نکات فقهی برای زندگی
زیارت حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، از برترین اعمال عبادی و از نشانههای محبت به اهلبیت(ع) شمرده شده است. مراجع تقلید میفرمایند «زیارت امام حسین(ع) واجب شرعی نیست، بلکه از مستحبات بسیار مؤکد و دارای فضیلت و ثواب فراوان است». در روایات اهلبیت(ع)، بر زیارت آن حضرت، بهویژه در اربعین، عرفه و عاشورا، تأکید ویژهای شده است. در ادامه، مروری خواهیم داشت بر دیدگاه فقها درباره جایگاه زیارت سیدالشهدا(ع) در احکام اسلامی.
کد خبر: ۴۳۶۶۴۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۸
نکات فقهی برای زندگی
زیارت اماکن مقدس، آرزوی بسیاری از مؤمنان است؛ اما گاهی تنها راه تأمین هزینه آن، دریافت وام است. مراجع تقلید میگویند «اصل استفاده از وام برای سفر زیارتی اشکالی ندارد، مشروط بر آنکه قرارداد وام از نظر شرعی صحیح باشد و دریافت آن مستلزم ربا نباشد». همچنین، اگر بازپرداخت اقساط موجب عسر و حرج یا تضییع حقوق دیگران شود، باید از آن پرهیز کرد. در نگاه فقها، مشروع بودن شیوه تأمین هزینه سفر، به اندازه خودِ نیت زیارت اهمیت دارد. در ادامه نظر مراجع را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۶۶۴۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۶
بنیامیه میخواستند سر حضرت اباعبدالله(ع) را نشانه پیروزی خود کنند؛ اما همان سر، به نماد مظلومیت و حقطلبی تبدیل شد. از کربلا و دمشق تا عسقلان و قاهره، روایتهای مختلفی از محل دفن آن باقی مانده است. اما یک حقیقت تغییر نکرد «نام امام حسین(ع)، برخلاف خواست قاتلانش، برای همیشه ماندگار شد».
کد خبر: ۴۳۶۵۲۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۱
نکات فقهی برای زندگی
پوشیدن لباس مشکی در ایام عزای سیدالشهدا(ع)، از جلوههای احترام و همدلی با فرهنگ عاشوراست. مراجع تقلید میفرمایند «هرچند پوشیدن لباس مشکی در حالت عادی مکروه شمرده شده، این کراهت در عزای اهلبیت(ع) وجود ندارد و حتی بهعنوان نشانهای از تعظیم شعائر و اظهار حزن، امری پسندیده است». از همین رو، پوشیدن لباس مشکی در ماههای محرم و صفر، بهویژه در مراسم عزاداری، اشکال شرعی ندارد. در ادامه، مروری بر دیدگاه مراجع درباره حکم پوشیدن لباس مشکی در ایام سوگواری اهلبیت(ع) خواهیم داشت.
کد خبر: ۴۳۶۴۱۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۵
کربلا را یک نفر به وجود نیاورد در عاشورا، هر لایه از حکومت نقشی داشت، از خلیفه و استاندار گرفته تا فرمانده میدان، افسران نظامی و سربازان. این فاجعه، حاصل تصمیم یک نفر نبود؛ حاصل زنجیرهای از تصمیمها بود. از فرمان یزید بن معاویه و عبیدالله بن زیاد تا فرماندهی عمر بن سعد و شمر و اجرای کسانی که با ترس، طمع یا اطاعت در آن سپاه ماندند.
