سیدمحمدعلی حسینی، سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه، در گفتوگو با ایکنا، درباره پیام اخیر رهبر معظم انقلاب پیرامون امضای تفاهم میان ایران و آمریکا، اظهار کرد: نحوه مواجهه رهبر انقلاب با این موضوع، از جهات مختلف حائز اهمیت و دارای پیامهای روشن برای افکار عمومی، مسئولان داخلی و طرف آمریکایی است. آنچه از این پیام بهروشنی برمیآید، آن است که رهبر معظم انقلاب ضمن پایبندی به اصول و خطوط اساسی نظام، در عین حال به سازوکارهای تصمیمگیری جمعی در کشور احترام گذاشته و با پرهیز از تحمیل نظر شخصی، اجازه دادهاند فرآیند تصمیمسازی در چارچوب نهادهای مسئول پیش برود.
وی افزود: اینکه رهبر معظم انقلاب، با وجود آنکه ممکن است در اصل موضوع یا برخی ابعاد آن نظر دیگری داشتهاند، نسبت به رأی و نظر رئیسجمهور محترم و سایر اعضای شورای عالی امنیت ملی تمکین کردهاند، نشانهای روشن از تواضع، آزاداندیشی و احترام به خرد جمعی در تصمیمگیریهای کلان کشور است. این رویکرد ریشه در مشی و منش امام خمینی(ره) دارد؛ همان شیوهای که در آن، در عین حفظ چارچوبهای اصولی و انقلابی، از ظرفیت نهادهای قانونی و مشورت جمعی برای اداره امور کشور بهره گرفته میشود.
حسینی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب در این موضوع، از یک سو از تحمیل دیدگاه خود پرهیز کردهاند و از سوی دیگر، با هوشمندی و دقت، نکات و ملاحظات لازم را بهصورت روشن مورد تأکید قرار داده و ملت شریف ایران را نیز در جریان موضوع قرار دادهاند. این نحوه ورود، هم نشاندهنده مسئولیتپذیری ایشان در قبال مصالح ملی است و هم حاوی خطوط راهنمایی است که مسئولان ذیربط باید در ادامه مسیر به آن ملتزم باشند.
سخنگوی سابق وزارت امور خارجه با اشاره به محتوای پیام رهبر معظم انقلاب تصریح کرد: در این پیام چند نکته مهم و اساسی بهصراحت مورد تأکید قرار گرفته است. نخست، تعهد مسئولان ذیربط به پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت و پذیرش مسئولیت کامل نسبت به این امر است. این نکته بسیار مهم است، زیرا نشان میدهد هرگونه اقدام یا تفاهم در این حوزه، صرفاً زمانی میتواند مشروعیت و اعتبار داشته باشد که در چارچوب صیانت از حقوق ملت ایران و حفظ منافع راهبردی کشور و جبهه مقاومت تعریف شود.
وی افزود: دومین محور مهم در این پیام، تأکید بر مقاومت و ایستادگی در برابر زیادهخواهی آمریکای «مستأصل» است. این تعبیر، در واقع ناظر به شرایطی است که طرف آمریکایی، با وجود همه فشارها، تحریمها و تهدیدها، نتوانسته به اهداف خود دست یابد و اکنون در موقعیتی قرار گرفته که ناچار از تن دادن به روندی جدید شده است. از این رو، طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران در چنین شرایطی نه از موضع ضعف، بلکه از موضع اقتدار و با حفظ اصول خود وارد هرگونه تفاهم یا مذاکرهای شود.
حسینی ادامه داد: سومین نکته، بیان انتظار طبیعی رهبر معظم انقلاب و ملت سرافراز ایران نسبت به تحقق شروط و ملاحظات اعلامشده است. به بیان دیگر، این پیام صرفاً یک اعلام موضع کلی نیست، بلکه متضمن انتظارات مشخصی از مسئولان و دستگاههای ذیربط است تا در مقام اجرا و پیگیری، نسبت به تحقق مفاد و شروط مورد نظر، نهایت دقت و حساسیت را به خرج دهند.
