مرمت قرآن؛ نماد مقاومت در ویرانههای غزه
جمیل مقداد، پیرمرد 71 ساله فلسطینی است که در غزه در میان ویرانههای جنگ به مرمت قرآن روی آورده است و هر نسخهای که احیا میکند، پیروزی کوچکی است بر جنگی که تمام ابعاد زندگی در نوار غزه را تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارش ایکنا به نقل از فلسطین آنلاین، در محلهای از شهر غزه، جمیل مقداد ۷۱ ساله هر صبح پشت میز چوبی کوچکش که با دهها نسخه قدیمی قرآن احاطه شده است، مینشیند، برخی از این قرآنها بر اثر جنگ پاره و برخی دیگر بر اثر سالها استفاده فرسوده شدهاند.
در کنارش قیچی، ارهای کوچک، ظرفهای چسب و تکههای مقوای ضخیم در اندازههای گوناگون قرار دارد. این فضا چیزی فراتر از یک کارگاه ساده تعمیر کتاب است؛ اینجا پناهگاهی آرام برای ایستادگی در برابر ویرانیهای جنگ محسوب میشود. در اینجا، صفحات پارهشده به روایتی از مقاومت و پایداری تبدیل میشوند و هر نسخهای که جمیل دوباره احیا میکند، پیروزی کوچکی است بر جنگی که تمام ابعاد زندگی در نوار غزه را تحت تأثیر قرار داده است.
45 سال صحافی کتاب
مقداد که متولد و بزرگشده اردوگاه پناهندگان «الشاطی»(ساحل) در غرب شهر غزه است، بیش از ۴۵ سال سابقه صحافی کتاب دارد. او پیش از جنگ، صاحب یک کتابفروشی و چاپخانه بود که معاش او و فرزندانش را تأمین میکرد، تا آنکه ماشین ویرانی از راه رسید و حاصل سالها تلاش و زحمت او را به تلی از آوار بدل کرد.
مقداد با یادآوری جزئیات آن دوران به روزنامه «فلسطین» میگوید: «پیش از جنگ، صاحب یک کتابفروشی و چاپخانه بودم. پس از آوارگی اول، وقتی بازگشتیم، دیدیم که چاپخانه کاملاً در آتش سوخته است. ناچار شدم دستگاهی دستدوم بخرم تا بتوانم چاپخانه را برای پسرانم دوباره راهاندازی کنم، چرا که این تنها منبع درآمدشان بود. خودم نیز تصمیم گرفتم به کار مرمت کتاب بازگردم؛ زیرا سن و وضعیت جسمانیام دیگر اجازه نمیداد ساعتهای طولانی در چاپخانه کار کنم.»
تصمیم به بازگشت به حرفه صحافی و مرمت کتاب، صرفاً تغییری در ماهیت کار او نبود؛ بلکه بازگشتی بود به حرفهای که دههها با آن پیوند داشت، هرچند این بار در شرایطی فوقالعاده که جنگ تحمیل کرده بود، به این حرفه بازگشته بود.
با توجه به کمبود نسخههای جدید قرآن در نوار غزه به دلیل بستهبودن گذرگاههای مرزی، جمیل خود را در برابر وظیفهای متفاوت یعنی حفظ نسخههای موجود و مرمت آنها به گونهای که قابلخواندن باشند، یافت.
او هر روز صبح کارش را به شیوه همیشگی آغاز میکند؛ نسخههایی از قرآن را که بر اثر بمباران و استفاده مداوم، جلدشان آسیب دیده یا صفحاتشان پاره شده است، پیش روی خود میچیند. سپس صفحات را مرتب میکند، ابعاد مناسب برای جلد را اندازه میگیرد و پیش از چسبکاری و ساخت جلدی نو از مقوای محکم، کار دوختن دستی آنها را آغاز میکند.
تلاش برای جلب رضایت الهی
او میگوید: «نسخههای باقیمانده قرآن را از خانه و کتابخانهام بیرون آوردم؛ نسخههایی که ترکشها آنها را تکهتکه کرده و جنگ فرسوده و کهنه ساخته بود، و آنها را روی میز کوچکم گذاشتم. کار تعمیرشان را صرفاً برای رضای خدا آغاز کردم، بیآنکه دستمزدی بگیرم یا انتظار داشته باشم که این کار به خدمتی تبدیل شود که مردم را به خود جذب کند.»
او میافزاید: «با گذشت زمان، همسایهها نسخههای خود را آوردند و مساجد نیز دهها جلد قرآن آسیبدیده از جنگ را برایم فرستادند؛ تا اینکه آن میز ساده به کارگاهی بدل شد که جانی تازه به کتاب خدا میبخشد.»
مقداد تأکید میکند که هدف اصلیاش حفظ نسخههای قرآن از آسیبدیدگی است و میگوید: «کتاب خدا باید محفوظ بماند؛ بهویژه آنکه به دلیل بستهبودن گذرگاههای مرزی، امکان ورود نسخههای جدید به غزه وجود ندارد. از این رو، ما به جای آنکه اجازه دهیم بر اثر جنگ از بین بروند، به مرمت و بازسازی آنچه تخریب شده است، روی آوردهایم.»
مهارتهای او فراتر از صرفاً تعمیر جلد یا اتصال مجدد صفحات است و شامل بازسازی بخشهای مفقودشده قرآن نیز میشود. هرگاه با صفحات گمشده مواجه میشود، به دنبال نسخهای کاملاً مشابه میگردد، از صفحات مشابه کپی میگیرد و آنها را به مجلد اصلی میدوزد، بهگونهای که کاملاً با نسخه اولیه یکپارچه و هماهنگ شوند.
جمیل با وجود معلولیت مادرزادی در پای راست که نیازمند استفاده از پای مصنوعی است، هر روز به کار خود ادامه میدهد؛ هرچند وضعیت جسمانیاش توانایی او را برای کار در مدتزمانهای طولانی محدود میکند.
او با لبخندی که خستگی سالها را پنهان میکند، میگوید: «دیگر توان جسمیام یاری نمیکند؛ نمیتوانم بیش از پنج ساعت کار کنم، حال آنکه حجم تقاضا فراتر از توان من است. امروز حدود دویست نسخه قرآن در انتظار مرمت دارم.»
این نسخهها روی میز و در گوشه و کنار اتاق روی هم انباشته شدهاند؛ برخی نیاز به جلد تازه دارند، برخی دیگر نیازمند صحافی و دوختودوز دقیق هستند و بعضی نیز تمام صفحات خود را از دست دادهاند.
جمیل در میان آنها با آرامش و شکیبایی حرکت میکند؛ او بهخوبی واقف است که رسالتش تنها سروکار داشتن با کاغذ نیست، بلکه حفظ کتابی مقدس در دورانی است که حتی سادهترین مایحتاج نیز کمیاب شدهاند. در غزه، جایی که کتابخانهها ویران، چاپخانهها آسیبدیده و گذرگاهها مسدود شدهاند، جمیل شکل خاصی از مقاومت را برای خود یافته است.
او نه خانهها را بازسازی میکند و نه خیابانها را؛ بلکه محتوای قرآنهای آسیبدیده را ترمیم میکند و با بازگرداندن آنها به دستان صاحبانشان، به صدها نسخه از این کتاب مقدس، حیاتی دوباره میبخشد. این قرآنها گواهی بر این حقیقتاند که آنچه جنگ ویران میسازد، میتواند با اراده انسانی صفحه به صفحه احیا شود.
انتهای پیام
