جهاددانشگاهی می‌تواند مرجعیت علمی ایران را محقق کند

اکبر پناهی سرپرست دانشگاه فرهنگیان استان اصفهان در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از اصفهان با اشاره به تعامل و ارتباط متقابل این دانشگاه و جهاددانشگاهی اظهار کرد: اخیراً جهاددانشگاهی واحد اصفهان از محسن لعلی، استاد دانشگاه فرهنگیان با عنوان مؤلف برتر مرکز ترویج مطالعه و نشر این واحد تجلیل کرد و سال گذشته نیز با تفاهم‌نامه‌ای که بین جهاددانشگاهی و دانشگاه فرهنگیان شکل گرفت، تعامل دانشجومعلمان با این نهاد علمی و پژوهشی تسریع شد. بنابراین، ضمن سپاس از همکاری‌های خوب این نهاد با دانشگاه فرهنگیان، لازم می‌دانم از موفقیت‌های جهاددانشگاهی در عرصه علم و پژوهش یاد کنم.

وی افزود: جهاددانشگاهی را می‌توان یکی از موفق‌ترین نهادهای برآمده از انقلاب اسلامی دانست که در طول این ۴۶ سال توانسته میان دانشگاه، صنعت، فرهنگ و جامعه پیوندی مؤثر برقرار کند. این نهاد همواره تلاش کرده به جای اقدامات صرفاً آموزشی و پژوهشی، به‌سوی حل مسائل واقعی کشور گام بردارد و از ظرفیت نخبگان دانشگاهی برای پاسخگویی به نیازهای ملی بهره گیرد.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان اصفهان مهم‌ترین نقاط قوت جهاددانشگاهی را مسئله‌محوری، انعطاف‌پذیری، چابکی سازمانی و اعتماد به نیروهای جوان و متخصص برشمرد و تصریح کرد: ورود این نهاد به حوزه‌های راهبردی همچون فناوری‌های نوین، پزشکی، مهندسی، کشاورزی، علوم انسانی، آموزش‌های تخصصی، فرهنگ و رسانه نشان داد که می‌تواند در هر شرایطی نقش مکمل و مؤثری در کنار دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی ایفا کند.

جهاددانشگاهی الگویی ارزشمند برای سایر مراکز علمی کشور

وی با اشاره به تجربه موفق جهاددانشگاهی در تجاری‌سازی پژوهش، ایجاد مراکز نوآوری و توسعه آموزش‌های مهارتی و فعالیت‌های فرهنگی، آن را الگویی ارزشمند برای سایر مراکز علمی کشور دانست و گفت: جهاددانشگاهی امروز به سرمایه‌ای ارزشمند در زیست‌بوم علم، فناوری و نوآوری کشور تبدیل شده؛ چراکه دستاوردهای آن در حوزه‌های گوناگون پژوهشی و فناوری نشان‌دهنده توانایی این نهاد در پاسخگویی به بخش مهمی از نیازهای کشور با تکیه بر توان داخلی و تقویت روحیه «ما می‌توانیم» در جامعه علمی است.

پناهی با بیان اینکه اقتدار علمی زمانی تحقق می‌یابد که علم به فناوری، فناوری به محصول و محصول به حل مسئله تبدیل شود، تأکید کرد: جهاددانشگاهی در بسیاری از حوزه‌ها این زنجیره را به‌خوبی عملیاتی کرده است. علاوه‌ بر این، تربیت پژوهشگران جوان، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و توسعه آموزش‌های مهارتی از دیگر نقاط قوت این نهاد است.

وی در خصوص بهره‌گیری بیشتر از ظرفیت‌های جهاددانشگاهی گفت: پیشنهاد می‌شود، ارتباط ساختاری این نهاد با دانشگاه‌ها، به‌ویژه دانشگاه فرهنگیان، تقویت و طرحهای ملی حل مسائل آموزش و پرورش و تربیت معلم به جهاددانشگاهی واگذار شود. همچنین، دیگر نهادها از ظرفیت جهاددانشگاهی در عرصه‌های هوش مصنوعی، آموزش هوشمند، فناوری‌های آموزشی و تولید محتوای دیجیتال بیشتر استفاده کنند.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان اصفهان ادامه داد: بسیار خوب است اگر شبکه‌ای منسجم میان جهاددانشگاهی، دانشگاه‌ها، صنایع و دستگاه‌های اجرایی برای حل مسائل ملی ایجاد شود. باید توجه داشت که در شرایط بحرانی، سرمایه اصلی هر کشور، نیروی انسانی متعهد، متخصص و مردم‌پایه است و جهاددانشگاهی در دوران جنگ رمضان، همانند بسیاری از مقاطع حساس کشور نشان داد که صرفاً نهادی علمی نیست، بلکه سازمانی اجتماعی، انقلابی و خدمت‌محور است.