وی گفت: چهارمین محور مهم این پیام نیز آن است که مذاکرات حضوری آتی به هیچوجه به معنای پذیرش نظر دشمن نخواهد بود. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که برخی جریانها ممکن است هرگونه ورود به مذاکره یا گفتوگوی حضوری را به معنای عقبنشینی از مواضع اصولی جمهوری اسلامی تفسیر کنند، در حالی که رهبر انقلاب بهصراحت این برداشت را رد کردهاند و روشن ساختهاند که اصل مذاکره، در صورت لزوم و با رعایت شروط و ملاحظات، لزوماً به معنای قبول روایت یا خواست طرف مقابل نیست.
وی افزود: بر همین اساس، این پیام از یک سو موجب تقویت احساس مسئولیت و جدیت مراجع ذیربط ایرانی میشود و اعتماد به نفس ملی و قدرت چانهزنی آنان را در برابر طرف آمریکایی افزایش میدهد و از سوی دیگر، هشداری روشن و صریح به طرف بدعهد و مستأصل آمریکایی است تا از هرگونه فریبکاری، زیادهطلبی و تلاش برای تحمیل خواستههای نامشروع خود در فرآیند اجرای تعهدات و همچنین در روند مذاکرات حضوری آتی پرهیز کند.
حسینی در ادامه با اشاره به شرایط منطقه و تحولات اخیر، اظهار کرد: صرفنظر از امضای این تفاهمنامه، باید توجه داشت که آمریکا و رژیم صهیونیستی در دو جنگ تحمیلی اخیر، متحمل شکست قطعی شدهاند. این شکست صرفاً یک برداشت تبلیغاتی یا سیاسی نیست، بلکه برآمده از واقعیات میدانی، امنیتی و راهبردی منطقه است. این دو رژیم از یک سو نتوانستند به اهداف نامشروع و اعلامی خود از جمله براندازی نظام جمهوری اسلامی، تجزیه تمامیت ارضی کشور، ایجاد اغتشاش و درگیری داخلی و نیز مجموعهای از اهداف ریز و درشت دیگری که در محافل رسمی و غیررسمی دنبال میکردند، دست یابند و از سوی دیگر، در نتیجه تحمل ضربات سنگین و آسیبهای جدی، با رسوایی و بیاعتباری گسترده در سطح منطقهای و جهانی مواجه شدند.
وی افزود: امروز این واقعیت برای بسیاری از ناظران و تحلیلگران آشکار شده است که نه آمریکا و نه رژیم صهیونیستی نتوانستند اراده خود را بر جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت تحمیل کنند. حتی در سطح بینالمللی نیز این ناکامی بهوضوح دیده میشود و بسیاری از مقامات سیاسی و امنیتی کشورهای مختلف، به اشکال گوناگون به آن اذعان کردهاند. همچنین شمار قابل توجهی از تحلیلگران، اندیشمندان و آزاداندیشان در سطح جهان نیز بر این موضوع صحه گذاشتهاند که مجموعه تحولات اخیر، در نهایت به زیان آمریکا و رژیم صهیونیستی رقم خورده است.
سخنگوی سابق وزارت امور خارجه تصریح کرد: در چنین فضایی، هرگونه تفاهم یا توافق احتمالی نیز باید در چارچوب همین واقعیت کلان تحلیل شود؛ یعنی نه از زاویه عقبنشینی ایران، بلکه از منظر تثبیت اقتدار جمهوری اسلامی و ناکامی طرف مقابل در تحمیل خواستههای خود. وقتی دشمن به اهداف اصلی خود دست نیافته و در میدان نیز متحمل هزینههای سنگین شده است، روشن است که در هر فرآیند سیاسی و دیپلماتیک بعدی نیز در موضع برتر و دست بالا قرار ندارد.