کد خبر: ۴۳۶۳۶۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۲
در قرآن کریم و سنت صحیح، به فراگیری قرآن، تدبر در معانی و نیز اندیشه در اهداف و مقاصد آن بسیار تشویق شده است. خداوند متعال میفرماید: «أَفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها» (آيا در قرآن تدبر نمیكنند يا بر دلهايشان قفل نهاده شده است؟! [سوره محمد:آیه ٢۴] ). در این آیه شریف از اینکه بهشکل بایسته در قرآن تدبر و به آن توجه نشود، بهشدت توبیخ شده است… از عثمان و ابنمسعود و ابیّ [بنکعب] نقل است که آن حضرت ده آیه به آنان میآموخت و تا احکام عملی آن را فرا نمیگرفتند، ده آیه دیگر را به آنان یاد نمیداد. آن حضرت به این صورت به آنان هم قرآن را میآموخت و هم عمل به آن را…. اسلام با همه ابزارهای انگیزشیاش مسلمانان را تشویق میکند تا در فراگیری قرآن و تدبر در آن بکوشند؛ زیرا قرآن: دلیل جاویدان بر پیامبری، قانونی ثابت و آسمانی برای امت اسلامی در تمام عرصههای زندگی و کتابی هدایتگر برای بشریت است که جهان را از تاریکیها به نور راهنمایی میکند. [شهید محمدباقر صدر؛ کتاب علوم قرآن، ص٢١-٢٣]
کد خبر: ۴۳۶۳۴۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۱
اکثریت منابع شیعه و اهل سنت اتفاق نظر دارند که هیچگونه بیعتی میان یزید و امام سجاد(ع) صورت نگرفته است. ایشان نه در شام تسلیم شد و نه در مدینه بیعت کرد، بلکه با مصلحتاندیشی و تدبیر امامتی و با تمام توان در حفظ اسلام شیعی کوشید.
کد خبر: ۴۳۶۰۵۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۶
یکی از رسائل ملاصدرا، «رساله سه اصل» است که در آن، همزمان متشبهان به علم و صوفیان بازیگر را نقد میکند. وی ضمن بحث، گریزی هم به کربلا و دیگر امامان(ع) میزند. در بخشی از این کتاب آمده است: امام حسین(ع) نه به خنجر بیداد شمر ذی الجوشن خوابید، بلکه به معجون افیون پر سم مکر و افسون و تریاق پرزهر اتفاق اهل نفاق خونش با خاک کربلا آمیخته شد، که «قتل الحسین یوم السقیفه».
کد خبر: ۴۳۵۹۹۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۵
نباید در مراسم پُرشور عاشورا نسبت به عدالت خفه بود و کلمهای نگفت. این چگونگیهاست که جوانان را طعمه تبلیغات بیگانگان و ایادی آنان میکند و طبقات محروم را ناامید میسازد. [کتاب امام حسین(ع)، علامه محمدرضا حکیمی(ره)]
کد خبر: ۴۳۵۹۳۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۳۰
جریان حسین بن علی(ع) برای ما یک اصل است؛ این تنها یک افتخار نیست، بلکه «هویت ماست». اقتدار امروز ایران حاصل بصیرت امت و الهام از نهضت حسینی است. ما وارثان فرهنگ و اندیشهای هستیم که نه تنها در گذشته درخشان بوده، بلکه در آینده نیز راهگشاست. این ملت، ملتی نیست که به آسانی از موضع عزت، عقلانیت و فرهنگ دست بکشد! وحدت ملی نعمت بزرگی است که باید قدر آن را دانست و برای حفظ آن کوشید. [آیتالله جوادی آملی؛ ١٤٠٤/٠٤/٢٩]
کد خبر: ۴۳۵۸۶۸۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۶
نکات فقهی برای زندگی
