جهاددانشگاهی؛ مثلث اتصال دانشگاه، فارغ‌التحصیلان و نیازهای جامعه برای توسعه علمی

مهدی محمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه قم در گفت‌وگو با ایکنا به مناسبت ۱۶ مردادماه؛ سالروز تأسیس جهاددانشگاهی، گفت: جهاددانشگاهی یک مرکز پرخیر و برکت و نهادی برخاسته از انقلاب است که تولد آن را بعد از انقلاب جشن گرفتیم و شاکر خداوند به این نعمت بزرگ هستیم.

وی با بیان اینکه برای ارزیابی پیشرفت و وضعیت هر نهادی به خصوص نهادهای علمی باید به ظرف زمان و مکان آن برگردیم و آن را ارزیابی کنیم، اظهار کرد: عمده نهادهای علمی کشور از دهه 80 به بعد متولد شدند و پیشرفت کردند ولی جهاددانشگاهی در سالی پا به عرصه وجود گذاشت که ما بسیاری از ساختارهای کنونی را نداشتیم به‌عنوان مثال در حلقه ارتباط با صنعت امروزه بخش مستقلی به نام دفتر ارتباط با صنعت وجود دارد و قوانین و مقررات و صندوق‌های حمایتی و ...، پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد و ... دارند اما اگر به دوره تأسیس جهاددانشگاهی برگردیم حلقه‌های مفقوده و ساختارهای مفقوده بسیاری داشتیم و جهاددانشگاهی در آن دوره حلقه واسط بین جامعه دانشگاهی و فارغ‌التحصیلان دانشگاه و نیازهای جامعه بود.

استاد دانشگاه قم بیان کرد: جهاددانشگاهی یک مثلث سه ضلعی را داشت که یک ضلع آن جامعه دانشگاهی بود؛ یک ضلع آن فارغ‌‍التحصیلان دانشگاه و ضلع سوم جامعه و نیازهای جامعه به طوری که این فارغ‌التحصیلان را برای رفع نیازهای جامعه به کار گرفتند.

وی اضافه کرد: اگر عمده فعالیت جهاددانشگاهی از مرکز رویان و مسائل فرهنگی و رسانه‌ای، درمان ناباروری و ... را ببینید کارهای کاربردی مورد نیاز جامعه را در دستور کار قرار داده است که این کارها با حمایت از فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها انجام می‌شود.

محمدی با بیان اینکه خوشبختانه در مراکز استان‌ها هم این وظیفه‌محوری و فعالیت مبتنی بر نیازهای استانی طراحی و برنامه‌ریزی شد، تصریح کرد: اگر بخواهم یکی از این فعالیت‌‌ها و دستاوردهای جهاددانشگاهی را نام ببرم پایگاه اس آی دی(SID پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاددانشگاهی) به عنوان نگین اطلاع‌رسانی کشور است؛ زمانی این نگین طراحی شد که ما هنوز در کشور پایگاهی برای اطلاع‌رسانی تحقیقات علمی نداشتیم یا تازه فعالیت آنان آغاز شده بود.

وی ادامه داد: اگر امروز از مراکزی مانند مگ ایران(Magiran بانک اطلاعات نشریات کشور) نورمگز و ... یاد می‌کنیم، بعدا ایجاد شدند. پایگاه اطلاع‌رسانی جهاددانشگاهی با جمع‌آوری مقالات و مجلات علمی و از طرفی طرح‌های تحقیقاتی و گزارش‌های منتشرشده مرجعی را در اختیار محققان قرار داد که هنوز هم مورد استفاده بسیاری از اندیشمندان و محققان و استادان در رشته‌های مخلتف است.

محمدی اضافه کرد: نکته‌ای که در این جا وجود دارد و به نظر بنده جای امیدواری دارد این است که اخیرا در فعالیت این مرکز، همگامی با تحقیقات علمی هم دیده می‌شود یعنی دوستداران و مسئولان این مرکز سعی می‌کنند گزارشات مبتنی بر فعالیت‌های علم‌سنجی را ارائه دهند لذا موضوعات داغ و پر جست‌وجو نقطه امیدوارکننده این پایگاه جهاددانشگاهی است.

جهاد دانشگاهی تاریخ شفاهی خود را تدوین کند

وی با تبریک و تهنیت تأسیس سالروز جهاددانشگاهی به همه عزیزان و تلاشگران این نهاد که در چند دهه اخیر زحمت کشیده‌اند، افزود: برای اینکه ما تلاش‌های گذشته را فراموش نکنیم و بدانیم چه زحماتی برای رشد و بالندگی این نهاد کشیده شده است پیشنهاد می‌کنم جهاددانشگاهی، تدوین تاریخ شفاهی خودش را آغاز کند.

محمدی بیان کرد: همچنین این تاریخ شفاهی در استان‌ها نیز آغاز شود و مراکز استانی از افرادی که سالیانی در خدمت این نهاد بوده‌اند و بعدا جدا شدند یا هستند و یا به نهادهای دیگر رفتند مصاحبه‌های عمیقی را ترتیب بدهند تا تاریخ شفاهی این نهاد جمع‌آوری و از زحمات گذشتگان هم قدردانی شود و آنان هم بدانند که قدر زحمات آنان پاس داشته می‌شود و به این ترتیب یاد گذشتگان را گرامی بداریم.

عضو هیئت علمی جهاددانشگاهی تصریح کرد: به نظر بنده این تاریخ شفاهی ارزش آن را دارد که مجموعه کتاب‌هایی را به این کار اختصاص بدهیم. این کار امر مبارکی در راستای جهاد تبیین است که مورد تأکید رهبر معظم شهیدمان بود. ایشان می‌فرمودند که فعالیت‌ها و اقدامات انجام شده در نظام جمهوری اسلامی به مردم اطلاع‌رسانی شود.

وی ادامه داد : مصاحبه‌هایی با مسئولان و در مورد جهاددانشگاهی در این ایام گرفته می‌شود اما یک مجموعه پراکنده است که در آرشیو رسانه‌های جهاد باقی خواهد ماند لذا بهتر است در یک مجموعه مکتوب، مدون شود و علاقه‌مندان همه آن‌ها را در یک جا کنار هم داشته باشند تا همه بدانند اگر ما امروز به اینجا رسیده‌ایم محصول تلاش گذشتگانی است که ما پا روی دوش آنان قرا داده‌ایم.

وی اضافه کرد: نکته دیگری که لازم است به آن اشاره کنم تحلیلی است که ما از تعامل برخی نهادها در یک بازه زمانی شش ماهه در سال‌های گذشته با دانشگاه قم داشتیم؛ جالب اینکه جهاددانشگاهی در بین این نهادها، بیشترین تعامل را داشت؛ 37 خبر در این بازه شش ماهه از جهاددانشگاهی در روابط عمومی دانشگاه قم مورد استفاده قرار گرفت که فاصله فاحشی با نهادهای دوم و سوم داشت ؛ مثلا نهاد دومی که با آن همکاری داشتیم تنها 9 خبر از فعالیت آن‌ها داشتیم.

‌استاد دانشگاه قم در پایان بیان کرد: نکته دیگر برگزاری همایش ملی ناباروری از منظر فقهی و پزشکی بود که جهاد دانشگاهی آن را با همکاری دانشگاه قم برگزار کرد و بسیاری از اندیشمندان و محققان و خانواده‌های درگیر با این ماجرا را به سوی خود جلب کرد و یک مجموعه علمی و دینی مفیدی در این خصوص در اختیار علاقه‌مندان قرار داد.