توسعه محافل خانگی قرآن پاسخ به نیاز امروز جامعه برای بازگشت به معنویت است

نقی حسنی مسئول جامعه قرآنی عصر ماهدشت در گفت‌وگو با ایکنا از البرز با اشاره به رویکرد این مجموعه در مردمی‌سازی فعالیت‌های قرآنی اظهار کرد: یکی از سیاست‌های اصلی جامعه قرآنی عصر ماهدشت، بازگرداندن قرآن به متن زندگی مردم و تقویت فرهنگ انس روزانه با کلام وحی است. بر همین اساس، طی سال‌های اخیر تمرکز ویژه‌ای بر توسعه محافل خانگی قرآن داشته‌ایم؛ زیرا معتقدیم اثرگذاری فعالیت‌های قرآنی زمانی ماندگار خواهد بود که از چارچوب برنامه‌های مناسبتی خارج شده و به بخشی از سبک زندگی خانواده‌ها تبدیل شود.

وی با بیان اینکه در حال حاضر ۲۲ جلسه خانگی قرآن در نقاط مختلف ماهدشت به‌صورت هفتگی و منظم برگزار می‌شود، افزود: این محافل با حضور بانوان، آقایان، نوجوانان و کودکان تشکیل می‌شود و در هر جلسه علاوه بر تلاوت قرآن کریم، مباحث آموزشی، تدبر در آیات، بیان نکات اخلاقی، پاسخ به پرسش‌های دینی و گاهی آموزش روخوانی و روان‌خوانی قرآن نیز ارائه می‌شود. همین تنوع برنامه‌ها باعث شده است که این جلسات صرفاً محفل تلاوت نباشند، بلکه به کانون‌های فرهنگی و تربیتی کوچک اما اثرگذار در سطح محلات تبدیل شوند.

مسئول جامعه قرآنی عصر ماهدشت با اشاره به سابقه تاریخی جلسات خانگی قرآن در ایران گفت: پیش از شکل‌گیری بسیاری از مراکز رسمی آموزش قرآن، این خانه‌های مردم بودند که پرچم آموزش قرآن را برافراشته نگه داشتند. بسیاری از قاریان، حافظان، اساتید و فعالان برجسته قرآنی کشور، نخستین گام‌های خود را در همین محافل مردمی برداشته‌اند. بنابراین، توسعه جلسات خانگی در حقیقت احیای یک سنت اصیل اسلامی و ایرانی است؛ سنتی که همواره در انتقال فرهنگ قرآنی از نسلی به نسل دیگر نقش‌آفرین بوده است.

وی با تأکید بر اینکه جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به آرامش معنوی نیاز دارد، اظهار کرد: سرعت تحولات اجتماعی، گسترش فضای مجازی، فشارهای اقتصادی، دغدغه‌های معیشتی، افزایش اضطراب و کاهش ارتباطات عمیق خانوادگی، شرایطی را ایجاد کرده که انسان معاصر بیش از گذشته نیازمند پناهگاهی امن برای آرامش روح و روان است. قرآن کریم همان سرچشمه آرامشی است که خداوند در آیات متعدد به آن اشاره کرده و محافل خانگی می‌توانند این آرامش را بدون واسطه وارد زندگی مردم کنند.

مسئول جامعه قرآنی عصر ماهدشت ادامه داد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جلسات خانگی قرآن، صمیمیت و مردمی بودن آن‌هاست. فضای خانه، فضای رسمی و خشک کلاس‌های آموزشی را ندارد و افراد با احساس امنیت و آرامش بیشتری در جلسات شرکت می‌کنند. همین ویژگی موجب شده است بسیاری از خانواده‌هایی که شاید امکان حضور مستمر در مراکز آموزشی را نداشته باشند، با علاقه در این محافل شرکت کنند و حتی خود به میزبان جلسات بعدی تبدیل شوند.

وی افزود: تجربه ما نشان می‌دهد کودکانی که از سال‌های نخست زندگی در چنین جلساتی حضور پیدا می‌کنند، ارتباط عاطفی عمیق‌تری با قرآن برقرار می‌کنند. برای آنان قرآن بخشی از فضای گرم خانواده و خاطرات شیرین دوران کودکی است. این تجربه ارزشمند، تأثیر تربیتی بسیار عمیقی بر شخصیت نسل آینده خواهد داشت.

