عاشورا الگویی زنده برای روایت مقاومت در سینماست

جعفر دهقان، بازیگر سینما و تلویزیون در گفت‌وگو با ایکنا با بیان اینکه عاشورا یک حادثه تاریخی محدود به زمان و مکان خاص نیست و در حقیقت یک جریان ماندگار در تاریخ اندیشه و فرهنگ بشری است، اظهار کرد: عاشورا از آن دست مفاهیمی است که هر چه زمان می‌گذرد، نه تنها از تازگی آن کاسته نمی‌شود، بلکه ابعاد تازه‌تری از آن برای نسل‌های جدید آشکار می‌شود. این واقعه بزرگ، صرفاً یک رویداد سوگوارانه نیست، بلکه مدرسه‌ای است برای شناخت حق، باطل، ایستادگی، کرامت انسانی و مسئولیت اجتماعی. به همین دلیل، هر هنرمندی که بخواهد با نگاه عمیق به عاشورا نزدیک شود، با مجموعه‌ای از مفاهیم روبه‌رو است که می‌تواند در قالب‌های متنوع هنری بازآفرینی شود و در این میان سینما ظرفیت بسیار بالایی برای انتقال این پیام‌ها دارد. باید در نظر داشت که برای تبیین این حقیقت بزرگ، ما نیازمند رویکردی چندلایه هستیم که هم از لحاظ تکنیکی به استانداردهای جهانی نزدیک باشد و هم از لحاظ محتوایی، ریشه‌های اصیل معرفتی را حفظ کند. سینما به دلیل زبان تصویری و توانایی تأثیرگذاری گسترده بر مخاطب، می‌تواند یکی از مهم‌ترین ابزارها برای بازتاب پیام عاشورا باشد، مشروط بر آنکه از سطح ظواهر عبور کرده و به عمق استراتژیک واقعه نفوذ کند.

وی افزود: سینما به دلیل زبان تصویری و توانایی تأثیرگذاری گسترده بر مخاطب، می‌تواند یکی از مهم‌ترین ابزارها برای بازتاب پیام عاشورا باشد. اگر عاشورا را فقط در سطح مصیبت و اندوه ببینیم، از بخش بزرگی از حقیقت آن غافل مانده‌ایم. عاشورا در ذات خود، حرکت، آگاهی، انتخاب و مسئولیت است. در سینما می‌توان این مفاهیم را هم در آثار مستقیم و هم در آثار غیرمستقیم به تصویر کشید. یک فیلم عاشورایی الزاماً نباید به بازسازی صحنه‌های کربلا محدود باشد، بلکه می‌تواند در روایت شخصیت‌ها، در نوع مواجهه آنان با ظلم، در انتخاب‌های اخلاقی و در ایستادگی در برابر انحراف، روح عاشورا را منتقل کند. این همان ظرفیتی است که سینما را به رسانه‌ای مهم در تبیین فرهنگ عاشورا تبدیل می‌کند. بسیاری از کارگردانان ما در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند تا از قالب‌های خشک روایی فاصله گیرند و با بهره‌گیری از نمادپردازی‌های هنری، مفاهیم عاشورایی را به بطن زندگی مدرن پیوند بزنند؛ این تلاش‌ها ستودنی است اما هنوز با نقطه مطلوب فاصله داریم. ما نیازمند آن هستیم که عاشورا را به عنوان یک الگوی کنش‌گری در شرایط بحرانی به جامعه معرفی کنیم و سینما بهترین ویترین برای نمایش این الگوی کنش‌گری است که می‌تواند مخاطب را با پرسش‌های اساسی در باب هویت و مسئولیت مواجه سازد.

