«کلمه و تبیین»؛ ستونهای نهضت معرفتی حضرت زینب(س)
عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده حوزه علمیه خواهران گفت: حضرت زینب(س) پس از عاشورا نهضتی معرفتی را پایهگذاری کردند که مهمترین ابزار آن «کلمه» و «تبیین» بود.
به گزارش خبرنگار ایکنا، همایش تخصصی «بانوان رهروان زینبی(س)» با محوریت «از کربلا تا امروز؛ میراث ایران راه زینب(س)» امروز دوشنبه، هشتم تیرماه در آستان شیخ صدوق(ره) برگزار شد.
در ابتدای این همایش و پس از اجرای برنامه شعرخوانی با حضور فریبا عباسی، شاعر انقلاب اسلامی، نادیا مفتونی و حسین نوری، زوج هنرمند و دانشمند ایرانی اسلامی در جایگاه قرار گرفته و به سخنرانی در رابطه با زندگی مشترک و چگونگی ازدواج یک جانباز انقلاب اسلامی با یک بانوی دانشمند پرداختند که با استقبال حضار در مراسم مواجه شد.
در ادامه، فریبا علاسوند، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده حوزه علمیه بانوان و استاد جامعه المصطفی العالمیه طی سخنانی بیان کرد: حضرت زینب(س) از برجستهترین شخصیتهای تاریخ اسلام به شمار میروند، اما با وجود جایگاه بیبدیل ایشان، بخش عمدهای از ابعاد شخصیتی، علمی و اجتماعی این بانوی بزرگوار کمتر مورد توجه مورخان قرار گرفته است.
وی افزود: آنچه امروز بیش از همه در ذهن عموم مردم از حضرت زینب(س) نقش بسته، روایت صبر و استقامت ایشان پس از واقعه عاشورا و تحمل مصائب سنگین از کربلا تا شام و سپس بازگشت به مدینه است؛ در حالی که همین بخش کوتاه از زندگی ایشان نیز تصویری کمنظیر از شخصیتی اثرگذار، آگاه و دارای قدرت عظیم هدایت اجتماعی را به نمایش میگذارد.
علاسوند در ادامه تصریح کرد: روایتهای تاریخی مربوط به حوادث عاشورا نشان میدهد که حضرت زینب(س) تنها راوی یک مصیبت نبودند، بلکه با حضور هوشمندانه، سخنان روشنگرانه، سکوتهای معنادار و مواضع قاطع خود، نقش تعیینکنندهای در حفظ و انتقال پیام نهضت حسینی ایفا کردند.
این استاد دانشگاه بیان کرد: گزارشهای تاریخی از ورود کاروان اسیران به کوفه نیز گواه آن است که فضای عمومی جامعه با خطبههای امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) بهکلی دگرگون شد و نگاه تماشاگرانه مردم جای خود را به تأمل و اندوه داد.
وی افزود: در یکی از نقلهای تاریخی، راوی پیش از بیان خطبه حضرت زینب(س)، ایشان را بانویی معرفی میکند که در اوج حیا، عفاف و دانش قرار داشت؛ شخصیتی که از منظر معارف اسلامی نمونهای کامل از زن مسلمان به شمار میرود. این روایت بیان میکند که حضرت زینب(س) فقط با یک اشاره جمعیت را به سکوت واداشت و فضای پرهیاهوی کوفه را آرام کرد؛ صحنهای که حاضران را به یاد خطبهها و هیبت امیرالمؤمنین علی(ع) انداخت.
پایهگذاری نهضتی معرفتی
علاسوند تصریح کرد: حضرت زینب(س) پس از عاشورا نهضتی معرفتی را پایهگذاری کردند که مهمترین ابزار آن «کلمه» و «تبیین» بود. ایشان در شرایطی که حکومت اموی از تمامی ابزارهای قدرت، ثروت و تبلیغات برای تحریف حقیقت بهره میبرد، بدون در اختیار داشتن سپاه امکانات سیاسی یا ابزار نظامی، صرفاً با قدرت بیان، منطق و استدلال توانستند پیام عاشورا را زنده نگه دارند و مانع فراموشی بزرگترین حادثه تاریخ اسلام شوند.
