انسجام اجتماعی و اعتماد عمومی را در بر میگیرد. تقویت این مؤلفهها میتواند جامعه را در برابر بحرانها و فشارهای بیرونی مقاومتر سازد.
این مسئول در ادامه با هشدار نسبت به پیامدهای شکافهای اجتماعی اظهارکرد: یکی از راهبردهای اصلی در جنگهای نوین، بهرهبرداری از تفاوتها و اختلافات درونی جوامع است. بنابراین نخبگان دانشگاهی وظیفه دارند به جای تعمیق این شکافها، آنها را به فرصتهایی برای همافزایی و توسعه تبدیل کنند. در جامعه ایران، تنوع فرهنگی و اجتماعی در صورت مدیریت صحیح، میتواند به یک ظرفیت تمدنی ارزشمند تبدیل شود.
وی همچنین با تأکید بر ضرورت آیندهنگری در تحلیل مسائل گفت: یکی از خطاهای رایج در مواجهه با تحولات پیچیده، تمرکز بر رویدادهای مقطعی و غفلت از روندهای بلندمدت است. نخبگان باید توانایی تحلیل روندها را جایگزین نگاه لحظهای کنند و به جای واکنشهای هیجانی، به طراحی آینده بپردازند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز تصریح کرد: آنچه امروز پیشروی ملت ایران قرار دارد، صرفا یک چالش سیاسی یا اقتصادی نیست، بلکه آزمونی تاریخی در سطح توان فکری، انسجام اجتماعی و ظرفیت تمدنی کشور است. عبور موفق از این مرحله نیازمند پیوند مؤثر میان علم، امید اجتماعی و اعتماد عمومی است.
کلانتری در پایان تاکید کرد: اگر دانشگاه بتواند در مسیر تولید علم نافع، تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقای امید ملی نقشآفرینی کند، بدون تردید ایران نهتنها از این مقطع حساس عبور خواهد کرد، بلکه به یکی از بازیگران اثرگذار در شکلدهی به نظم آینده جهانی تبدیل خواهد شد؛ نظمی که در آن، دانایی، عقلانیت و خودباوری مهمترین مؤلفههای قدرت محسوب میشوند.
انتهای پیام
