«لاَ إِكْرَاهَ فِی الدِّينِ» ناظر بر غلبه حكومت الله بر ساير نظامها است
گروه سياسی: بر اساس آيه «لاَ إِكْرَاهَ فِی الدِّينِ» اراده پروردگار به اين است كه نظام حكومتی اسلامی و دين اسلام را به همه نظامها و به همه اديان غلبه دهد، هر چند كه كافران «اكراه» داشته باشند.
در آيات متعدد قرآن كريم اين نكته مطرح شده است كه خداوند دين خود را به عنوان يك نظام حكومتی به همه اديان و نحلهها غلبه خواهد داد؛ حتی اگر مشركان، منافقان و مجرمان بر اين امر كراهت داشته باشند.
معذلك گاهی اوقات، برخی روشنفكرمآبها بر اساس برداشتی از آيه «لاَ إِكْرَاهَ فِی الدِّينِ»، (در دين هيچ اجبارى نيست) اعلام میدارند كه در دين اسلام اكراه و اجباری نيست و هر كس آزاد است تا هر مسلك و راه و روشی را كه میخواهد برگزيند؛ اما آنها توجه ندارند كه «لاَ إِكْرَاهَ فِی الدِّينِ» نظر به ضمير و اندرون انسانها دارد كه هيچكس نمیتواند وارد محوطه ذهن، اراده، اختيار و آزادی انسانها بشود؛ چرا كه خداوند آدميان را آزاد آفريده و اكراهی در كار نيست.
در آيه ديگر میفرمايد «وَلَوْ شَاء رَبُّكَ لآمَنَ مَن فِی الأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى یَكُونُواْ مُؤْمِنِينَ» (و اگر پروردگار تو مىخواست قطعا هر كه در زمين است همه آنها يكسر ايمان مىآوردند پس آيا تو مردم را ناگزير مىكنى كه بگروند)؛ در حاليكه خداوند چنين ارادهای نمیكند و مردم را آزاد و مختار آفريد تا آنها به اختيار خودشان گام در وادی ايمان بگذارند.
در واقع اين در مرحله نفوس انسانهاست كه كسی نمیتواند مردم را اجبار به ايمان و تسليم كند، و خداوند بشر را اين چنين نيافريده است ولكن در مرحله اجراء و در مقام نظامات خارجی، در قرآن اعلام میدارد كه اراده پروردگار به اين است كه نظام حكومتی اسلامی و دين اسلام را به همه نظامها و به همه اديان غلبه دهد، هر چند كه كافران «اكراه» داشته باشند.
بر اساس اين معنا، «لا اكراه فی الدين» ناظر به مرحله ذهن و نفس انسانهاست؛ در حالیكه «اكراه به دين» در مرحله اجراء احكام الهی و در مرحله حكم و حكومت اسلامی است كه در اين مرحله خداوند اراده كرده است كه اراده كافران و مشركان و مجرمان را در هم بشكند و به خلاف خواسته و اراده آنان نظام دين اسلام را به همه نظامها غلبه دهد؛ «هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ». چنانكه بيان میدارد كه فرعون اراده كرد كه جماعت مؤمنان را تضعيف كند و از روی كره ارض بردارد، «فَأَرَادَ أَن یَسْتَفِزَّهُم مِّنَ الأَرْضِ»؛ در حالیكه خداوند تأكيد كرده است «وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ» كه اين اراده تكوينی پروردگار است و تخلفناپذير است و البته كه به خلاف خواسته مشركان و ستمگران خواهد بود.
در اين مرحله، اكراه و اجبار وجود دارد و به هيچ فرقه و جمعيتی اجازه داده نمیشود كه در برابر حكومت الله، سخن بگويند و يا قدمی بردارند و نهايت در اين مدت طولانی كه خداوند به اهل كفر و فساد اجازه داده كه در كره ارض فساد كنند، اين مقدمهای است برای همان پيروزی نهائی و اجراء امر پروردگار البته در زمينهای كه مردم صاحب اگاهی و بصيرت شدهاند.
حجتالاسلام والمسلمين سيدابوالفتح دعوتی
معذلك گاهی اوقات، برخی روشنفكرمآبها بر اساس برداشتی از آيه «لاَ إِكْرَاهَ فِی الدِّينِ»، (در دين هيچ اجبارى نيست) اعلام میدارند كه در دين اسلام اكراه و اجباری نيست و هر كس آزاد است تا هر مسلك و راه و روشی را كه میخواهد برگزيند؛ اما آنها توجه ندارند كه «لاَ إِكْرَاهَ فِی الدِّينِ» نظر به ضمير و اندرون انسانها دارد كه هيچكس نمیتواند وارد محوطه ذهن، اراده، اختيار و آزادی انسانها بشود؛ چرا كه خداوند آدميان را آزاد آفريده و اكراهی در كار نيست.
در آيه ديگر میفرمايد «وَلَوْ شَاء رَبُّكَ لآمَنَ مَن فِی الأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى یَكُونُواْ مُؤْمِنِينَ» (و اگر پروردگار تو مىخواست قطعا هر كه در زمين است همه آنها يكسر ايمان مىآوردند پس آيا تو مردم را ناگزير مىكنى كه بگروند)؛ در حاليكه خداوند چنين ارادهای نمیكند و مردم را آزاد و مختار آفريد تا آنها به اختيار خودشان گام در وادی ايمان بگذارند.
در واقع اين در مرحله نفوس انسانهاست كه كسی نمیتواند مردم را اجبار به ايمان و تسليم كند، و خداوند بشر را اين چنين نيافريده است ولكن در مرحله اجراء و در مقام نظامات خارجی، در قرآن اعلام میدارد كه اراده پروردگار به اين است كه نظام حكومتی اسلامی و دين اسلام را به همه نظامها و به همه اديان غلبه دهد، هر چند كه كافران «اكراه» داشته باشند.
بر اساس اين معنا، «لا اكراه فی الدين» ناظر به مرحله ذهن و نفس انسانهاست؛ در حالیكه «اكراه به دين» در مرحله اجراء احكام الهی و در مرحله حكم و حكومت اسلامی است كه در اين مرحله خداوند اراده كرده است كه اراده كافران و مشركان و مجرمان را در هم بشكند و به خلاف خواسته و اراده آنان نظام دين اسلام را به همه نظامها غلبه دهد؛ «هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ». چنانكه بيان میدارد كه فرعون اراده كرد كه جماعت مؤمنان را تضعيف كند و از روی كره ارض بردارد، «فَأَرَادَ أَن یَسْتَفِزَّهُم مِّنَ الأَرْضِ»؛ در حالیكه خداوند تأكيد كرده است «وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ» كه اين اراده تكوينی پروردگار است و تخلفناپذير است و البته كه به خلاف خواسته مشركان و ستمگران خواهد بود.
در اين مرحله، اكراه و اجبار وجود دارد و به هيچ فرقه و جمعيتی اجازه داده نمیشود كه در برابر حكومت الله، سخن بگويند و يا قدمی بردارند و نهايت در اين مدت طولانی كه خداوند به اهل كفر و فساد اجازه داده كه در كره ارض فساد كنند، اين مقدمهای است برای همان پيروزی نهائی و اجراء امر پروردگار البته در زمينهای كه مردم صاحب اگاهی و بصيرت شدهاند.
حجتالاسلام والمسلمين سيدابوالفتح دعوتی