وی بیان کرد: در منطق اسلام نیز اصالت با هدایت، گفتوگو و روشنگری است. سیره امام حسین(ع) در روز عاشورا و تلاش مستمر ایشان برای تبیین حقیقت تا واپسین لحظات زندگی، مؤید همین اصل است. حضرت زینب(س) نیز ادامهدهنده همین مسیر بودند و با خطبههای تاریخی خود، ابعاد مختلف قیام حسینی را برای جامعه تبیین کردند.
علاسوند اظهار کرد: یکی از مهمترین جلوههای این رسالت، خطبه حضرت زینب(س) در کوفه است. ایشان در این خطبه، ضمن تبیین جایگاه امامت، مردم را نسبت به پیامدهای کنار گذاشتن امام حق آگاه ساختند و نشان دادند که جامعه با فاصله گرفتن از ولایت، خود را از بزرگترین پناهگاه هدایت محروم کرده است. این سخنان تأثیر عمیقی بر افکار عمومی بر جای گذاشت و بسیاری از حاضران را به گریه و پشیمانی واداشت.
این استاد دانشگاه ادامه داد: موضعگیری حضرت زینب(س) در برابر عبیدالله بن زیاد نیز از دیگر جلوههای برجسته شجاعت و عزت ایشان است. منابع تاریخی نقل کردهاند که ایشان با وقار و اقتدار وارد مجلس ابن زیاد شدند؛ حضوری که برخلاف انتظار حاکمان اموی هیچ نشانی از ذلت و شکست در آن دیده نمیشد. همین رفتار ابن زیاد را شگفتزده کرد و فضای مجلس را تحت تأثیر قرار داد.
عروج شهید در مسیر الهی
علاسوند اظهار کرد: در ادامه این گفتوگو، هنگامی که ابن زیاد با لحنی طعنهآمیز پرسید: «کار خدا را با برادرت چگونه دیدی؟» حضرت زینب(س) با جمله ماندگار «ما رأیتُ إلا جمیلاً» پاسخی دادند که در طول تاریخ به عنوان یکی از عمیقترین جلوههای معرفت الهی شناخته شده است. مقصود حضرت از این سخن زیبا دانستن جنایتهای عاشورا نبود، بلکه اشاره به حقیقت متعالی شهادت و عروج شهید در مسیر الهی داشت؛ نگاهی که از ایمان، معرفت و بینش عمیق ایشان نسبت به سنتهای الهی سرچشمه میگرفت.
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به جایگاه والای شهید در معارف اسلامی تأکید کرد: براساس آموزههای قرآن کریم و روایات اسلامی، شهید حقیقتی به نام مرگ را به معنای متعارف آن درک نمیکند، بلکه با حیات حقیقی وارد محضر الهی میشود. همچنین، در روایات آمده است که شهیدان به دلیل عظمت مقام شهادت، در دوران رجعت نیز آرزوی تجربه دوباره این مسیر را خواهند داشت تا بار دیگر لذت شهادت در راه خدا را بچشند.
این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود به خطبه تاریخی حضرت زینب(س) در شام اشاره کرد گفت: این خطبه به عنوان نمونهای از شجاعت، بصیرت و استقامت در برابر ظلم معرفی شد. حضرت زینب(س) در برابر یزید با وجود همه رنجها و مصائب با اقتدار ایستادند و ضمن سرزنش او، تأکید کردند که هر اندازه برای خاموش کردن حقیقت تلاش کند، هرگز نخواهد توانست نور الهی و پیام نهضت عاشورا را از میان ببرد.
فرجام نیک برای اهل ایمان
علاسوند در ادامه با اشاره به شرایط حساس و دشوار امروز بر ضرورت نگاه راهبردی به حوادث و مشکلات تأکید کرد و گفت: ملت ایران در مقاطع مختلف سختیهای فراوانی را پشت سر گذاشته و شهدای بسیاری را تقدیم کرده است. با این حال این حوادث باید در چارچوب سنتهای الهی و چشمانداز پیروزی نهایی جبهه حق مورد تحلیل قرار گیرد.
وی در پایان با استناد به آیات قرآن کریم، بر این نکته تأکید کرد که وعده الهی، پیروزی و فرجام نیک را برای اهل ایمان و تقوا رقم زده است. هرچند مؤمنان در طول تاریخ با آزمونهای سخت و دشوار روبهرو بودهاند، اما نصرت الهی همواره از آن کسانی است که در مسیر ایمان، استقامت و تقوا باقی بمانند.
انتهای پیام