مسئول جامعه قرآنی عصر ماهدشت با بیان اینکه توسعه محافل خانگی قرآن می‌تواند در کاهش آسیب‌های اجتماعی نیز مؤثر باشد، گفت: هرجا ارتباط مردم با قرآن پررنگ‌تر شده، آثار آن را در افزایش اخلاق‌مداری، مسئولیت‌پذیری، همدلی و انسجام اجتماعی مشاهده کرده‌ایم. جلسات خانگی قرآن علاوه بر تقویت باورهای دینی، شبکه‌ای از ارتباطات سالم اجتماعی ایجاد می‌کنند که می‌تواند در کاهش احساس تنهایی، افزایش مشارکت اجتماعی و تقویت فرهنگ همیاری نقش مؤثری ایفا کند.

وی بیان کرد: یکی از دغدغه‌های جدی ما، تبدیل فعالیت‌های قرآنی به یک جریان مستمر اجتماعی است. اگر برنامه‌های قرآنی صرفاً به ایام ماه مبارک رمضان، دهه فجر یا مناسبت‌های خاص محدود شود، نمی‌توان انتظار تحول فرهنگی عمیق داشت. آنچه جامعه را متحول می‌کند، استمرار ارتباط مردم با قرآن در طول سال است و جلسات خانگی دقیقاً این استمرار را ایجاد می‌کنند.

مسئول جامعه قرآنی عصر ماهدشت با اشاره به نقش بانوان در موفقیت این حرکت مردمی گفت: بخش قابل توجهی از محافل خانگی با همت بانوان مؤمن و علاقه‌مند برگزار می‌شود. مادران خانواده در حقیقت نخستین معلمان قرآن فرزندان هستند و هنگامی که فضای خانه با تلاوت قرآن و ذکر الهی آشنا شود، آثار آن در تربیت نسل آینده به خوبی نمایان خواهد شد. به همین دلیل، بانوان یکی از مهم‌ترین ارکان توسعه فرهنگ قرآنی در جامعه هستند.

وی همچنین بر ضرورت حمایت نهادهای فرهنگی از این حرکت مردمی تأکید کرد و افزود: توسعه جلسات خانگی بیش از هر چیز به مشارکت مردم وابسته است، اما حمایت‌های آموزشی، محتوایی و فرهنگی دستگاه‌های مسئول می‌تواند به ارتقای کیفیت این محافل کمک کند. تربیت مربیان توانمند، تأمین منابع آموزشی مناسب، شناسایی ظرفیت‌های محلی و ایجاد شبکه ارتباطی میان جلسات، از جمله اقداماتی است که می‌تواند این نهضت مردمی را تقویت کند.

حسنی توضیح داد: ما تلاش می‌کنیم با شناسایی علاقه‌مندان در محله‌های مختلف، تعداد محافل خانگی را به شکل قابل توجهی افزایش دهیم تا هر محله حداقل یک جلسه فعال قرآن داشته باشد. باور داریم هر خانه‌ای که با نور قرآن روشن شود، می‌تواند منشأ آرامش، تربیت، امید و همبستگی برای یک خانواده و در نهایت برای کل جامعه باشد.

مسئول جامعه قرآنی عصر ماهدشت پایان با تأکید بر اینکه توسعه فرهنگ قرآنی نیازمند مشارکت همگانی است، گفت: اگر می‌خواهیم جامعه‌ای اخلاق‌محور، امیدوار، مسئولیت‌پذیر و برخوردار از آرامش داشته باشیم، باید زمینه انس مردم با قرآن را بیش از گذشته فراهم کنیم. محافل خانگی قرآن یکی از کم‌هزینه‌ترین، مردمی‌ترین و در عین حال اثرگذارترین ظرفیت‌های فرهنگی کشور هستند و هر اندازه این حرکت گسترش پیدا کند، آثار آن را در تحکیم بنیان خانواده، تربیت نسل جوان، کاهش آسیب‌های اجتماعی و ارتقای معنویت عمومی جامعه بیشتر مشاهده خواهیم کرد.