اگر رفتن به حج موجب از دست رفتن شغل شود، حکم آن بستگی به این دارد که آیا این مسئله برای شما حرَج (مشقّت غیرقابل تحمّل) ایجاد میکند یا خیر. بر اساس نظر مراجع تقلید از جمله آیتالله سیستانی، اگر صرف هزینه حج باعث شود فرد بعد از بازگشت در زندگی به سختی و مشقّت زیادی بیفتد که عادتاً قابل تحمّل نیست، حج بر او واجب نمیباشد. از دست دادن شغل که منبع درآمد فرد است، به طور قطع چنین مشقّتی ایجاد میکند. همچنین اگر فرد نگران باشد که با رفتن به حج، فقیر و تنگدست شود، در این صورت نیز حج واجب نیست. بنابراین در شرایطی که رفتن به حج منجر به از دست رفتن شغل و در نتیجه گرفتار شدن در سختیهای شدید معیشتی شود، حج بر شما واجب نیست. در ادامه نظر برخی از مراجع تقلید را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۵۴۲۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۷
نکات فقهی برای زندگی
بر اساس نظر مراجع تقلید، زن در اموالی که مختص به خودش است (مانند درآمد شخصی، هدیه، ارث) میتواند بدون اجازه شوهر هر تصرفی انجام دهد و نیازی به اجازه او ندارد. اما از منظر برخی از علما اموالی که به صورت مشترک با شوهر است (مانند پول در حساب مشترک یا کالاهای خریداری شده با پول مشترک)، زن بدون اجازه شوهر حق تصرف ندارد و باید با رضایت او باشد. همچنین در اموالی که زن یقین به رضایت شوهر دارد، تصرف اشکال ندارد. در ادامه نظر برخی مراجع تقلید را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۵۴۲۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۵
مهدی(عج) در پی یک خلأ بزرگ که نتیجه نگونساری و بحران نفسگیر تمدنی است، رخ خواهد نمود. این خلأ زمینه را فراهم میسازد تا آن رسالت تازه گسترش یابد و این شکست و نگونساری، فضای روانی را برای پذیرش آن رسالت مهیا میسازد. این نگونساری رخدادی نیست که بهصورت تصادفی در تاریخ تمدن انسانی روی داده باشد؛ بلکه پیامد طبیعی تضادهای تاریخِ گسسته از خداوند متعال است که سرانجام راهحلی نهایی برای آن یافت نمیشود و بدین روی، آتشی برافروخته میگردد که همه چیز را از میان میبرد. در آن حال، نوری میدرخشد و آن آتش را فرو مینشاند و عدل آسمان را بر زمین استقرار میبخشد. [شهید سید محمدباقر صدر؛ کتاب پژوهشی درباره امام مهدی(عج)، ص٩١-٩٢]
کد خبر: ۴۳۵۳۳۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۱
فرد حق ندارد کاری بکند که آبرویش از بین برود، جامعه هم حق ندارد کاری بکند که آبروی امت اسلامی از بین برود. انسان در اصل وجود بنده خداست و در تمام شئون زندگی نیز باید چنین باشد. در گفتگو با بیگانگان نیز همین «اصل عزت» باید رعایت بشود. ما از موضع برابر گفتگو میکنیم و هیچ فشاری را نمیپذیریم! انسان عزیزانه گفتگو میکند، عزیزانه سخن میگوید و عزیزانه عمل میکند تا عزتش محفوظ بماند. [آیتالله جوادی آملی؛ ۱۴۰۴/۰۱/۲۷]
کد خبر: ۴۳۵۳۲۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۳۱
بر اساس نظر اکثر مراجع تقلید از جمله آیتالله سیستانی و آیتالله خامنهای، الکلهایی که در این محصولات به کار میروند (حتی الکل اتیلیک صنعتی) پاک و طاهر هستند و نجس نمیباشند. بنابراین استفاده از این اسپریها و ژلها برای ضدعفونی و نیز استفاده از عطرها هیچ اشکالی ندارد. اما در مورد خوردن و آشامیدن این مواد، به دلیل اینکه این نوع الکل سمی و مضر است و عرفاً قابل نوشیدن نیست، خوردن آن حرام بوده و جایز نمیباشد، چه به صورت خالص و چه در ترکیب با مواد دیگر. در ادامه نظر برخی از مراجع تقلید را درباره این موضوع میخوانیم.
