استفاده از نخبگان قرآنی در دانشگاهها «تشریفاتی» است
محمدرضا جعفرپور، نماینده جمهوری اسلامی ایران در مسابقات بینالمللی قرآن با انتقاد از مهجوریت کلام وحی در فضای دانشگاهی و نگاه تشریفاتی به ظرفیت نخبگان، به تشریح ویژگیهای روش تخصصی «اقراء و القاء» پرداخت و انس مداوم و مرور روزانه را لازمه پویایی و آرامش روحی حافظان برشمرد.
محمدرضا جعفرپور، دانشجوی دانشگاه فرهنگیان و حافظ کل قرآن کریم، در گفتوگو با ایکنا از حضور خود به عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران در مسابقات بینالمللی قرآن امسال خبر داد. وی که فرایند حفظ قرآن را از ۶ سالگی آغاز کرده و در ۸ سالگی موفق به حفظ کل قرآن شده است، کارنامهای درخشان با ۱۹ رتبه اول کشوری دارد. از جمله افتخارات بینالمللی او میتوان به کسب رتبه اول مسابقات دانشآموزان جهان اسلام در سال ۱۴۰۰ و مقام نخست مسابقات کشور لبنان در سال ۱۴۰۴ در رقابت با نمایندگان بیش از ۸۰ کشور اشاره کرد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره میزان بهرهگیری از توانمندی نخبگان قرآنی در فضای دانشگاهی، ضمن ابراز دغدغه در این زمینه اظهار کرد: متأسفانه شاهد کمرنگ شدن نقش دارالقرآنها در محیطهای دانشگاهی هستیم و مهجوریت قرآن کریم در دانشگاهها به شدت احساس میشود.
این دانشجوی سال اول دانشگاه فرهنگیان از تلاش برای تغییر این وضعیت خبر داد و افزود: درصدد هستیم با همکاری و مساعدت سازمان مرکزی دانشگاه فرهنگیان، موضوع تقویت دارالقرآنها را به جد پیگیری کنیم. هدف از این پیگیریها آن است که دانشجویان حافظ و قاری در طول دوران تحصیل خود، همچنان در مسیر حفظ، تلاوت و ترتیل باقی مانده و بتوانند با بهرهمندی از بسترهای مناسب، مسیر حرفهای خود را با قوت ادامه دهند.
این حافظ کل قرآن کشورمان با انتقاد از نگاه تشریفاتی به نخبگان قرآنی در محیطهای علمی اظهار کرد: متأسفانه از ظرفیت عظیم حافظان و قاریان نوجوان و جوانی که وارد دانشگاهها میشوند، بسیار اندک استفاده میشود. در حال حاضر نقش قاریان صرفاً به تلاوت در مراسمهای افتتاحیه محدود شده است و حتی در مواردی با وجود حضور قاری در دانشگاه، به پخش تلاوت صوتی بسنده میشود که این نشاندهنده نادیده گرفتن این ظرفیتهای انسانی است.
وی در ادامه با ابراز امیدواری نسبت به تغییر این رویه اظهار کرد: اگرچه بستر استفاده از این توانمندیها در حال فراهم شدن است، اما شاید تاکنون پیگیریهای لازم انجام نشده باشد؛ لذا ما به دنبال آن هستیم تا با جدیت، احیای فعالیتهای تخصصی قرآن را در دانشگاهها دنبال کنیم.
جعفرپور همچنین در خصوص استمرار مهارت در حفظ قرآن کریم، بر ضرورت مرور روزانه تأکید کرد و گفت: حافظان قرآن برای تثبیت محفوظات خود باید دستکم روزانه دو جزء مرور داشته باشند، چراکه در صورت فاصله گرفتن، محفوظات به فراموشی سپرده میشود. وی در پایان، ویژگی «فرّار بودن» قرآن را یک توفیق دانست و افزود: به نظر من این ویژگی از محاسن و برکات قرآن است، زیرا حافظ را ناگزیر میکند برای حفظ تسلط خود، انس روزانه و همیشگیاش را با کلام وحی حفظ کند.
این حافظ کل قرآن با اشاره به پیوند عاطفی و معنوی حافظ با کلام وحی، انس مداوم را لازمه آرامش دانست و گفت: حافظان قرآن در صورت دوری از تلاوت روزانه، دچار نوعی دلتنگی و تألم روحی میشوند؛ شخصاً اگر از فضای تمرین و مرور فاصله بگیرم، این حس ناخوشایند را درک میکنم و بلافاصله با افزایش مرورها به دنبال جبران آن هستم. وی همچنین بر نقش «ارائه محفوظات» تأکید کرد و افزود: حافظ و قاری حتماً باید محفوظات خود را برای شخصی ارائه دهد و من نیز در این مسیر، بیشتر مرورهایم را به مادرم ارائه میدهم.
جعفرپور در بخش دیگری از این گفتوگو، به نقد شیوههای رایج حفظ قرآن در کشور پرداخت و اظهار کرد: یکی از چالشهای موجود در مؤسسات و مراکز قرآنی، اولویتبندی مراحل آموزشی است؛ به طوری که هنرجویان ابتدا ملزم به گذراندن دورههای روخوانی، روانخوانی، فصیحخوانی و تجوید در سطوح مختلف میشوند و پس از آن به مرحله حفظ ورود میکنند. به باور من، اگرچه این روش محاسنی دارد، اما لزوماً مسیر درستی برای موفقیت سریع در حفظ نیست و میتواند فرد را از هدف اصلی و پیشرفت در این عرصه عقب بیندازد.
جعفرپور در تشریح شیوه شخصی خود در مسیر حفظ کلامالله، به نقش محوری اساتید بومی اشاره کرد و گفت: من در شهر رشت و تحت نظارت استاد «فرهاد فلاحپور» موفق به حفظ قرآن شدم. شیوه آموزشی ایشان مبتنی بر دو رکن «شنیدن و خواندن» است که در آن نیازی به استفاده از قلم و دفتر نیست؛ این دقیقاً همان روشی است که در مکتب قرآنی مصر نیز برای تربیت حافظان به کار گرفته میشود.
وی با تبیین مزایای شروع حفظ از سورههای کوتاهتر و جزء سیام قرآن کریم، افزود: این روش دو مزیت کلیدی دارد؛ نخست آنکه حفظ سورههای کوچک برای قرآنآموز سهلتر است و دوم اینکه عموم نکات تجویدی قرآن در جزء سیام خلاصه شده است. از این رو، با حفظ این جزء، تجوید و فصاحت فرد به سطح بسیار مطلوبی میرسد.
این نخبه قرآنی با معرفی متد «اقراء و القاء» بهعنوان روشی کارآمد و سهل، بیان کرد: در این شیوه، استاد تلاوت میکند و شاگرد با گوش سپردن و تکرار، مسیر حفظ را طی میکند. کارآمدی این روش به قدری است که ما در کلاسهای خود شاهد بودیم حتی کودک سه سالهای به این شیوه موفق به حفظ هشت جزء قرآن شده بود و چنان با تجوید ممتاز و عالی تلاوت میکرد که موجب انقالب روحی حاضران میشد.
انتهای پیام