وی در ادامه با اشاره به برخی بندهای تفاهمنامه ایران و آمریکا گفت: فارغ از همه ملاحظات و بدبینیهای بجایی که نسبت به رفتار آمریکا وجود دارد، نمیتوان نادیده گرفت که در این تفاهمنامه بندهایی وجود دارد که در صورت پایبندی طرف آمریکایی به تعهدات خود، میتواند تا حدودی در تأمین منافع ملی ایران مؤثر باشد. خاتمه دائمی تجاوز طرف آمریکایی، رفع حصر دریایی، رفع ممنوعیت صادرات نفت و آزادی بخشی از اموال بلوکهشده کشور، از جمله مواردی است که در صورت اجرا میتواند برای کشور دستاوردهایی به همراه داشته باشد.
حسینی افزود: البته روشن است که در قبال آمریکا، همواره باید با حداکثر احتیاط، دقت و بدبینی واقعبینانه عمل کرد، زیرا سابقه این کشور در بدعهدی، نقض تعهدات و تلاش برای تفسیر یکجانبه توافقات، سابقهای روشن و انکارناپذیر است. از این رو، اهمیت پیام رهبر معظم انقلاب دقیقاً در همینجاست که ضمن باز گذاشتن مسیر برای پیگیری منافع ملی، نسبت به هرگونه فریبکاری، زیادهخواهی یا عهدشکنی طرف مقابل هشدار داده و چارچوب مواجهه با آن را مشخص کردهاند.
وی در بخش دیگری از این گفتوگو با تأکید بر لزوم پرهیز از برداشتهای سلیقهای از پیام رهبر معظم انقلاب، گفت: از آنجا که این پیام بسیار روشن، صریح و گویاست و تکلیف ارکان مختلف کشور را در دوره پیشرو بهوضوح معین کرده است، بهتر آن است که از تفسیرهایی که بر پایه حدس و گمان، نیتخوانی و برداشتهای جناحی شکل میگیرد، اجتناب شود. چنین تفسیرهایی نهتنها کمکی به فهم دقیق پیام نمیکند، بلکه میتواند به تضعیف این پیام ارزشمند و کمرنگ شدن محتوای غنی و راهبردی آن بیانجامد.
حسینی ادامه داد: نتیجه طبیعی این نوع مواجهههای نادرست، چیزی جز آسیب رساندن به انسجام و وحدت ملی نخواهد بود؛ در حالی که همین انسجام و وحدت ملی، یکی از ارکان اصلی پیروزی کشور در مقاطع حساس و یکی از مهمترین عوامل ناامیدی دشمن بوده است. در شرایطی که کشور در حال عبور از یک مرحله حساس سیاسی و دیپلماتیک است، بیش از هر زمان دیگری نیازمند همافزایی، همدلی و پرهیز از دوگانهسازیهای غیرضرور هستیم.
وی اظهار کرد: به هر صورت، این تفاهم به امضای رؤسای جمهور دو کشور رسیده و رهبر معظم انقلاب نیز با ملاحظاتی که در پیام خود بیان فرمودهاند، نسبت به آن و نیز مذاکره حضوری، اجازه لازم را صادر کردهاند. بنابراین اکنون مقامات ذیربط و مسئول در ادامه مسیر، نیازمند حمایت و پشتیبانی لازم هستند تا بتوانند هم نسبت به انجام تعهداتی که بر عهده گرفتهاند، مسئولانه و مقتدرانه عمل کنند و هم در مواجهه با طرف بدعهد و بهانهجوی آمریکایی، از قوت، اعتماد به نفس و اقتدار لازم برخوردار باشند.
سخنگوی سابق وزارت امور خارجه در پایان تأکید کرد: آنچه در این مقطع اهمیت دارد، حفظ همزمان دو اصل است؛ از یک سو، حمایت از تیم مسئول و نهادهای تصمیمگیر برای پیشبرد مسیر تعیینشده در چارچوب منافع ملی و از سوی دیگر، حفظ هوشیاری کامل نسبت به سوابق و رفتارهای آمریکا. اگر این دو اصل بهدرستی رعایت شود، میتوان امیدوار بود که کشور ضمن صیانت از حقوق ملت و جبهه مقاومت، از فرصتهای موجود نیز در جهت تأمین منافع ملی بهرهبرداری کند.
انتهای پیام