کد خبر: ۴۳۵۱۶۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۴
نکات فقهی برای زندگی
از نظر شرعی، دانلود فیلم، نرمافزار و بازیهای هکشده بدون اجازه صاحب اثر، از دیدگاه اکثر مراجع تقلید جایز نیست. آنها مالکیت معنوی را مانند مالکیت مادی محترم میدانند و استفاده بدون اجازه را مصداق دزدی و حرام اعلام کردهاند. بر اساس آیه ۱۸۸ سوره بقره که میفرماید «اموال یکدیگر را به باطل نخورید»، تصرف در مال دیگران بدون رضایت ایشان جایز نیست. در این حکم تفاوتی میان محصولات داخلی و خارجی نیست، مگر در مواردی که صاحب اثر (مانند کشورهای معاند) اساساً حقی برای خود قائل نباشد. همچنین برخی مراجع تأکید کردهاند که اگر در قرارداد خرید، شرط عدم تکثیر ذکر شده باشد، رعایت آن الزامی است. در ادامه نظر برخی مراجع تقلید را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۵۱۵۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۲
نکات فقهی برای زندگی
بر اساس نظر مراجع تقلید، مصرف زکات و خمس محدود به موارد مشخص شرعی است. زکات فقط در هشت موردی که در قرآن آمده (مانند کمک به فقرا) قابل پرداخت است. خمس نیز شامل سهم سادات و سهم امام است. استفاده از سهم امام برای امور دفاعی و سیاسی، تنها با اجازه مجتهد جامعالشرایط امکانپذیر است و بدون اذن او جایز نیست. بنابراین مردم باید این وجوه را به مرجع تقلید خود بپردازند و در صورت نیاز، از ایشان کسب اجازه کنند. در ادامه نظر برخی مراجع را درباره این موضوع میبینید.
کد خبر: ۴۳۵۰۴۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۵
نکات فقهی برای زندگی
در فقه اسلامی، رعایت حقوق مالی و مالکیت فکری از اصول اخلاقی و شرعی است. اگر اشتراک دوره یا کلاس آنلاین طبق قرارداد مخصوص یک نفر باشد، استفاده گروهی یا تقسیم هزینه بدون اجازه صاحب اثر، مصداق تصرف غیرمجاز در حق دیگری است و جایز نیست. اما در صورتی که برگزارکننده بهصراحت اجازه استفاده مشترک بدهد یا اشتراک بهصورت گروهی تعریف شده باشد، استفاده همزمان اشکال شرعی ندارد. تشخیص حکم نهایی بستگی به نوع قرارداد و رضایت صاحب اثر دارد. در ادامه نظر برخی از مراجع تقلید را درباره این موضوع میخوانیم.
کد خبر: ۴۳۴۸۴۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۶
نکات فقهی برای زندگی
با گسترش فناوری، پرسش از جایگاه شرعی هوش مصنوعی در استعلام احکام، تشخیص قبله یا حتی تصمیمهای شخصی رو به افزایش است. از دیدگاه فقهی، بهرهگیری از ابزارهای نوین برای تسهیل امور، در صورتیکه صرفاً نقش «اطلاعرسانی و مشاوره» داشته باشند، اشکال ندارد؛ اما فتوا، تشخیص حکم شرعی یا تصمیم نهایی در امور زندگی باید بر عهده فرد مکلف و در صورت نیاز با رجوع به مرجع تقلید انجام گیرد. هوش مصنوعی میتواند ابزار یاریرسان باشد، نه جایگزین اجتهاد و مسئولیت فردی. در ادامه نظر برخی مراجع را درباره این موضوع میخوانیم.
کد خبر: ۴۳۴۸۱۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۳
حجتالاسلام والمسلمین علی تقیزاده، رئیس سازمان دارالقرآن الکریم گفت: براساس آیات قرآن، مهمترین عامل تحقق نصرت الهی، «استغاثه و توکل جمعی» به خداوند متعال است. هنگامی که جامعه مؤمنان با تمام وجود از غیر خدا قطع امید کرده و به درگاه الهی روی میآورند، زمینه پیروزی قطعی فراهم میشود؛ این حقیقت در آیات مختلف قرآن کریم بهروشنی بیان شده است. نگاه به دعا، توسل و توکل باید بهعنوان «اکسیر اعظم» در پیروزیها مورد توجه قرار گیرد و این باور در جامعه نهادینه شود.
کد خبر: ۴۳۴۷۱۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۳۱
