مدیریت اوقات فراغت کودکان بدون استفاده از نمایشگرها + فیلم

فرارسیدن تعطیلات تابستان و اوقات فراغت، نقطه عطفی در زندگی کودکان است. این روز‌های طولانی و بی‌برنامه، نه فقط فصلی برای استراحت، که فرصتی طلایی برای شکوفایی استعدادها، کشف علایق و ساختن خاطراتی ماندگار به شمار می‌رود. با این حال، تهدید خاموش «بی‌حوصلگی» و گرفتار شدن در دام سرگرمی‌های بی‌هدف، جدی‌ترین چالش پیش روی این دوران است.

در این میان، نقش والدین از یک ناظر صرف فراتر رفته و به معماری ماهرانه زمان تبدیل می‌شود. توجه عمیق به اوقات فراغت، یعنی پل زدن میان شادی و رشد؛ جایی که بازی‌های خلاقانه، ورزش، هنر و حتی لحظات سکوت و تفکر در کنار هم، شخصیت فردای کودک را می‌سازند. غفلت از این سرمایه ارزشمند، نه تنها به هدررفت زمان می‌انجامد، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز دلزدگی، انفعال و وابستگی به ابزار‌های دیجیتال شود. پس بیایید تابستان را به باغستانی از تجربه‌های ناب تبدیل کنیم؛ جایی که هر کودکی، با راهنمایی آگاهانه والدین، نسیم شادابی زندگی را تا اعماق وجودش احساس کند و برای سالی پر از تلاش، انرژی تاز‌ه‌ای بیاندوزد.

خبرگزاری ایکنا بنابر رسالت آگاهی‌بخشی به خانواده‌ها به ویژه والدین، درس‌گفتارهایی را در رابطه با همین موضوع تهیه کرده است که شیما قبا، روانشناس کودک در درس‌گفتار ششم به موضوع «مدیریت نمایشگرها» می‌پردازد که در ادامه با هم می‌بینیم و می‌خوانیم.

سازمان جهانی بهداشت، پروتکلی را برای مدیریت انواع صفحه نمایش‌ها تدوین کرده است که براساس آن، استفاده از هرگونه نمایشگر برای کودکان زیر دو سال ممنوع اعلام شده است. همچنین برای کودکان دو تا پنج سال، حداکثر زمان مجاز استفاده از صفحه نمایش‌ها، روزانه یک ساعت تعیین شده است. این نمایشگر‌ها شامل تلویزیون، تلفن همراه، تبلت، لپتاپ و هرگونه ابزار مشابه می‌شود.

افزایش مدت زمان استفاده کودکان از این وسایل، پیامدهایی، چون کاهش مهارت‌های اجتماعی را به همراه دارد؛ چراکه زمانی که باید به تعامل با همسالان، خانواده و والدین اختصاص یابد، صرف نشستن پای صفحه نمایش میشود. سرعت بالای تغییر تصاویر و تنوع محتوایی این نمایشگرها، موجب بروز نقص در توجه و تمرکز کودکان در سال‌های بعدی و هنگام ورود به مدرسه می‌شود؛ زیرا محیط ایستا و یکنواخت کلاس‌های درس، در مقایسه با جذابیت‌های بصری نمایشگرها، برای آنها خسته‌کننده می‌شود و تحمل یک ساعت نشستن در کلاس را دشوار می‌کند.

در ایام تابستان که اوقات فراغت کودکان افزایش می‌یابد، بسیاری از والدین استفاده از نمایشگر‌ها را راهکاری آسان می‌پندارند؛ در حالی که استفاده بیش ازحد از این وسایل می‌تواند به افزایش اضطراب، بروز پرخاشگری و مواجهه با محتوای نامناسب در کودکان بینجامد. چنانچه مدت زمان تماشا به یک ساعت محدود شود، والدین امکان نظارت بر محتوای تماشایی و انتخاب برنامه‌های متناسب با سن کودک را خواهند داشت؛ اما وقتی این زمان به چهار یا پنج ساعت افزایش می‌یابد، کنترل محتوا از دست ایشان خارج شده و تأثیرات منفی چشمگیری بر رشد روانی-اجتماعی کودکان خواهد داشت.

به جای توسل به نمایشگرها، می‌توان بازی‌های متنوع و سازند‌ه‌ای را در اختیار کودکان قرار داد که به رشد مهارت‌های فردی و اجتماعی آنان کمک کند؛ بازی با همسالان، حضور در طبیعت و فعالیت‌های گروهی، نه تنها آسیب‌های ناشی از صفحه نمایش‌ها را ندارند، بلکه زمینه‌ساز رشد همه‌جانبه کودکان نیز خواهند بود.