مسعود جانبزرگی، استاد تمام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در سلسله جلسات
«تعامل با نوجوان براساس رویکرد درمان معنوی» که به همت ایکنای قم تولید شده است، به مصادیق
تربیت معنوی میپردازد. در ذیل متن و ویدئوی سومین درس وی از نظر میگذرد:
یکی از جدیترین مسائلی که بسیاری از والدین با آن مواجه هستند، اعتیاد فرزندانشان به فضای مجازی و رایانه است. بهنوعی که در فعالیت درسی و کاری نوجوان اختلال ایجاد میشود، خانوادهها در این زمینه نمیتوانند کاری کنند و باید روند درمانی را برعهده مشاوره بگذراند. در اینجا با دو پدیده وسواس و اعتیاد به رایانه و فضای مجازی مواجه هستیم. مراجعه نوجوانی داشتم که هشت ساعت بیوقفه پای لپتاپ نشسته و بازی میکند و نمیتوانست آن را رها کند و به مرزی رسیده بود که خودش هم از این وضعیت ناراضی بود.
همانطور که پیشتر گفتیم، برای تعامل با فرزندان باید در مسیر اختیار آنان حرکت کنیم تا موفق شویم، بههمین خاطر از نوجوان خواستم تا برای انجام فعالیتهای اصلی و بازی کردن خود زمانبندی کند. در واقع زمانبندی برنامهها و داشتن اراده قوی برای پایبندی به آن را برعهده او گذاشتم به این شکل که دو ساعت فعالیت اصلی را انجام بدهد و سپس بهعنوان تشویقی چهار ساعت بازی با رایانه به خود هدیه بدهد.
زمانبندی به انتخاب فرد بستگی دارد. از دیگر آموزشهای نوجوان برای یادگیری اراده قوی آن است که بر روی فعالیتهای دیگر به او تمرین «start to stop» بدهیم تا قدرت اراده او تقویت شود؛ این تمرین در درمان معنوی به معنای آن است که عملی معنوی تلقی میشود که آغاز و پایان آن مشخص شود تا فرد بتواند خود را مدیریت کند، اما این تمرین در مرحله اول باید برای فعالیتهای دیگر غیر از فضای مجازی و رایانه آغاز شود.
یک خانواده شاید شرایط مراجعه به متخصص و مشاوره را نداشته باشد، به او پیشنهاد میکنم، در ابتدا بر قسمت اراده نوجوان فعالیت خود را آغاز کنند و فعالیتهای نوجوان را به غیر از سرگرم شدن با رایانه و تلفن همراه، براساس تکنیک «start to stop» یا همان آغاز و پایان ارادی، تمرین کنند تا اراده نوجوان تقویت شود، پس از مدتی این نظم و تمرین به استفاده از رایانه، تلفن همراه و صفحات مجازی هم تسری پیدا میکند.
اگر اختیار آغاز و پایان استفاده از گوشی را به خود فرد بدهیم، آرام آرام در مسیر ترک این عادت قدم برمیدارد زیرا نمیتواند ناگهانی و یک شبه آن را رها کند. ترک اعتیاد معتادان هم ناگهانی نیست زیرا آنچنان بدن درد شدیدی پیدا میکنند که قابل تحمل نیست و سمزدایی از بدن را براساس یک برنامهای معین و تدریجی انجام میدهند، بنابراین سمزدایی ذهنی هم برای اعتیاد به فضای مجازی باید آرام آرام اتفاق بیفتد.
راهکارهای تقویت اراده نوجوان
یک مکالمه تلفنی یا روشن بودن تلفن همراه را در نظر بگیرید، ما میتوانیم گاهی اوقات، تلفن همراه خود را روی حالت پرواز قرار دهیم، این کار تمرینی برای بهوجود آوردن عادتهای مثبت است. یا بهطور نمونه، پیش از اینکه شروع به خوردن غذا کنیم، مقدار و نوع غذایی را که قرار است بخوریم تعیین کنیم و سپس شروع به خوردن کنیم و تلاش کنیم زمانی که به پایان برنامهریزی برای غذا خوردن خود رسیدیم، از پای سفره برخیزیم.
برخی افراد، ممکن است در مدت سه شبانهروز، ۲۰ قسمت از یک سریال را تماشا میکنند و متأسفانه این آسیب، راه به فرهنگ ما باز کرده و دارای خطرات فراوانی است، زیرا خواب، خوراک و سبک زندگی فرد کاملاً آشفته میشود، در چنین شرایطی انسان باید خود را تمرین و عادت بدهد که هر بار تنها یک قسمت و در بازه زمانی انتخابی خود سریال مورد علاقهاش را تماشا کند، این کار، راهی برای تقویت اراده انسانی است.
انتهای پیام 
