کسانی که فردوسی را معارض اسلام می‌دانند، از فرهنگ او بی‌خبرند

به گزارش خبرنگار ایکنا، آیین ملی «شاهنامه و هویت ایرانی» به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و اهالی ادب و هنر، امروز ۲۳ اردیبهشت در تالار وحدت برگزار شد.

در ابتدای مراسم سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه اظهار کرد: برای من بسیار مایه افتخار است که در این جمع باشکوه و فاخر حضور دارم و توفیق سخن گفتن یافته‌ام؛ چراکه رزمندگان سلحشوری که پاسدار و حافظ این سرزمین بودند و رهبری که دل در راه حکمت، ادب و فرهنگ ایران داشت و به شهادت رسید، همگی سبب افتخار من هستند. با این حال نمی‌دانم به عنوان علاقه‌مند به ادب و فرهنگ ایرانی سخن بگویم، به‌عنوان رئیس سازمان برنامه و بودجه صحبت کنم، یا از منظر یک بختیاری وارد شوم.

وی افزود: سازمان برنامه و بودجه همراه با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و میراث فرهنگی، برنامه‌ای برای حمایت ویژه از ادبیات کلاسیک ایران و در اولویت اول، شاهنامه تدوین کرده است. به لطف معاونت وزیر فرهنگ، آقای جوادی، علاقه‌مندان به شاهنامه دعوت شدند تا توسط اساتید، ابتدا در خطه زاگرس و سپس در استان‌های خود، آموزش ببینند و دیگران را در شاهنامه‌خوانی یاری کنند.

پورمحمدی ادامه داد: با حمایت سازمان برنامه و بودجه و محوریت وزارت فرهنگ، خانه‌های شاهنامه در سراسر کشور احداث می‌شود. امروز به صورت نمادین، یکی از این خانه‌ها در زادگاه فردوسی و دیگری در استان چهارمحال و بختیاری افتتاح خواهد شد و سپس به سراسر کشور تسری می‌یابد. همچنین موزه بزرگ طوس در استان خراسان و منطقه توس احداث می‌شود تا برای ستارگان درخشانی که در آن منطقه هستند، یادمان‌هایی ایجاد شود. در مسیر همدان تا سهرورد نیز «جاده حکمت» نامگذاری شده و کارهای فرهنگی فراوانی از مکتب مشاء تا اشراق در این مسیر شکل خواهد گرفت.

وی بیان کرد: شاید سخن از شاهنامه گفتن برای کسی مثل من که عمرش را صرف برنامه‌ریزی و اقتصاد کرده، مصداق «زیره به کرمان بردن» باشد، اما فردوسی گسترده است و می‌تواند برای هر ذائقه‌ای لقمه‌های شیرینی فراهم کند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه بیان کرد: فردوسی، شاهنامه را بر دو ستون زرین قرار داده است؛ نخست، هویت ایرانی. فردوسی بیش از هزار بار نام ایران را می‌برد و ایران را نه یک منطقه جغرافیایی، بلکه یک هویت تاریخی و تمدنی معرفی می‌کند. او هشدار می‌دهد: «مبادا که دیوار او بفکنی، همه پشت ایرانیان بشکنی»؛ گویی امروز را توصیف می‌کند که ایران در محاصره اهریمنان است و ایرانیان باید یکپارچگی خود را حفظ کنند.

پورمحمدی، دومین ستون را زبان پارسی دانست و اظهار کرد: فردوسی از زبان فارسی، کاخی پرشکوه ساخت که از باد و باران گزند نبیند. ما باید خود را در قرن چهارم هجری تصور کنیم که زبان دین، حکومت و علم، عربی بود و فردوسی با 30 سال رنج، این گنج را برای ایرانیان به یادگار گذاشت. کاخی که فردوسی از نظم برآورد، از باد و باران گزند نمی‌بیند. امروز وظیفه ماست که این میراث گرانبها را پاس بداریم و با یکپارچگی و همدلی، ایران عزیز را از گزند اهریمنان در امان نگه داریم.

