به گزارش ایکنا از قم، به نقل از روابط عمومی جامعهالمصطفی دوازدهمین جلسه مشورتی همایش بینالمللی «ظرفیتهای زبانی، فرهنگی و تمدنی ایران، روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز» با حضور جمعی از اعضای کمیته علمی و اجرایی همایش در محل مجتمع آموزش عالی زبان، ادبیات و فرهنگشناسی برگزار شد.
این نشست که با فضایی علمی و صمیمی همراه بود، فرصتی فراهم آورد تا اندیشمندان و صاحبنظران حاضر، دیدگاهها، تحلیلها و پیشنهادات خود را در خصوص ابعاد گوناگون برگزاری هرچه باشکوهتر و مؤثرتر این رویداد بینالمللی مطرح نمایند.
در ابتدای جلسه، گزارشی مختصر از روند آمادهسازی و پیشرفت همایش ارائه شد و اعضا با آخرین وضعیت اجرایی و برنامهریزیهای انجامشده آشنا شدند. در ادامه، اهداف کلان همایش و دستاوردهای مورد انتظار از آن به تفصیل مورد بحث قرار گرفت و بر این نکته تأکید شد که این رویداد علمی، فرصتی ارزشمند برای ترسیم افقهای نوین همکاری در حوزه زبان، فرهنگ و تمدن میان ایران و کشورهای منطقه به شمار میرود و میتواند زمینهساز تعاملات گستردهتری در آینده شود.
یکی از محورهای اصلی مباحث مطرحشده در این جلسه، احصای اولویتهای پژوهشی و شناسایی گرههای کلیدی و چالشهای اساسی منطقه بود که باید به صورت جدی و علمی مورد واکاوی قرار گیرند. اندیشمندان حاضر بر این باور بودند که بدون شناخت دقیق و همهجانبه از مسائل، موانع و تنگناهای موجود در منطقه، نمیتوان به راهکارهای مؤثر و کارآمد دست یافت و این همایش میتواند بستری مناسب برای رفع این خلأهای شناختی و پژوهشی فراهم آورد.
سخنرانان با اشاره به تحولات ژئوپلیتیک معاصر و تشدید جنگ قدرت و تقابلهای تمدنی میان شرق و غرب، اظهار کردند که در شرایط کنونی، همگرایی راهبردی و معناداری میان ایران و قدرتهای شرقی شکل گرفته است که میتواند بستر مناسبی برای گسترش مناسبات علمی، فرهنگی و اقتصادی باشد. در این راستا، بر این نکته تأکید شد که هرگونه برنامهریزی و اقدام در عرصه روابط علمی و فرهنگی، باید با نگاهی فراتر از زمان حال و با در نظر گرفتن افق دو تا سه دهه آینده صورت گیرد و چشماندازها در سطح کلان ترسیم شوند تا از اقدامات مقطعی، سلیقهای و کوتاهمدت پرهیز شود.
در عین حال، حاضران با اذعان به وجود قرابتهای عمیق تاریخی، زبانی و فرهنگی میان ایران و کشورهای منطقه، تأکید کردند که نباید از چالشهای اساسی و ساختاری موجود غافل شد. بررسی دقیق این چالشها به عنوان یک ضرورت انکارناپذیر برای این همایش تلقی شد و انتظار میرود که با برگزاری این رویداد، راهکارهای عملی، هوشمندانه و مبتنی بر واقعیتهای میدانی برای رفع یا کاهش آنها ارائه شود. به بیان دیگر، همایش نباید صرفاً به توصیف و تمجید از اشتراکات بسنده کند، بلکه باید به آسیبشناسی موانع و ارائه راهکارهای عینی برای رفع آنها نیز بپردازد.
در بخش دیگری از جلسه، به موضوع روابط ایران و روسیه پرداخته و اعلام شد در حال حاضر ارتباطات دو کشور در سطح مطلوبی قرار دارد و هر دو طرف عزم جدی برای تعمیق هرچه بیشتر این روابط دارند. با این حال، این نکته نیز مورد نقد و بررسی قرار گرفت که گاهی در برخی نهادها و مراکز اجرایی کشور، این باور و تصور نسبت به اهمیت و ضرورت ارتباط با روسیه به درستی شکل نگرفته است و این پرسش اساسی مطرح شد که چرا برای برخی افراد، علاقه به غرب همچنان بر ارتباط با شرق اولویت دارد، در حالی که ظرفیتهای بیشماری برای همکاری با کشورهای شرقی به ویژه روسیه وجود دارد که میتواند منافع راهبردی فراوانی برای کشور به همراه داشته باشد.
