آیتالله احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در گفتوگو با ایکنا به مناسبت شهادت قائد شهید امت اظهار کرد: رهبر شهید در عرصههای مختلف ویژگیهای برجستهای داشتند؛ ایشان در حوزه فقهی، به واسطه مطالعات عمیق در تاریخ و ادبیات و با نگاهی تحولی و تطوری، به روش فقهی بسیار قابل توجه و برجستهای دست یافته بودند که قدرت درک واژگان در آیات و روایات را بهشدت افزایش داده بود.
وی افزود: ایشان با بهرهگیری از اطلاعات گسترده ادبی و تاریخی، واژگان را بهدرستی تحلیل میکردند. از آنجا که فهم واژه، نخستین گام در مواجهه محقق با آیات، روایات و نصوص است و عدم دقت در این مرحله میتواند منجر به لغزش شود، واژهشناسی قوی و جامع ایشان بسیار حائز اهمیت بود؛ بهگونهای که بخشی از نقدهای ایشان به آراء مطرحشده، متمرکز بر نقد واژگانی و تبیین خطاهای مربوط به فهم واژگان بود.
این استاد درس خارج فقه حوزه علمیه اظهار کرد: ویژگی دیگر ایشان این بود که تحت تأثیر جو حاکم بر فضای فقهی قرار نمیگرفتند و میکوشیدند ابتدا از این پیشداوریها رهایی یابند. از همین رو، توجه ایشان به «آراء شاذ» در تاریخ مطالعات فقهی بسیار قابل توجه بود و برخی از این آراء را مورد بررسی قرار داده و در نهایت پذیرفته یا رد میکردند. ایشان اجتهاد خود را در فضایی مستقل از فضای عمومی حاکم میان مجتهدان پیش میبردند که این رویکرد به ویژه در موضوع «غنا» مشهود است.
مجموعهگرایی در رویکرد نسبت به نص
وی در ادامه افزود: یکی دیگر از ویژگیهای قابل توجه در روش فقهی رهبری شهید، «مجموعهگرایی» در رویکرد نسبت به نصوص است. به این معنا که ایشان به جای بررسی پراکنده، به دنبال ملاحظه مجموعهای از نصوص بودند؛ رویکردی که در واقع همان شناخت «گفتمان روایی و آیهای» است تا از دل یک مجموعه، گفتمانی استخراج شود و به نتیجهای جامع دست یابند. اگرچه مجموعهگرایی در نصوص نسخههای مختلفی دارد که لزوماً مانع یکدیگر نیستند، اما تلاش برای کنار هم قرار دادن نصوص جهت کشف منطق گفتمانی، در مبانی فقهی ایشان کاملاً مشهود است. به هر حال، رهبری شهید واجد عناصر بسیار برجستهای در علم فقه بودند.
مبلغی با اشاره به ویژگیهای اخلاقی ایشان اظهار کرد: ایشان شخصیتی بسیار متواضع بودند و همواره راه خودسازی را مدنظر داشتند. همچنین از حیث اجتماعی، انسانی دوراندیده و مطالعهکرده بودند که مراحل مختلف انقلاب را زیسته و مشاهده کرده بودند. ایشان در جایی فرموده بودند که باید توجه کنیم چه عاملی میتواند «نرمافزار» مردم و جوانان را تغییر دهد، نه اینکه صرفاً بر ظواهر و خروجیهای اصلاح اجتماعی تمرکز کنیم.
وی بیان کرد: من از برخی منابع شنیده بودم که نگاه ایشان معطوف به «شاکله انسانی» است؛ موضوعی که با آیه «قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِ...» (بگو: هر کس بر پایه خلق و خوی و عادتهای اکتسابی خود عمل میکند...) منطبق است. بدین معنا که این شاکله است که عمل را میسازد و تمرکز بر عمل بیرونی، بدون ایجاد بستر و فضایی که جوان را اقناع کرده و به باور برساند، رویکردی نادرست است؛ چرا که شاکله، محل عبور مقدمات و زمینه شکلگیری عمل است.
وی تأکید کرد: ایشان فرمودهاند که ما باید به «نرمافزار رفتار جامعه» دقت کنیم؛ این امر بسیار حیاتی است و میتواند بر قانونگذاری، افقپردازی، راهبردها و فرهنگسازیها تأثیرگذار باشد.
عضو مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: مسئله دیگر، شیوه مواجهه ایشان با استکبار در قالب روابط ایران با سایر کشورها بود. ایشان همواره بر عزت ملت ایران تأکید داشتند تا نظام سلطه نتواند بر ایران اسلامی چنگ اندازد و در این زمینه بسیار هوشیار بودند؛ بهویژه در مواجهه با صهیونیستها، با کمال حساسیت مراقبت میکردند تا توطئههای این جریان باعث تغییر جهت نظام نشود.
وی افزود: ایشان در مورد نقش روحانیت نیز نگاههای ارزشمندی داشتند تا این نهاد بتواند کارکرد درستتر و مهمتری داشته باشد و گاهی با صراحت تام و گاه در لفافه به این موضوع پرداختند. این مسئله از امور مهم و مورد پیگیری مداوم ایشان بود که روحانیت باید خود را از نظر فکری، دانشی و در رابطه با مردم، جامعه، جوانان، نهادهای انقلاب و کلانسیاست و فرهنگ، بهروز و پویا کند.
مبلغی در پایان تأکید کرد: بخش بزرگی از فرامین ایشان در مورد حوزههای علمیه همچنان روی میز است و نیازمند فعالسازی و بررسی بیشتر است. از این جهت، حوزهها وظیفه بسیاری بر دوش دارند و اگر بخواهند خود را مرتبط با امام خمینی(ره) و امام شهید کنند، مسئولیتهای بیشتری بر عهده خواهند داشت.
انتهای پیام 