بازیگر سریال «یوسف پیامبر» تصریح کرد: یکی از ویژگی‌های مهم عاشورا این است که با همه دوره‌ها قابل پیوند است. امروز اگر درباره شرایط جهان اسلام، بحران‌های اخلاقی، ظلم‌ستیزی و مقاومت سخن گفته می‌شود، ریشه بسیاری از این مفاهیم را می‌توان در فرهنگ عاشورا جست‌وجو کرد. انقلاب اسلامی نیز در همین بستر معنا پیدا می‌کند، زیرا یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های فکری و فرهنگی آن، همین فرهنگ ایستادگی در برابر ستم و نپذیرفتن سلطه بوده است. وقتی از یزید زمان سخن می‌گوییم، مقصود فقط یک فرد تاریخی نیست، بلکه هر ساختار، جریان و قدرتی است که در برابر عدالت، حقیقت و عزت انسانی می‌ایستد. سینما می‌تواند این معنا را با بیانی هنرمندانه و اثرگذار به مخاطب منتقل کند و نشان دهد که عاشورا صرفا متعلق به گذشته نیست، بلکه در اکنون نیز جاری است. ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که نظام سلطه با ابزارهای تبلیغاتی پیچیده تلاش دارد تا حقایق را وارونه جلوه دهد؛ در چنین شرایطی، هنر متعهد به ویژه سینما، رسالتی سنگین بر دوش دارد تا چراغ راه حقیقت باشد. یزید زمان، امروز در قامت استعمار نو، در قامت دیکتاتوری‌های رسانه‌ای و در قامت ترویج فرهنگ ابتذال ظهور می‌کند و سینمای ما باید بتواند این تقابل‌های مدرن را با ارجاع به ریشه‌های عاشورایی بازخوانی کند. این مواجهه، یک مواجهه تمدنی است و سینما باید صدای بلند این تمدن باشد که در برابر یزیدیان دوران سکوت نمی‌کند.

وقتی از یزید زمان سخن می‌گوییم، مقصود فقط یک فرد تاریخی نیست، بلکه هر ساختار، جریان و قدرتی است که در برابر عدالت، حقیقت و عزت انسانی می‌ایستد

این بازیگر سینما و تلویزیون ادامه داد: در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، آثار متعددی با رویکرد دینی و ارزشی ساخته شده‌اند که هر کدام به سهم خود تلاش کرده‌اند بخشی از این فرهنگ را بازتاب دهند. اگرچه ممکن است همه این آثار در یک سطح از موفقیت قرار نگرفته باشند، اما اصل توجه به این موضوع بسیار مهم است. باید سینمایی داشته باشیم که بتواند از سطح شعار فراتر برود و به عمق مفاهیم عاشورایی برسد. یعنی به جای آنکه تنها به ظاهر حادثه یا صرفا به بازنمایی حزن و اندوه بپردازد، به لایه‌های فکری، معرفتی و اجتماعی آن توجه کند. چنین رویکردی می‌تواند مخاطب امروز را که با پرسش‌ها و چالش‌های متنوع مواجه است، بیشتر درگیر و متأثر کند. هنر سینما، هنر جزئیات است؛ عاشورا در جزئیات رفتاری امام حسین(ع) و یارانشان متجلی است، از احترام به حقوق دیگران گرفته تا اخلاق در میدان جنگ. سینمای دینی ما باید بتواند این ظرایف را استخراج کرده و به شکلی هنرمندانه دراماتیزه کند تا مخاطب بدون آنکه احساس کند با یک اثر سفارشی روبروست، پیام‌های والای عاشورا را با جان و دل بپذیرد. این همان هنری است که می‌تواند مخاطب گریزان از شعار را دوباره با سینمای ارزشی آشتی دهد.

بازیگر فیلم «حمله به اچ 3» با اشاره به ظرفیت‌های متنوع سینما در پرداختن به عاشورا اظهار کرد: سینما می‌تواند از زاویه‌های مختلف به این موضوع نزدیک شود. گاهی یک فیلم مستقیم به واقعه کربلا می‌پردازد و گاهی در قالب یک روایت تاریخی، اجتماعی یا حتی خانوادگی، نشانه‌های فرهنگ عاشورا را بازتاب می‌دهد. مهم این است که مضمون اصلی، یعنی حق‌طلبی، وفاداری، آزادگی و مقاومت، در اثر حضور داشته باشد. بسیاری از آثار موفق دینی در جهان نیز دقیقا به همین دلیل ماندگار شده‌اند که به جای تأکید صرف بر مناسک، بر معنا و روح واقعه تمرکز کرده‌اند. عاشورا از این جهت، گنجینه‌ای بی‌پایان برای سینماست، زیرا درون خود هم تراژدی دارد، هم حماسه، هم معرفت، هم اخلاق و هم الگویی برای زیستن. ما باید از ظرفیت اقتباس‌های ادبی نیز بهره‌مند شویم و داستان‌های عاشورایی را در بسترهای گوناگون اجتماعی پیاده کنیم. وقتی درباره کارکرد عاشورا در سینما صحبت می‌کنیم، باید بپذیریم که این کارکرد منحصر به ایام محرم نیست؛ فرهنگ عاشورایی باید به مثابه یک «ژانر» یا دست‌کم یک «تم» اصلی در کل تولیدات سینمایی ما حضور داشته باشد و در تار و پود فیلمنامه‌ها رسوخ کند تا تأثیرات عمیق و پایدار خود را بر فرهنگ عمومی جامعه بر جای بگذارد.

