
به گزارش ایکنا، سوره حمد با احتساب «
بسمالله الرحمن الرحیم» به عنوان یک آیه، مشتمل بر هفت آیه است.
توصیف دیگر از سوره حمد «اُمالکتاب» است. در شرح بسمالله الرحمن الرحیم، این عبارت واجد همه صفات خداوند است.
همه هزار و یک اسمای الهی اشاره شده در دعایی همچون «جوشن کبیر» خلاصه در تکواژه «الله» است و دو واژه «الرحمن» و «الرحیم» تأکید دارد که خداوند همه موجودات را دوست دارد و به آنها مهر میورزد.
در آیه دوم سوره حمد، براساس اشاره شهید مرتضی مطهری، ترکیبی از دو واژه شکر و مدح است به این معنی که علاوه بر تشکر از ذات الهی به واسطه بارش نعماتی که ارزانی داشته، او را باید مورد مدح و ستایش به واسطه چنین بزرگی، عظمت و لایزالی قرار داد.
در شرح آیه «الرحمن الرحیم» باز به نقل از شهید مطهری بنا به حدیثی از امام جعفر صادق(ع) که رحمانیت خدا را برای همه میداند به این معنی که خدا به همه میبخشد، حتی آنهایی که او را قبول یا دوست ندارند و فرض صفت رحیم برای خدا، همیشگی است، یعنی او نسبت به مؤمنان مهربان است و این حس تا همیشه است و تاریخ مصرف ندارد.
در توصیف آیه بعدی این سوره یعنی «مالک یوم الدین» تنها خداوند را با برشمردن این صفات اعلی، صاحب روز جزا معرفی میکند و از آنجایی که خداوند هم مهر دارد و هم قهر با تأکید بر نقل مشهوری از امام حسن مجتبی(ع) بر این موضوع تأکید دارد که مؤمنان همواره باید در سنجش و حساب و کتاب اعمالشان مراقبت داشته تا مستحق پاداش الهی در ازای انجام کارهای نیک باشند و نه عقاب گناهان و کارهای ناشایست.
در آیه پنجم این سوره و از رهگذر برشمردن مجموعهای از صفات خاصه خداوندی تنها موجودی که شایسته عبادات و یاریجویی است، خداوند است و زمانی که با بیان آیه بعدی این سوره، از خداوند خواسته میشود که ما را به راه راست هدایت فرماید، تأکید بر این نکته دارد که این خواست نه فردی بلکه برای جماعت مؤمنان تقاضا میشود و این امر تأکید بر این نکته دارد که شریعت محمدی، آئینی اجتماعی است و نه فردی و البته در آیه پایانی این سوره، ویژگیهای راهی مستقیم که آن را از درگاه خداوند مطالبه میکنیم تا به ما ارزانی کند، بیان میشود؛ راه اشخاصی که به آنها لطف و عنایاتی شده است و نه آنهایی که مورد غضب الهی واقع شدهاند.
«بر ساحل نور» عنوان مجموعهای پژوهشی است که تلاش دارد با نگاهی نو، ساده، کوتاه و کاربردی به تفسیر قرآن بپردازد. حجتالاسلام والمسلمین سیدجواد بهشتی؛ پژوهشگر قرآنی در هر قسمت از این مجموعه که بستهای نوشتاری و تصویری است، به شرح یک صفحه قرآن پرداخته و با ترجمه تحتاللفظی آیات به بیان نکات و مفاهیم کلیدی آن میپردازد و روزانه در سایت ایکنا منتشر میشود.
فیلم نکاتی از صفحه اول قرآن کریم
انتهای پیام