تبلور «اخلاق و عقلانیت» در آیتالله حسینی دشتی + فیلم
مشاور وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با اشاره به جایگاه علمی آیتالله سیدمصطفی حسینی دشتی گفت: اخلاق، عقلانیت و کرامت سه ضلع اندیشه قرآنی این مفسر قرآن را شکل میدهد.
به گزارش خبرنگار ایکنا، محمدجواد حقشناس، مشاور وزیر میراث فرهنگی در هفتادمین نشست «ظهر دلنشین» که به میزبانی خبرگزاری بینالمللی قرآن برگزار شد با اشاره به سابقه بیش از پنج دهه آشنایی خود با آیتالله سیدمصطفی حسینی دشتی، مترجم و مفسر قرآن گفت: از سالهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، همراه با پدرم توفیق داشتم در بوشهر به محضر ایشان برسم و از همان سالها، نگاه متفاوت، شیوه زیست و نوع مواجهه ایشان با زندگی برای من الهامبخش و ستودنی بوده است.
حقشناس افزود: امروز درباره شخصیتی سخن میگوییم که بیتردید یکی از میراثهای گرانسنگ علمی و فرهنگی کشور به شمار میرود و باید او را در شمار مفاخر علمی، اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی ایران اسلامی دانست.
وی با اشاره به تفسیر قرآن آیتالله حسینی دشتی افزود: آنچه از تفسیر قرآن این استاد فرزانه فراهم آمده و قرار است رونمایی شود، بیشک اثری متفاوت و متمایز خواهد بود؛ زیرا نگاه ایشان به قرآن، نگاهی معطوف به «کتاب زندگی» است، نه کتابی برای تشریفات و مناسک ظاهری.
مشاور وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تصریح کرد: از منظر ایشان، قرآن باید در متن زندگی فردی و اجتماعی انسان حضور داشته باشد؛ در حالی که با وجود همه تلاشهایی که برای ترویج قرآن صورت گرفته، هنوز این کتاب آسمانی آنگونه که شایسته است در متن زندگی ما جای نگرفته است. آیتالله حسینی دشتی همواره در پی زدودن غبار مهجوریت از قرآن و بازگرداندن آن به متن حیات انسان بوده است.
وی با تأکید بر اینکه اصل دین بر مبانی زندگیسازی استوار است، بیان کرد: دین، انسان را به صداقت، امانتداری، عدالت، احترام و کرامت انسانی فرا میخواند و همین ارزشها شاکله و جوهره دین را شکل میدهد؛ ارزشهایی که در خدمت ساختن جامعهای سعادتمند قرار دارند. عبادات نیز حافظ و پاسدار این ارزشهای بنیادین هستند. این، چکیده نگاه آیتالله حسینی دشتی به دین، جامعه و زندگی انسانی است؛ نگاهی که با سیره و منطق پیامبر اکرم (ص) همخوانی دارد، چراکه آن حضرت، پیامبر صلح، گفتوگو، عقلانیت و کرامت انسان بود و این مفاهیم را بر جنگ و ستیز ترجیح میداد؛ هرچند امروز گاه تلاش میشود دین با قرائتی متفاوت و مترادف با خشونت معرفی شود.
مشاور وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ادامه داد: شریعتی که بر پایه وحی الهی شکل گرفته، بر دو رکن اساسی عقل و علم استوار است و اگر امروز بخواهیم جامعه را بهدرستی اداره کنیم، چارهای جز حاکمیت عقلانیت و دانش نداریم؛ امری که در سالهای اخیر تا حدودی از آن فاصله گرفتهایم. به باور من، اخلاق بر مناسک و آیینها تقدم دارد و آیتالله حسینی دشتی نمونهای روشن از این حقیقت است؛ شخصیتی که با وجود بیش از ۹۰ سال عمر، سراسر زندگی خود را بر مدار اخلاق، فضیلت و انسانیت بنا نهاده است.
وی افزود: همانگونه که پیشتر اشاره کردم، عبادات حافظ ارزشهای انسانیاند؛ همانند نماز که ستون دین است، نه تمام حقیقت آن. از اینرو اگر عبادت تنها در انجام ظواهر مناسک خلاصه شود، اما در کنار آن دروغ، خیانت، بیعدالتی و پایمال شدن حقوق انسانها رواج داشته باشد، جامعه بهتدریج از حقیقت دین فاصله خواهد گرفت و روح دینداری آسیب خواهد دید.
حقشناس با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به شخصیتهایی همچون آیتالله حسینی دشتی گفت: چنین انسانهایی سرمایههای بزرگ علمی، فرهنگی و دانشی این سرزمین هستند. البته از سال ۱۳۵۹، مردم بوشهر نتوانستند آنگونه که شایسته بود از حضور و ظرفیت وجودی ایشان بهرهمند شوند.
وی افزود: ما دیر به ارزش و جایگاه واقعی این شخصیت بزرگ پی بردیم؛ شخصیتی که به جرئت میتوان گفت جایگاه او در بوشهر همانند جایگاه مرحوم آیتالله صدوقی در یزد بود. روزگاری ستم حکومت طاغوت او را از زادگاهش دور کرد و مردم را از حضورش محروم ساخت، اما همین هجرت، در فاصلهای نهچندان طولانی، شخصیتی محلی و بومی را به چهرهای ملی، اثرگذار و مرجع در عرصه اندیشه و معارف قرآنی تبدیل کرد.