خوانش امروزین از حقیقت مقاومت

دهقان تأکید کرد: در شرایط فعلی جهان و منطقه، سخن گفتن از عاشورا فقط یک بازگشت به تاریخ نیست، بلکه نوعی خوانش امروزین از حقیقت مقاومت است. انقلاب اسلامی از همان ابتدا با الهام از فرهنگ عاشورا شکل گرفت و توانست در برابر نظام سلطه بایستد. همین نگاه سبب شد که مفاهیمی مانند شهادت، ایثار، عزت‌خواهی و ایستادگی در برابر ظلم به بخش مهمی از فرهنگ عمومی جامعه تبدیل شود. سینما اگر بخواهد در این مسیر نقش‌آفرین باشد، باید بتواند این مفاهیم را با زبان هنری، عمیق و قابل‌فهم برای نسل جدید بازگو کند. نسل امروز شاید با زبان خطابه و شعار کمتر ارتباط برقرار کند، اما اگر همین مفاهیم در قالب یک داستان خوب، شخصیت‌پردازی درست و فضاسازی هنرمندانه ارائه شود، بدون تردید تأثیرگذار خواهد بود. این نسل تشنه‌ حقیقت است و اگر ما بتوانیم این حقیقت را در قالب سینما درست عرضه کنیم، قطعا با استقبال گسترده مواجه خواهیم شد. سینما باید بتواند پیوند میان گذشته تاریخی و آینده آرمانی را برقرار کند؛ عاشورا پلی است که این پیوند را ممکن می‌سازد و هنرمند انقلابی وظیفه دارد این پل را با مصالحی از هنر و معرفت بسازد که در برابر گذر زمان مقاوم باشد.

وی اضافه کرد: در سینمای دفاع مقدس، نمونه‌های ارزشمندی وجود دارد که نشان می‌دهد چگونه می‌توان روح عاشورا را بدون بیان مستقیم، در بطن روایت جاری کرد. بسیاری از رزمندگان ما با همین باور به میدان رفتند که در امتداد یاران امام حسین(ع) ایستاده‌اند. فیلم‌هایی مانند پرواز در شب از جمله آثاری هستند که توانسته‌اند این پیوند معنوی را تا حدی نشان دهند. در حقیقت، دفاع مقدس در فرهنگ ما یکی از روشن‌ترین نمودهای معاصر عاشورا است. از این رو، هر اثری که بتواند این نسبت را درست و هنرمندانه توضیح دهد، در واقع به تبیین یکی از عمیق‌ترین ریشه‌های هویت ایرانی و اسلامی کمک کرده است. این نسبت، فقط یک تشبیه ادبی نیست، بلکه یک واقعیت فرهنگی و اعتقادی است که در جان مردم حضور دارد. باید این امتداد تاریخی را در فیلم‌هایمان برجسته کنیم؛ اینکه چگونه آرمان‌های عاشورا در هر دوره‌ای از تاریخ معاصر ما، از نهضت‌های ضد استعماری تا دفاع مقدس و امروز در جبهه مقاومت، بازتولید شده و زنده مانده است. این تداوم، جوهره‌ اصلی فرهنگ ماست که باید در سینما به شکلی ساختارمند مورد توجه قرار گیرد تا نسل‌های آینده بدانند چرا ما در برابر ظلم می‌ایستیم و هزینه‌های آن را می‌پردازیم.

در شرایط فعلی جهان و منطقه، سخن گفتن از عاشورا فقط یک بازگشت به تاریخ نیست، بلکه نوعی خوانش امروزین از حقیقت مقاومت است

