Zalımların və batil tərəfdarlarının izlənməsi ilə haqqı tanımaq
Cəməl döyüşünün qızğın vaxtında bir nəfər İmam Əlinin (ə) yanına gəlib dedi: “Mən Cəməl əshabını azğın bilmirəm!”
Həzrət buyurdu: “Sən yalnız ayağının altına baxdın, amma ətrafına baxmadın, buna görə də çaşqın oldun. Sən haqqı tanımadın ki, biləsən haqq əhli kimdir; batili də tanımadın ki, batil tərəfdarlarını tanıyasan.” (1)
Bu rəvayətdə Həzrət (ə) düşüncə tərzindəki metodoloji bir zərərə işarə edir. Baxış dairəsi dar olan və məsələnin bütün tərəflərinə diqqət etməyən insanlar səhvə düşürlər. Məsələn, bir şəxs yalnız öz maddi vəziyyətini (rəvayətdə “ayağının altı”) meyar götürə bilər, amma düşmənlərin planlarından (“ətraf”) xəbərsiz olar.
Əgər İslam düşmənləri — İraq və Əfqanıstanda müsəlmanları qətlə yetirmiş qüvvələr — müəyyən bir cərəyanı dəstəkləyirlərsə; əgər onların liderləri dünya miqyasında rüsvay olmuş şəxslərdir, məsələn, Epsteyn adasında uşaqlara təcavüzdə ittiham olunanlar və ya Qəzzada soyqırım törədənlər; əgər onlar “azadlıq” vədi ilə uşaqları, mülki insanları və ölkələrin infrastrukturunu bombalayırlar — bu zaman haqq və batil cəbhələrinin ayrılması tam aydın olur.
Qurani‑Kərim zalımlara və yad qüvvələrə meyl etməyin nəticələri barədə xəbərdarlıq edir:
«وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ» (Hud: 113)
“Zalımlara meyl etməyin ki, sizə də od toxunmasın.”
Həmçinin buyurur ki, möminləri qoyub kafirlərlə dostluq etmək insanın öz əleyhinə ilahi dəlilin tamamlanmasına səbəb olur:
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ»
Allah fitnələrin ən mürəkkəb dövrlərində belə haqqı batildən ayırmaq üçün ən açıq dəlilləri qoyur və haqq heç vaxt geniş şəkildə gizli qalmır. Müasir dövrdə — informasiya və media əsrində — demək olar ki, hər şey şəffaf olur. Bu şəraitdə yoldan çıxanlar, əsasən, nəfsani qüsurlarını aradan qaldırmayanlardır.
Axırzaman fitnələrindən salamat çıxmaq üçün yalnız bir qədər iman və ağıl kifayətdir.