سخنرانان با اشاره به علاقه خاص ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، به رهبر شهید ایران، این موضوع را یک ظرفیت معنوی، سیاسی و دیپلماتیک بسیار ارزشمند برای گسترش مناسبات دو کشور دانستند و بر لزوم بهرهمندی هوشمندانه از این فرصت برای تقویت همکاریهای دوجانبه تأکید کردند. با این حال، اذعان شد که در پیشبرد انتظارات و خواستههایی که روسها از همکاری با ایران دارند، تاکنون چندان موفق نبودهایم و گاه شاهد نقدهایی از سوی طرف روسی در این زمینه هستیم که ضرورت بازنگری در رویکردها، افزایش تعاملات و رفع موانع اداری و اجرایی را آشکار میسازد.
یکی از اخبار مهم و امیدوارکنندهای که در این جلسه مطرح شد، تصویب زبان عربی به عنوان زبان انتخابی و اختیاری برای دانشآموزان دبیرستانی در روسیه بود که نشاندهنده رویکرد مثبت و رو به رشد این کشور به گسترش آموزش زبانهای اسلامی است. این اقدام میتواند زمینهساز همکاریهای بیشتر در حوزه آموزش زبان فارسی و سایر زبانهای منطقه نیز باشد و از این فرصت برای معرفی هرچه بهتر ظرفیتهای زبانی و فرهنگی ایران بهره گرفت.
در همین راستا، بر استفاده از ظرفیت مفتیان، مراکز دینی و دانشگاههای روسیه برای برگزاری نشستهای علمی، ترویجی و فرهنگی تأکید شد و پیشنهاد شد که اجلاسیهای اختصاصی و ویژه برای روسیه در کنار همایش اصلی تشکیل شود تا به طور تخصصی به ابعاد گوناگون روابط ایران و روسیه پرداخته شود.
از دیگر نکات کلیدی و راهبردی مورد تأکید در این جلسه، لزوم تعریف دقیق و روشن از موضوعات، محورها و اولویتهای پژوهشی مرتبط با منطقه بود. حاضران بر این باور بودند که مهمتر از هرچیز، دستیابی به دادههای اصلی، میدانی و مستند است و متأسفانه تاکنون تعریف شفاف و نظاممندی از خلأهای پژوهشی و اطلاعاتی در این حوزه نداریم. این مسئله نیازمند مطالعههای میدانی گسترده، همکاری با مراکز علمی منطقه و بهرهمندی از پژوهشگران بومی است تا بتوان بر اساس واقعیتهای عینی، اولویتهای پژوهشی را تعیین نمود.
همچنین تأکید شد که رویکرد همایش باید کیفیمحور باشد و تعداد مقالات و کمیت، هرگز نباید بر کیفیت محتوایی و عمق علمی فائق آید، چرا که ارزش و اعتبار علمی همایش به ژرفای پژوهشها، نوآوری در رویکردها و کاربردی بودن یافتهها وابسته است، نه صرفاً به شمار مشارکتکنندگان.
در پایان این نشست، ظرفیت کلیسای ارتدکس روسیه نیز به عنوان یکی از نهادهای تأثیرگذار، معتبر و دارای شبکه گسترده در این کشور مورد اشاره قرار گرفت و بر لزوم تعامل، گفتوگو و همکاری با این نهاد برای گسترش مناسبات فرهنگی، دینی و انسانی تأکید شد. حاضران بر این باور بودند که استفاده از همه ظرفیتهای موجود اعم از نهادهای دینی، دانشگاهی، پژوهشی، رسانهای و فرهنگی، میتواند به غنای هرچه بیشتر همایش و دستیابی به اهداف راهبردی آن کمک شایانی کند.
یادآور میشود، جلسات مشورتی همایش به صورت منظم ادامه خواهد یافت و گزارش کامل هر جلسه از طریق روابط عمومی مجتمع در اختیار علاقهمندان و پژوهشگران قرار خواهد گرفت.
انتهای پیام