بازیگر سریال «مردان آنجلس» تصریح کرد: البته برای رسیدن به چنین آثاری، صرف علاقه و نیت کافی نیست، بلکه نیاز به پژوهش، فیلمنامه خوب، نگاه کارگردانی دقیق و بازیگری متعهد وجود دارد. اگر بخواهیم عاشورا را در سینما به سطحی قابل‌قبول و اثرگذار برسانیم، باید از کلیشه‌ها فاصله بگیریم و با شناخت درست از تاریخ، معارف دینی و زبان سینما وارد این عرصه شویم. مهم است که اثر هنری بتواند هم از نظر محتوا غنی باشد و هم از نظر فرم جذاب. مخاطب امروز اگر با اثری مواجه شود که صرفا پیام مستقیم و بدون ظرافت دارد، کمتر با آن ارتباط برقرار می‌کند. اما وقتی معنا در دل روایت و تصویر قرار بگیرد، اثر ماندگارتری خواهد داشت. این همان چیزی است که سینمای دینی و به‌ویژه سینمای عاشورایی به آن نیاز دارد. باید به دنبال خلق شخصیت‌هایی باشیم که مخاطب با آن‌ها همذات‌پنداری کند؛ شخصیت‌هایی که در دوراهی‌های اخلاقی قرار می‌گیرند و در نهایت انتخاب‌های عاشورایی می‌کنند. این نوع شخصیت‌پردازی‌هاست که می‌تواند در جان مخاطب بنشیند و او را به فکر وا دارد که اگر او در آن موقعیت بود، چه می‌کرد. این تعامل میان اثر و مخاطب، قلب تپنده‌ سینمای دینی است.

دهقان ادامه داد: باید بپذیریم که عاشورا فقط یک واقعه سوگواری نیست، بلکه یک الگوی تمدنی است. اگر انقلاب اسلامی توانسته در طول دهه‌های گذشته در برابر فشارها و تهدیدها بایستد، بخش مهمی از آن به همین پشتوانه فرهنگی بازمی‌گردد. هنرمند امروز مسئول است که این پشتوانه را به زبان هنر ترجمه کند. سینما در این میان می‌تواند پل ارتباطی میان نسل‌ها باشد. پدر و مادرها با خاطره و ایمان خود عاشورا را می‌شناسند، اما فرزندان نیاز دارند این حقیقت را از مسیرهای تازه و قابل‌درک دریافت کنند. اگر سینما بتواند این پیوند را برقرار کند، رسالت خود را به‌خوبی انجام داده است. در این صورت، عاشورا از یک مناسبت تقویمی فراتر می‌رود و به یک جریان زنده در متن جامعه تبدیل می‌شود. نباید اجازه دهیم که فرهنگ عاشورایی به خاطره‌ای غبارگرفته تبدیل شود؛ باید با استفاده از تکنولوژی‌های روز، جلوه‌های ویژه پیشرفته و استانداردهای کیفی بالا، شکوه و حماسه این واقعه را به تصویر بکشیم تا نسل‌های جدید با زبان زمانه خود، عظمت این نهضت را درک کنند. این یک سرمایه‌گذاری فرهنگی بزرگ است که نتایج درخشان آن در تربیت نسل‌های آینده نمایان خواهد شد.

در برابر باطل سکوت نکنیم

وی با بیان اینکه هنر باید به عمق حقیقت برسد نه به ظاهر آن، اظهار کرد: در هر دوره‌ای ممکن است شکل ظلم، استبداد و تحریف تغییر کند، اما ماهیت مقابله با آن همچنان باقی است. همین جاست که تعبیر یزید زمان معنا پیدا می‌کند. یزید زمان می‌تواند در قالب‌های مختلفی ظهور کند؛ گاهی در عرصه سیاست، گاهی در عرصه فرهنگ، گاهی در اقتصاد و گاهی در تحریف حقیقت. وظیفه هنرمند این است که این چهره‌ها را با زبان هنری و بدون شعارزدگی آشکار کند. عاشورا به ما یاد می‌دهد که در برابر باطل سکوت نکنیم و کرامت انسانی را فدای مصلحت‌سنجی‌های نادرست نکنیم. این پیام اگر درست در سینما عرضه شود، می‌تواند برای جامعه امروز بسیار راهگشا باشد. سینما باید چشم‌های جامعه را باز نگه دارد تا فریب ظاهر آراسته باطل را نخورند. ما در سینمای خود نیاز به شجاعت داریم؛ شجاعت در بیان حقیقت و شجاعت در نقدِ آنچه که ضد ارزش‌هاست. هنر، آینه تمام‌نمای جامعه است و اگر آینه زنگار بگیرد، جامعه حقیقت خود را گم می‌کند. سینماگر باید با بصیرت عاشورایی به جامعه بنگرد و مسائل اصلی را تشخیص دهد و آن‌ها را به تصویر بکشد.

