محرم؛ تندیس شکوهمند ایستادگی

حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌احمد پناهی، استادیار گروه روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در یادداشتی که در اختیار ایکنا قرار داده، نوشت: هنگامی که ماه محرم، با ردا‌های سیاه و غبارآلود از راه می‌رسد، گویی زمان در تلاطم اندوهی ابدی، از حرکت باز می‌ایستد. محرم، نه یک برهه از گاه‌شمار، بلکه فصلی است برای بازخوانی دفتر شرف؛ فصلی که در آن، خیمه‌های سوخته بر جان تاریخ، داغی می‌نهند که هرگز به سردی نمی‌گراید.

عزاداری حسین(ع)، تنها سرشک جاری بر دیدگان نیست؛ رستاخیزی است که در آن، آزادگی از بند حصار زمان رها می‌شود. هر طنین «یا حسین» که از حنجره‌های عطشناک عزاداران برمی‌خیزد، لرزه‌ای بر ارکان ظلم می‌افکند و هر طبل عزا، گویی کوبشی است بر طبل رسوایی باطل. در این میان، شکوه دسته‌های زنجیرزنان و سینه‌زنان، تصویری است از اقیانوسی بی‌کران از عشق که در پی سرچشمه‌ خورشید در تکاپوست.

در این میدان بی‌سوار، عزادار نه یک سوگوار ساده، بلکه سربازی است در پیاده‌نظام حق؛ کسی که با سیاه‌پوشی، بر تاریکی جهل دوران شوریده است. عظمت این عزاداری در آن‌جاست که مرگ، حقیر می‌شود و ایثار، قد می‌کشد. اینجا، نهضت عاشورا در رگ‌های مؤمنان جاری می‌شود تا آنان بیاموزند که چگونه می‌توان با دست‌های خالی، گلوی خشکیده و تنی مجروح، بر بلندای تاریخ، پرچم پیروزی خون بر شمشیر را به اهتزاز درآورد.

محرم، تندیس شکوهمند ایستادگی است؛ میراثی گران‌بها که از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود تا هرگز فراموش نشود که در پهنه‌ این خاک، مردانی زیستند که در راه حق، جان را به قربانگاه بردند تا کرامت انسانی، تا ابد زنده بماند و این است راز جاویدانگی عزاداری؛ هم‌آوایی زمین و زمان در سوگ خورشیدی که در گودال قتلگاه، طلوعی دوباره کرد.

ماه محرم، تجلی حماسه عاشورا و تجلی ایثار و حماسه و فریادی است که در فراز تاریخ طنین‌انداز شده و هر وجدان بیداری را به تأمل وامی‌دارد. این نهضت، نه تنها یک رویداد تاریخی، بلکه مکتبی درس‌آموز از عشق، شجاعت و پایبندی به اصول است.

در بطن این واقعه عظیم، جلوه‌هایی از زیبایی‌های متعالی انسانی رخ نشان می‌دهد.

نخست ایثار و فداکاری: جانبازی حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و یاران باوفایش، قله رفیعی از ایثار را به تصویر می‌کشد؛ بذل جان در راه عقیده، نشان از عشقی بی‌کران به حق و حقیقت دارد.

دوم شجاعت و صلابت: در برابر سپاهی عظیم، ایستادگی مردان الهی، نمادی از شجاعت بی‌بدیل و صلابت در برابر ظلم است. آنان با تکیه بر ایمان، لرزه بر اندام ستم افکندند.

سوم وفاداری و اخوت: پیوند ناگسستنی میان یاران امام حسین(ع)، تجلی زیباترین جلوه‌های وفاداری و اخوت انسانی است؛ آنان که تا آخرین نفس، دست از یاری مولای خویش نکشیدند.

چهارم آزادگی و عزت نفس: پیام عاشورا، پیام آزادگی است؛ نه تسلیم در برابر ذلت، بلکه انتخاب مرگ سرخ بر زندگی با ننگ. این درس بزرگ، روح هر آزادی‌خواهی را تغذیه می‌کند.

پنجم عدالت‌خواهی و مبارزه با ظلم: نهضت عاشورا، در ذات خود، فریاد عدالت‌خواهی و نفی ستم است. امام حسین (ع) برای برپایی قسط و مقابله با انحراف از مسیر حق، قیام کرد.

این واقعه، تنها یک غم‌نامه نیست، بلکه سرودی از پایداری و حماسه‌ای است که تا ابد، الهام‌بخش آزادگان عالم خواهد بود. عاشورا، نقطه‌ای است که تاریخ، عظمت عشق، شرف و شهادت را در آن بازتعریف کرده است.