در بخش دیگری از این آیین، میرجلال‌الدین کزازی، شاهنامه‌پژوه اظهار کرد: روزی محمد حسنین‌هیکل سرجستارنویس مصری با یک ایرانی که به مصر رفته بود، گرم گفت‌وگو بودند. حسنین‌هیکل پرسید: چرا شما ایرانیان که پیشینه فرهنگی دیرینه دارید، فرهنگ، پیشینه و چیستی ایرانی خود را سپاس گفته‌اید و پاس داشته‌اید ولی ما مصریان که فرهنگ و هنر پیشینه داریم، چنین نکردیم؟

وی ادامه داد: حسنین هیکل زمانی که ایران و مصر به یکدیگر دشمنی می‌ورزیدند، می‌گوید: شما این بخت را داشتید که سخنوری مانند فردوسی را در دامان فرهنگ، اندیشه و هنر خود بپرورید، ولی ما مصریان از چنین بختی بی‌بهره بودیم.

کزازی افزود: ستایشی که بر زبان دشمن برود، از هر آلایشی پیراسته است زیرا دشمن در ما جز کاستی، پلشتی و بدی نمی‌بیند. این باور پولادین من است که ایران ما جاویدان است، ما همواره سربلند، بی‌گزند و شکوهمند از بوته آزمون‌های باریک و دشوار بیرون آمدیم. از آزمون‌های کنونی هم به همان شیوه بیرون خواهیم آمد.

محمدجعفر یاحقی، پژوهشگر و عضو پیوسته شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی به عنوان سخنران پایانی آیین با بیان اینکه فردوسی در خراسان، غریب است، گفت: نه فقط همه ایران، همه جهان فارسی‌زبان باید او را چون بختیاری‌ها دوست داشته و به او وفادار باشند.

وی با بیان اینکه امروز طنین دلنواز و آوای شاهنامه، فردوسی را جاودانه کرده است، گفت: ایرانی که امروز نامش همه‌ جا بر زبان‌هاست و فرهنگش دل‌ها را تسخیر کرده، دستاورد کوشش و تلاش دیرسال فردوسی است. به روان پاک جلال خالقی مطلق هم درود می‌فرستم که دستاورد کار او، روایت نوآیینی از شاهنامه است.

یاحقی ادامه داد: رهاورد کار فردوسی، شاهنامه، رهاورد شاهنامه، بلند نامی ایران و دستاورد فردوسی، بلندنامی زبان فارسی و جلوه دادن زبان فارسی است. ما تلاش کردیم پاسداشت زبان فارسی در روز بزرگداشت فردوسی باشد تا ادای دینی به مقام والای فردوسی در زبان فارسی باشد. حمایت واقعی از فردوسی و زبان فارسی، باید در دل همه مردم ایران باشد، نه در نشست‌ها و مراسم‌های بزرگداشت؛ نمونه‌اش این است که وقتی به تاجیکستان می‌روم، صد برابر بیش از ایران، اندیشه و وجود فردوسی را حس می‌کنم.

وی تأکید کرد: شاهنامه بیان‌کننده تجربیاتی است که در فراز و فرود تاریخ ظاهر شده و فردوسی دریافت و برداشت خودش از آن‌ها را بازگو کرده است. ما گرفتار کالبد روایتی شاهنامه هستیم اما اگر ایرانی می‌تواند استقلال هویتی نشان دهد، این موضوع در تفاوت خصلت‌هایی است که در شاهنامه وجود دارد.

عضو پیوسته شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به چند فرهنگی در پهنه ادبی ایران، تصریح کرد: فرهنگ ایران، یک آلیاژ است که از ترکیب فرهنگ‌های مختلف و از رهگذر رویدادهای گوناگون باقی مانده و در نهایت این فرهنگ ایرانی ـ اسلامی است که مطرح می‌شود. کسانی که فردوسی را معارض اسلام می‌دانند، از فرهنگ او بی‌خبرند. بزرگداشت او، بزرگداشت ایران زمین است.

در ابتدای این آیین، بهره‌برداری از ۱۰ دستگاه کتابخانه عمومی سیار انجام شد؛ همچنین کیانوش عیاری به همراه سفرای کره، ژاپن، فیلیپین، اندونزی، بلاروس، اروگوئه، قزاقستان، ارمنستان و تاجیکستان از جمله میهمانان این مراسم بودند.

شاهنامه‌خوانی کوروش اسدپور از هنرمندان بختیاری با همراهی نوازندگی عود اهورا اسدپور از دیگر بخش‌های این آیین بود.