این بازیگر ادامه داد: سینمای ایران هنوز ظرفیت‌های کشف‌نشده فراوانی در حوزه عاشورا دارد. ما نباید تصور کنیم که این موضوع فقط در قالب چند اثر تاریخی یا مذهبی خلاصه می‌شود. عاشورا می‌تواند در سینمای اجتماعی، درام خانوادگی، فیلم جنگی و حتی آثار معناگرا حضور داشته باشد. آنچه مهم است، روحی است که در اثر دمیده می‌شود. اگر فیلمی بتواند بیننده را به اندیشه درباره حق، باطل، انتخاب و مسئولیت وادارد، در واقع بخشی از کارکرد عاشورا را محقق کرده است. این همان مسیری است که می‌تواند سینمای ما را از تکرار نجات دهد و به آن هویت عمیق‌تری ببخشد. نباید ترسید از اینکه مفاهیم عاشورایی را به چالش بکشیم و از زوایای جدید به آن‌ها نگاه کنیم. سینماگر باید جسور باشد و به دنبال کشف لایه‌های پنهان این حادثه در زندگی معاصر باشد. عاشورا دریایی است که هر چه از آن برداریم، همچنان لبریز است؛ فقط کافی است نگاه‌هایمان را تازه کنیم و با عینک معرفت به جهان بنگریم تا رد پای عاشورا را در همه جا ببینیم؛ در ایثار یک پزشک، در فداکاری یک مادر، در ایستادگی یک کارگر و در عدالت‌خواهی یک جوان. این‌ها همه جلوه‌های عاشورایی هستند که سینما باید آن‌ها را کشف و ثبت کند.

سینمای ایران هنوز ظرفیت‌های کشف‌نشده فراوانی در حوزه عاشورا دارد. ما نباید تصور کنیم که این موضوع فقط در قالب چند اثر تاریخی یا مذهبی خلاصه می‌شود

دهقان با اشاره به اهمیت نقش‌آفرینی بازیگران در این آثار بیان کرد: وقتی به عنوان یک بازیگر در نقشی بازی می‌کنم که با مفاهیم ارزشی و عاشورایی پیوند دارد، در وهله نخست این خود من هستم که باید با آن مفهوم زندگی کنم. بازیگری که می‌خواهد کاراکتر یک انسان آزاده یا مبارز را ایفا کند، نمی‌تواند نسبت به مبانی فکری آن بی‌تفاوت باشد. این بازیگر باید با تمام وجود آن حس ایثار و کرامت را درک کند تا بتواند آن را به مخاطب منتقل سازد. بازی در فیلم‌های تاریخی و مذهبی، سختی‌های خاص خود را دارد، اما شیرینی‌اش در این است که بازیگر با مفاهیمی روبرو می‌شود که فراتر از دنیای مادی است. ما در این مسیر، همواره نیازمند مطالعه و تامل هستیم تا بتوانیم تصویری باورپذیر از این شخصیت‌ها و مفاهیم ارائه دهیم. تماشاگر امروز بسیار هوشمند است و کوچک‌ترین عدم صداقت در بازی را متوجه می‌شود. برای انتقال پیام عاشورا، بازیگر باید خودش به آن باورمند باشد و با تمام وجود آن را حس کند تا در دیالوگ‌ها و حرکاتش، حقیقتی جاری باشد که مخاطب را به خود جذب کند.

وی در ادامه با تأکید بر لزوم حمایت‌های ساختاری از این نوع سینما، اظهار کرد: سینمای فاخر دینی و عاشورایی، بدون حمایت‌های زیرساختی و بودجه‌های مناسب، به سرانجام نخواهد رسید. نمی‌توان انتظار داشت با بودجه‌های محدود و امکانات کم، آثاری تولید کرد که بتوانند با رقبای جهانی مقابله کنند و پیام انقلاب اسلامی را به گوش جهانیان برسانند. ما نیاز داریم که نهادهای فرهنگی و سینمایی با برنامه‌ریزی دقیق، از فیلمنامه‌هایی که رویکرد عمیق به فرهنگ عاشورا دارند، حمایت کنند. این حمایت باید هم مالی باشد و هم معنوی، تا هنرمندان بتوانند با آرامش خاطر و تمرکز کامل، به خلق آثار ماندگار بپردازند. متاسفانه گاهی شاهد آن هستیم که در تولیدات سینمایی، به بهانه‌ی جذابیت، از محتوای عمیق غفلت می‌شود؛ این یک آفت بزرگ است. باید تعادلی میان فرم و محتوا ایجاد شود و این امر تنها با اعتماد به هنرمندان متعهد و متخصص و فراهم کردن بستر لازم برای کار آن‌ها ممکن است.