جهاددانشگاهی و تقویت سرمایه اجتماعی

وی بیان کرد: حضور فعال جهاددانشگاهی در عرصه‌های تخصصی، علمی، فرهنگی، رسانه‌ای و خدماتی، علاوه بر پاسخگویی به نیازهای جامعه، موجب افزایش اعتماد عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی شده است. این تجربه نشان می‌دهد، وقتی دانشگاه، مردم و نهادهای انقلابی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، ظرفیت کشور برای عبور از بحران‌ها به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد.

پناهی افزود: این تجربه می‌تواند در تربیت نسل آینده معلمان نیز مورد استفاده قرار گیرد تا دانشجومعلمان علاوه بر مهارت‌های حرفه‌ای، روحیه مسئولیت‌پذیری اجتماعی، خدمت‌رسانی و مدیریت بحران را نیز فراگیرند. مدیریت جهادی در جهاددانشگاهی بر پایه تعهد، تخصص، نوآوری، مسئولیت‌پذیری و اعتماد به جوانان شکل گرفته است که نشان می‌دهد، با تکیه بر سرمایه انسانی و روحیه جهادی می‌توان بسیاری از محدودیت‌ها را به فرصت تبدیل کرد.

وی امیدآفرینی را حاصل مشاهده آثار ملموس پیشرفت دانست و گفت: تولید فناوری‌های بومی، موفقیت‌های علمی، ایجاد فرصت‌های آموزشی و اشتغال‌آفرینی از جمله اقداماتی است که به افزایش امید اجتماعی کمک کرده است. بنابراین، برای تقویت این نقش می‌توان این تجربه‌های موفق جهاددانشگاهی را به‌صورت نظام‌مند و مستند در دانشگاه‌ها تدریس و دوره‌های مشترک تربیت مدیران آینده را میان جهاددانشگاهی و دانشگاه فرهنگیان برگزار کرد.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان اصفهان اضافه کرد: فعالیت‌های فرهنگی مبتنی بر هویت ایرانی اسلامی و گفتمان پیشرفت نیز بیش از گذشته می‌تواند در این عرصه مؤثر باشد. همچنین، پیشنهاد می‌شود از ظرفیت رسانه‌ای و آموزشی جهاددانشگاهی برای ترویج فرهنگ کار، نوآوری و مسئولیت‌پذیری اجتماعی استفاده شود. با توجه به سابقه، زیرساخت‌ها و سرمایه انسانی، این نهاد می‌تواند یکی از بازیگران اصلی تحقق مرجعیت علمی جمهوری اسلامی ایران باشد؛ زیرا این نهاد به‌دلیل ساختار منعطف، توانایی ورود سریع به فناوری‌های نوظهور و پاسخگویی به نیازهای ملی را داراست.

مهم‌ترین اولویت‌های جهاددانشگاهی

به گفته وی، مهم‌ترین اولویت‌های پیش روی جهاددانشگاهی باید مسائلی از جمله پیشگامی در توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، زیست‌فناوری، کوانتوم، فناوری‌های شناختی و انرژی‌های نو، ایفای نقش محوری در حل مسائل کلان کشور با رویکرد پژوهش‌های مأموریت‌گرا، توسعه فناوری‌های آموزشی و تربیت نسل جدید نیروی انسانی متناسب با نیازهای آینده، گسترش همکاری‌های بین‌المللی علمی و فناوری با حفظ استقلال علمی کشور، حمایت گسترده‌تر از شرکت‌های دانش‌بنیان و تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی، تقویت دیپلماسی علمی و تبدیل دستاوردهای فناورانه ایران به مزیت رقابتی در سطح منطقه و ایفای نقش مؤثرتر در تحول نظام آموزش و پرورش و تربیت معلم از طریق همکاری راهبردی با دانشگاه فرهنگیان باشد.

پناهی تأکید کرد: جهاددانشگاهی در طول چهار دهه گذشته ثابت کرده است که می‌تواند حلقه اتصال میان علم، فناوری، فرهنگ و نیازهای واقعی جامعه باشد. اگر این نهاد بیش از پیش با دانشگاه‌ها، به‌ویژه دانشگاه فرهنگیان و دستگاه‌های اجرایی در قالب طرح‌های ملی همکاری‌ داشته باشد، ظرفیت آن برای تربیت سرمایه انسانی، حل مسائل کشور و تحقق اهداف سند چشم‌انداز و سیاست‌های کلی علم و فناوری به‌‌مراتب افزایش خواهد یافت.

وی گفت: در نهایت امیدوارم در سال جاری، در صورت حضوری‌شدن ‌کلاس‌های درس، جهاددانشگاهی بتواند به کمک ما بشتابد تا با استفاده از ظرفیت‌های علمی و پژوهشی آن بتوانیم دانشجومعلمانی در تراز جمهوری اسلامی تربیت کنیم؛ دانشجویانی که درواقع آینده‌سازان کشور خواهند بود.