ممنوعیت سفر بحرینیها به عتبات مقدسه؛ محدودیتهای فزاینده علیه جامعه شیعی
وزارت کشور بحرین با صدور تصمیمی جدید، سفر شهروندان این کشور به ایران و عراق را ممنوع اعلام کرد. این اقدام که با استناد به شرایط امنیتی منطقه توجیه شده، با انتقادهای گستردهای روبهرو شده و برخی ناظران آن را در چارچوب محدودیتهای فزاینده علیه جامعه شیعی بحرین ارزیابی میکنند؛ بهویژه آنکه این دو کشور از مهمترین مقاصد زیارتی شیعیان به شمار میروند.
به گزارش ایکنا به نقل از مرآة البحرین، وزارت کشور بحرین اعلام کرده است که شهروندان این کشور تا اطلاع ثانوی از سفر به ایران و عراق منع شدهاند. این وزارتخانه دلیل تصمیم خود را «تداوم تنشهای امنیتی ناشی از پیامدهای تجاوز ایران» عنوان کرده است.
این تصمیم در حالی اتخاذ شده که بیش از ۵۰ روز از اعلام بازگشایی کامل حریم هوایی بحرین و بازگشت فعالیتهای هوانوردی به وضعیت عادی میگذرد. از همین رو، این اقدام پرسشهایی را درباره دلایل واقعی صدور چنین ممنوعیتی، بهویژه در آستانه فصل سفرهای تابستانی و زیارتهای مذهبی، برانگیخته است.
همزمانی با موسم زیارت
ایران و عراق از مهمترین مقاصد مذهبی برای شیعیان بحرین محسوب میشوند و شماری از بارگاههای ائمه اطهار(ع) و اماکن مقدس شیعیان در این دو کشور قرار دارد. به همین دلیل، ممنوعیت سفر به این دو مقصد در آستانه موسم زیارتهای مذهبی و تعطیلات تابستانی، واکنشهای گستردهای را در میان شهروندان و فعالان اجتماعی به دنبال داشته است.
برخی منتقدان معتقدند این تصمیم در ادامه مجموعه اقداماتی قرار میگیرد که از ماههای گذشته علیه نهادها و فعالیتهای مذهبی شیعیان در بحرین اعمال شده است. آنان به بازداشت برخی روحانیون، محدودیت بر برخی مراسم مذهبی و اقدامات امنیتی مرتبط با فعالیتهای مذهبی شیعیان اشاره میکنند.
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی
کارشناسان معتقدند این تصمیم تنها ابعاد امنیتی ندارد، بلکه آثار اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی نیز بر جای خواهد گذاشت. بسیاری از شرکتها و کاروانهای مسافرتی که برای سفرهای زیارتی برنامهریزی کرده بودند، اکنون با زیانهای مالی ناشی از لغو بلیتها، رزرو هتلها و دیگر تعهدات اقتصادی روبهرو هستند.
علاوه بر این، شماری از شهروندان بحرینی دارای روابط خانوادگی، فرهنگی و اجتماعی با ساکنان ایران و عراق هستند و محدودیت جدید میتواند بر این ارتباطات نیز تأثیر بگذارد.
نگرانیهای حقوق بشری
منتقدان این تصمیم بر این باورند که آزادی رفتوآمد و سفر از حقوق بنیادین انسانهاست که در اسناد و معاهدات بینالمللی از جمله میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی به رسمیت شناخته شده است.
به گفته آنان، هرگونه محدودیت بر این حق باید ضروری، متناسب و مبتنی بر شرایط استثنایی مشخص باشد. از این منظر، مخالفان تصمیم وزارت کشور بحرین معتقدند که اعمال ممنوعیت فراگیر در شرایطی که بخش زیادی از فعالیتهای عادی منطقه از سر گرفته شده، با پرسشهای حقوقی و قانونی مواجه است.
همچنین برخی نهادهای حقوق بشری نسبت به تأثیر احتمالی این تصمیم بر امکان انجام زیارتها و مناسک مذهبی شیعیان ابراز نگرانی کردهاند.
ابهامهای حقوقی
وزارت کشور بحرین اعلام کرده است که با متخلفان از این تصمیم برخورد قانونی خواهد شد، اما تاکنون جزئیات روشنی درباره نوع مجازاتها، سازوکارهای اعتراض و امکان تجدیدنظر در این تصمیم منتشر نشده است.
منتقدان میگویند نبود شفافیت کافی در این زمینه میتواند زمینهساز تفسیرهای مختلف و بروز چالشهای حقوقی شود.
بر همین اساس، تصمیم جدید دولت بحرین درباره ممنوعیت سفر به ایران و عراق به یکی از موضوعات بحثبرانگیز روزهای اخیر تبدیل شده است؛ تصمیمی که فراتر از ابعاد امنیتی، پیامدهای مذهبی، اجتماعی و حقوقی گستردهای را برای بخشی از جامعه این کشور به همراه خواهد داشت.
انتهای پیام