هراس از پرداخت هنری به مضامین دینی 

دهقان در بخش دیگری از سخنان خود به نقد فضای هنری موجود پرداخت و گفت: گاهی برخی از همکاران من در سینما، از پرداختن به مضامین دینی و عاشورایی هراس دارند؛ چراکه تصور می‌کنند این آثار ممکن است با استقبال مخاطب روبرو نشود و یا مورد قضاوت‌های نادرست قرار گیرد. اما من به شما می‌گویم که اگر اثری با کیفیت تولید شود، مردم خود بهترین داوران خواهند بود و از آن استقبال خواهند کرد. مشکل از موضوع نیست، مشکل از نحوه روایت است. عاشورا خود یکی از جذاب‌ترین داستان‌های تاریخ بشر است؛ کافی است که ما بلد باشیم چگونه آن را تعریف کنیم. نباید اجازه دهیم که فضای سینما توسط برخی نگاه‌های سطحی و نازل اشغال شده و میدان برای کارهای جدی و عمیق تنگ شود. ما باید با تولید آثار باکیفیت و جذاب، فرهنگ سینمایی خود را ارتقا دهیم و ثابت کنیم که سینمای دینی نه تنها مانع پیشرفت هنری نیست، بلکه موتور محرک آن است.

وی با اشاره به کارکردهای جهانی فرهنگ عاشورا اظهار کرد: اگر بتوانیم عاشورا را از قالب‌های محلی خارج کرده و با زبان جهانی هنر به دنیا عرضه کنیم، بسیاری از شبهات درباره انقلاب اسلامی و جبهه مقاومت برطرف خواهد شد. جهانیان تشنه‌ شنیدن قصه‌هایی از مقاومت، ایثار و ایستادگی در برابر ظلم هستند؛ قصه‌هایی که در تار و پود عاشورا وجود دارد. سینما می‌تواند این قصه را برای مخاطب جهانی تعریف کند و نشان دهد که انقلاب اسلامی، دنباله‌روی همان مکتبی است که قرن‌ها پیش در کربلا رقم خورد. این یک دیپلماسی فرهنگی است که می‌تواند چهره واقعی ما را به جهان نشان دهد و توطئه‌های دشمنان را که با استفاده از رسانه سعی در تخریب چهره ما دارند، خنثی کند. عاشورا یک سرمایه جهانی است که ما هنوز نتوانسته‌ایم به درستی از آن در عرصه دیپلماسی عمومی و فرهنگی استفاده کنیم.

بازیگر فیلم سینمایی «بلمی به سوی ساحل» در پایان تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم که فرهنگ عاشورا را با زبان روز به نسل جدید منتقل کنیم. انقلاب اسلامی از این فرهنگ نیرو گرفته و همچنان نیز برای ادامه مسیر خود به همین سرمایه معنوی نیازمند است. سینما، اگر درست فهم و درست استفاده شود، می‌تواند یکی از بهترین میدان‌ها برای تبیین این حقیقت باشد. ما باید آثاری بسازیم که هم از نظر هنری قابل دفاع باشند و هم از نظر معرفتی ریشه‌دار. در چنین شرایطی، عاشورا نه فقط در روضه و مراسم، بلکه در جان جامعه و در متن هنر جاری خواهد شد. این همان راهی است که می‌تواند هنر را به مسئولیت تاریخی خود نزدیک کند و مخاطب را با حقیقتی روبه‌رو سازد که هیچ‌گاه کهنه نمی‌شود. امیدوارم که با همت هنرمندان و حمایت مسئولین، شاهد درخشش بیش از پیش آثار عاشورایی در سینمای ایران باشیم و بتوانیم این فرهنگ غنی را به شایستگی به آیندگان منتقل کنیم. این یک مسیر بی‌پایان است و هر گامی که در این راه برداشته شود، گامی است به سوی حقیقت و آگاهی که نور آن تا ابد در تاریخ باقی خواهد ماند. ما در این راه نباید خسته شویم؛ زیرا چراغی که امام حسین(ع) روشن کرد، هرگز خاموش نخواهد شد و هنر ما تنها بازتاب‌دهنده‌ بخشی از این نور جاودانه است که بر جهان می‌تابد.