کتاب علوم قرآن

در قرآن مجید هرگز ناسزاگویی و بدگویی وجود ندارد و چگونه چنین چیزی ممکن است، درحالی‌که خود قرآن از ناسزا گفتن و فحش دادن نهی فرموده است: «وَ لا تَسُبُّوا الَّذينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللهِ فَيَسُبُّوا اللهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ؛ به [معبود] كسانى كه غير خدا را می‌خوانند دشنام ندهيد، که آنها [نيز] از روى ظلم و جهل خدا را دشنام می‌دهند.[انعام: ١٠٨]» در سوره «مسد» و «تکاثر» نیز _ به‌رغم اینکه شرق‌شناسان تلاش کرده‌اند که به قرآن چنین نسبت دهند _ ناسزاگویی و دشنامی وجود ندارد؛ بلکه در این دو سوره به ابولهب و کافران، درباره عاقبت کارشان هشدار و وعده عذاب داده شده است. آری، در قرآن کریم توبیخ و سرزنش سخت، چه در سوره‌های مکی و چه در سوره‌های مدنی، وجود دارد؛ هرچند در سوره‌های مکی به‌دلیل وضعیت دشوار و سختی که دعوت اسلام در آن به‌سر می‌برد، بیشتر است. این شرایط سبب می‌شد که قرآن گاهی با ملامت و تندی سخن بگوید تا از سویی روحیه مسلمانان را تقویت و از سوی دیگر روحیه مخالفان را تضعیف کند. [شهید محمدباقر صدر، کتاب علوم قرآن، ص٧٠-٧١]

عرب‌هایی که قرآن مجید در جامعه آنان بر پیامبر اکرم(ص) نازل شد به «الله» باور داشتند و او را خالق و مدبّر عالم می‌دانستند، با این‌همه، آنان به‌دلیل نارسایی اندیشه‌هایشان و دور شدن از عصر پیامبری و پیامبران، واسطه‌هایی خیالی بین خود و خدا فرض کردند و برای آنها قدرت سوددهی و یا آسیب‌رسانی در نظر گرفتند. قرآن در مبارزه با بت‌پرستی و شکل‌های مختلف آن پیروز شد و توانست از مشرکان امتی یکتاپرست و باورمند به خدا پدید آورد، آن هم نه ایمان نظری محض، بلکه ایمانی که در رگ‌های آن امت جریان یافت و در تمامی جوانب زندگی‌‏اش بازتاب یافت. [آیت‌الله محمدباقر صدر(ره)، کتاب علوم قرآن ص۴٣-۴٨]

[قرآن می‌فرماید] دانش بهترین دلیل برای ایمان به خداست و انسان هرچه بر دامنۀ اکتشافات خود بیفزاید و در میدان علم به پیش بتازد، ایمانش قویتر می‌شود؛ زیرا از نشانه‌های عظمت الهی و حکمت صنع و تدبیر او آگاهی می‌یابد. خداوند متعال می‌فرماید: «سَنُريهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ في‏ أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ شَهيدٌ» (به‌زودى نشانه‏‌هاى خود را در کرانه‌ها[ی هستی] و در درون جان‌هایشان به آنها نشان می‌دهيم تا براى آنان آشكار گردد كه او حق است؛ آيا كافى نيست كه پروردگارت بر همه چيز شاهد و گواه است؟. [علامه محمدباقر صدر، کتاب علوم قرآن، صفحه ۵۱]

گروه دانشگاه: در پی استقبال داوطلبان علوم قرآن و حدیث از کتاب‌های آمادگی آزمون علوم قرآن و حدیث ویژه داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد و دکتری، کتاب «علوم قرآن» به چاپ دوم رسید.

گروه ادب: کتاب «علوم قرآنی» استاد محمدهادی یوسفی‌غروی از سوی نشر معارف منتشر شد.